fot: wikimedia.org/ Fragment obrazu Hetman Żółkiewski z husarią Wojciecha Kossaka
1610 – hetman Stanisław Żółkiewski odniósł pod Kłuszynem wielkie zwycięstwo nad wojskami rosyjskimi, które szły z odsieczą Smoleńskowi. Wkrótce potem Polacy zdobyli Moskwę.
Bitwa pod Kłuszynem to jedno z najbardziej spektakularnych zwycięstw w historii polskiego oręża. Hetman polny koronny Stanisław Żółkiewski dowodzący ok. 6,5-tysięcznym wojskiem, złożonym głównie z husarii, miał przeciwko sobie blisko 40-tysięczne wojska rosyjsko – szwedzkie, na których czele stał kniaź Dymitr Szujski. Rosjanie szli na odsiecz Smoleńskowi oblężonemu przez siły polsko-litewskie.
Kolejne ataki husarii Żółkiewskiego rozbiły wojska moskiewskie, a wspierających je Szwedów skłoniły do zaprzestania walki. Aby zrekompensować przewagę liczebną wroga polska husaria wielokrotnie ruszała do szarży. Niektóre chorągwie atakowały nawet po 8-10 razy. Dzięki temu Rosjanie byli przekonani, że mają przeciwko sobie siły znacznie liczniejsze niż w rzeczywistości miało to miejsce.
Zawodowi polscy żołnierze zdecydowanie przewyższali poziomem wyszkolenia wojska rosyjskie, złożone głównie z pospolitego ruszenia oraz słabo uzbrojonych chłopów. I nawet zaciężni rajtarzy w służbie armii rosyjskiej nie byli w stanie powstrzymać polskich husarów.
Bitwa zakończyła się paniczną ucieczką Szujskiego i ocalałych Rosjan. Zginęło 8 tys., a według innych źródeł – nawet 17 tys. żonierzy rosyjskich. Po stronie polskiej było tylko 300 zabitych. W wyniku tej bitwy skapitulowała wkrótce także licząca 8 tys. żołnierzy armia rosyjska Grigorija Wałujewa w Carowym Zajmiszczu.
Po tej klęsce rosyjscy bojarzy zdetronizowali cara Wasyla Szujskiego i obwołali carem królewicza polskiego Władysława, a Żółkiewski na czele polskich wojsk wkroczył do Moskwy.
1569 – król Zygmunt II August ratyfikował Unię Lubelską. Przeczytaj więcej o Unii Lubelskiej.
1792 – wojna polsko-rosyjska: zwycięstwo Rosjan w bitwie pod Zelwą.
1835 – zmarł Michał Podczaszyński – polski dziennikarz i krytyk literacki urodzony w Krzemieńcu w 1800 r.
1890 – uroczysty pogrzeb Adama Mickiewicza w Krypcie Wieszczów Narodowych na Wawelu.
1892 – w Stojańcach pod Lwowem urodził się Julian Krzyżanowski – polski historyk literatury. Zmarł w 1976 r.
1916 – rozpoczęła się krwawa bitwa Legionów Polskich z Rosjanami pod Kostiuchnówką.
1920 – wojna polsko-bolszewicka: ruszyła ofensywa Tuchaczewskiego.
1930 – w Wilnie urodziła się Joanna Wierusz-Kowalska – polska malarka. Zmarła w 2005 r.
1941 – Niemcy dokonali egzekucji kilkudziesięciu profesorów wyższych uczelni lwowskich oraz ich rodzin. Pośród zamordowanych na Wzgórzach Wuleckich byli m.in. Tadeusz Boy-Żeleński – pisarz i publicysta, Kasper Weigel – geodeta, profesor Politechniki Lwowskiej, Antoni Łomnicki – matematyk, profesor Politechniki Lwowskiej, Antoni Cieszyński – stomatolog, profesor Uniwersytetu Lwowskiego, Włodzimierz Krukowski – polski inżynier elektryk, profesor Politechniki Lwowskiej. Więcej o mordzie profesorów lwowskich i lista zamordowanych.
1943 – w katastrofie lotniczej w Gibraltarze zginęli: Władysław Sikorski – polski generał, polityk, minister spraw wewnętrznych i spraw wojskowych, premier Polski, Naczelny Wódz, Tadeusz Klimecki – generał, Szef Sztabu Naczelnego Wodza, Józef Ponikiewski – porucznik marynarki, adiutant gen. Sikorskiego.
2000 – zmarł Gustaw Herling-Grudziński – pisarz, eseista, krytyk literacki, dziennikarz, żołnierz, więzień łagrów, na które został skazany w 1940 r. po nieudanej próbie przedostania się z Grodna na Litwę. Pobyt w łagrach opisał w książce “Inny świat”. Urodzony w 1919 r.
2001 – zmarła Danuta Wodyńska – polska aktorka urodzona we Lwowie w 1922 r.
Kresy24.pl / Historyczne Kalendarium Kresowe – 4 lipca
