• Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa
Kresy24.pl
  • 17 lis 2026
  • Archiwa Czasopism
    • Archiwum Dziennika Kijowskiego
    • Archiwum Gazety Polskiej Bukowiny
    • Archiwum Głosu Polonii
    • Archiwum Głosu znad Niemna
    • Archiwum Kuriera Galicyjskiego
    • Archiwum Kwartalnika Echa Polesia
    • Archiwum Kwartalnika Krynica
    • Archiwum Magazynu Polskiego
    • Archiwum Monitora Wołyńskiego
    • Archiwum Mozaiki Berdyczowskiej
    • Archiwum pisma Nasze Drogi
    • Archiwum pisma Polacy Donbasu
    • Archiwum Słowa Polskiego
    • Archiwum Słowa Życia
    • Archiwum Tęczy Żytomierszczyzny
    • Archiwum pisma Polonia Charkowa
    • Archiwum pisma Wołanie z Wołynia
    • Archiwum Polak na Łotwie
    • Archiwum Polaka Małego
    • Archiwum Polaka w Niemczech
  • Filmoteka
  • Niepodległość
  • Polacy na (Bliskim) Wschodzie
  • Trójmorze
  • TV Kresy24.pl
  • Archiwum Kresowe
Kresy24.pl
  • Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa

7 lipca w Historii Kresów

07 lip 2026

Walki o wyzwolenie Wilna. Patrol żołnierzy Armii Krajowej i radzieckich na ulicy Wielkiej

Walki o wyzwolenie Wilna. Patrol żołnierzy Armii Krajowej i radzieckich na ulicy Wielkiej/ Fot: Domena Publiczna

1944 – początek operacji “Ostra Brama” w ramach akcji “Burza”. Oddziały AK podjęły próbę wyzwolenia Wilna od Niemców by wystąpić wobec sowietów w roli gospodarza terenu.

Pomysłodawcą operacji “Ostra Brama” był był szef Okręgu Nowogródzkiego AK Maciej Kalenkiewicz “Kotwicz”. Plan operacji zakładał zdobycie Wilna przez połączone siły okręgów Wileńskiego i Nowogródzkiego AK.

Utworzono trzy zgrupowania bojowe: Wileńskie – majora Antoniego Olechnowicza “Pohoreckiego”, Północne – majora Mieczysława Potockiego “Węgielnego” i Oszmiańskie – majora Czesława Dębickiego “Jaremy”.

Termin ataku wyznaczono na 7 lipca. Kiedy jednak nadeszły informacje o szybkim zbliżaniu się Armii Czerwonej do miasta dowódca Okręgu Wileńskiego ppłk Aleksander Krzyżanowski “Wilk” podjął decyzję aby uderzyć o dzień wcześniej niż planowano, przez co zdołano skoncentrować tylko 1 z 3 planowanych zgrupowań uderzeniowych.

Siły były dramatycznie nierówne: 4 tysiące żołnierzy AK wyposażone tylko w dwa działka przeciwpancerne, kilka moździerzy i granatników zaatakowało umocnienia niemieckie bronione przez kilkunastotysięczny garnizon, wspierany silnym ogniem artylerii, czołgami, działami pancernymi i samolotami z pobliskiego lotniska Porubanek.

Natarcie oddziałów AK załamało się, poniosły one duże straty. Zapadła decyzja o wycofaniu się. Miasto zdobyła dopiero 13 lipca – po ciężkich walkach – 100-tysięczna armia sowiecka wspierana przez kilkaset czołgów i masowe naloty lotnictwa.

W czasie walk żołnierze AK współdziałali z Armią Czerwoną. M.in. podchorąży Jerzy Jensch “Krepdeszyn” zlikwidował na Górze Zamkowej gniazdo niemieckiego ckm-u i wraz z kapralem Arturem Rychterem “Zanem” wywiesił biało-czerwoną flagę na wieży zamkowej.

Po zdobyciu Wilna dowództwo sowieckie nakazało żołnierzom AK wyjść z miasta. Ppłk Aleksander Krzyżanowski wraz ze swoimi oficerami, a także Delegat Rządu RP na Okręg Wileński zostali aresztowani i osadzeni w więzieniu w Wilnie. Na stacjonujące na skraju Puszczy Rudnickiej oddziały AK radzieckie myśliwce szturmowe urządziły polowanie i rozproszyły je.

Sowieci schwytali 5.700 polskich żołnierzy. Część z nich wcielono potem do 1 Armii Wojska Polskiego i przymusowo – do Armii Czerwonej. Po odmowie złożenia przysięgi sowietom zamknięto ich w obozie w Kałudze, gdzie pracowali przy wyrębie lasu.

1572 – zmarł Zygmunt II August – wielki książę litewski, później król Polski, od 1569 r. władca Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Urodzony w 1520 r.

1633 – w Wilnie zmarł Lew Sapieha – hetman i kanclerz wielki litewski, marszałek Sejmu, wojewoda wileński, starosta słonimski, brzeski, mohylewski. Był jednym z największych mężów stanu w historii Wielkiego Księstwa Litewskiego. Z królem brał udział w wojnach z Rosją – w kampanii połockiej, w wyprawach na Wielkie Łuki i Psków i w słynnej wyprawie na Moskwę.

W 1586 r. przeszedł na katolicyzm, był zwolennikiem Unii Brzeskiej. Jego dyplomacja doprowadziła do największego w historii triumfu Rzeczypospolitej nad Moskwą – tzw. hołdu ruskiego. Przeczytaj więcej o zasługach Lwa Sapiehy dla Rzeczypospolitej.

1654 – car Aleksy rozpoczął oblężenie bronionego przez Rzeczpospolitą Smoleńska.

1784 – urodził się Willibald Besser – botanik i florysta pochodzenia niemieckiego, badacz flory wschodniej Galicji. Profesor Liceum Krzemienieckiego i dyrektor krzemienieckiego ogrodu botanicznego. Zmarł w 1842 r. w Krzemieńcu.

1870 – urodził się Władysław Sołtan – polski prawnik, polityk, minister spraw wewnętrznych. Członek Konwentu Polonia – organizacji kontynuującej tradycje filomatów i filaretów po zamknięciu przez władze rosyjskie Uniwersytetu Wileńskiego. Był delegatem rządu polskiego na Litwie Środkowej do czasu jej inkorporacji do Polski.

Kierował także Polską Macierzą Szkolną, a w latach 1936-1939 przewodniczył Porozumieniu Organizacji Współdziałających w Zwalczaniu Komunizmu. Zmarł w 1943 r.

1874 – urodził się Władysław Grabski – polski polityk Narodowej Demokracji, ekonomista i historyk, rektor SGGW, minister skarbu oraz dwukrotny premier II RP. Członek Komitetu Narodowego Polskiego, prezes Centralnego Komitetu Obywatelskiego Królestwa Polskiego w Rosji w latach 1915–1918.

Znany powszechnie jako autor reformy walutowej. Tworzył kasy spółdzielcze dla chłopów i wspierał szkoły rolnicze. Zmarł w 1938 r.

1882 – urodził się Janka Kupała (właśc. Iwan Łucewicz) – klasyk literatury białoruskiej, poeta, dramaturg, publicysta, wybitny działacz Białoruskiego Odrodzenia początku XX wieku i jeden z twórców białoruskiego języka literackiego. Pierwsze wiersze napisał w języku polskim.

Publikował w wileńskiej “Naszej Niwie”. W 1942 r. Kupała tragicznie zginął spadając ze schodów w hotelu w Moskwie. Do tej pory nie ustalono, czy był to wypadek, samobójstwo czy morderstwo. Janka Kupała jest pochowany na cmentarzu wojskowym w Mińsku, obok mogiły Jakuba Kołasa.

1904 – w Duksztach urodziła się Helena Stankiewicz – polska działaczka społeczna, autorka wspomnień i wierszy, żołnierz Armii Krajowej Okręgu Wileńskiego.

Była prawnuczką Tomasza Zana – “Promienistego”, bliskiego przyjaciela Adama Mickiewicza. Do 1914 r. mieszkała w majątku w Poniemuniu, od 1926 r. w majątku Berżeniki, po wybuchu II wojny w Wilnie zmuszona wraz z rodziną do opuszczenia majątku. Po wojnie – na warszawskim Żoliborzu.

Bohaterka wspomnień “Pani na Berżenikach” spisanych przez Wojciecha Wiśniewskiego. Książka stanowiła nieformalną II część wydanych wcześniej w Paryżu rozmów z bratem Heleny Stankiewicz – Tomaszem Zanem “Ostatni z rodu. Rozmowy z Tomaszem Zanem”.

Publikacja ta, bogato ilustrowana fotografiami, jest świadectwem historii ziemiaństwa polskiego na Wileńszczyźnie w II Rzeczypospolitej, a potem w powojennej Polsce. Jest też historią rodu Zanów. Uzupełnia ją korespondencja autorki z Czesławem Miłoszem.

Helena Stankiewicz zmarła w 1996 r.

1905 – Michał Michalski został prezydentem Lwowa.

1921 – urodził się Stanisław Wisłocki – polski kompozytor, dyrygent i pianista. Autor utworów orkiestrowych, kameralnych i fortepianowych. Studia muzyczne rozpoczął u Seweryna Barbaga we Lwowie. Zmarł w 1998 r.

1941 – w Skałacie koło Tarnopola miejscowi Ukraińcy dokonali pogromu 560 Żydów.

Kresy24.pl / Historyczne Kalendarium Kresowe – 7 lipca

< Idź pod prąd Zobacz inny >
Ważne? Ciekawe? Podaj dalej:

Nie przegap w tym temacie:

19 lipca w Historii Kresów19 lipca w Historii Kresów 18 lipca w Historii Kresów18 lipca w Historii Kresów 1 lipca w Historii Kresów1 lipca w Historii Kresów
  • Tagi
  • Armia Czerwona
  • Armia Krajowa
  • Brześć
  • Cerkiew prawosławna
  • dyplomacja
  • ekonomia
  • Filareci
  • Filomaci
  • Góra Zamkowa
  • gospodarka
  • Grabski
  • historia
  • historia Kresów Wschodnich
  • Holokaust
  • Hołd Ruski
  • II wojna światowa
  • Kalenkiewicz
  • Kołas
  • Komitet Narodowy
  • kompozytor
  • Kościół katolicki
  • Kotwicz
  • Kresy Wschodnie
  • Krzemieniec
  • Krzyżanowski
  • Kupała
  • Liceum Krzemienieckie
  • literatura
  • Lwów
  • Michalski
  • Mickiewicz
  • Mińsk
  • Mohylew
  • muzyka
  • Narodowa Demokracja
  • nauka
  • Oblężenie Smoleńska
  • okupacja niemiecka
  • Operacja "Ostra Brama"
  • poezja
  • Polacy na Kresach
  • Potocki
  • Promieniści
  • Psków
  • Radziwiłł
  • religia
  • Rzeczpospolita Obojga Narodów
  • Sapieha
  • służby specjalne
  • Stankiewicz
  • Tarnopol
  • Unia Brzeska
  • unici
  • Wielkie Księstwo Litewskie
  • Wielkie Łuki
  • Wileńszczyzna
  • Wilno
  • Wiśniewski
  • wojna
  • wojna polsko-rosyjska
  • zbrodnie UPA
  • Żydzi
  • Zygmunt August

HISTORYCZNE KALENDARIUM KRESÓW

17 listopada w Historii Kresów

17 listopada w Historii Kresów

NA ŚWIECIE

Chcą do UE, ale Moskwa... Władza pokazała karty

Chcą do UE, ale Moskwa... Władza pokazała karty

Mrożący plan Putina. To brzmi jak wyrok dla Polski

Mrożący plan Putina. To brzmi jak wyrok dla Polski

Ukradł szczątki świętego i zrobił z nimi coś niewyobrażalnego

Ukradł szczątki świętego i zrobił z nimi coś niewyobrażalnego

Rozmowy w Abu Zabi: na razie wynik zero. Ale wymiana jeńców

Rozmowy w Abu Zabi: na razie wynik zero. Ale wymiana jeńców

Płynąć, płynie. Ale dokąd? Paliwowa farsa na Atlantyku

Płynąć, płynie. Ale dokąd? Paliwowa farsa na Atlantyku

Wielka gra o Ukrainę. Berlin i Paryż nie oddadzą swego losu w ręce Brukseli

Wielka gra o Ukrainę. Berlin i Paryż nie oddadzą swego losu w ręce Brukseli

Więcej ze świata »

REGION BAŁTYKU

Szokujący plan rządu. Nawet okupacja nie przerwie ich rządów

Szokujący plan rządu. Nawet okupacja nie przerwie ich rządów

Zamykają wszystkie przejścia graniczne z Rosją!

Zamykają wszystkie przejścia graniczne z Rosją!

Uderzenie w okręt na Bałtyku! Koniec bezpiecznych portów

Uderzenie w okręt na Bałtyku! Koniec bezpiecznych portów

Nawet +55°C. Hakerzy przejęli kontrolę nad sklepami. Carrefoura też nie oszczędzili

Nawet +55°C. Hakerzy przejęli kontrolę nad sklepami. Carrefoura też nie oszczędzili

Koszmar Europy? To, co wydarzy się po zakończeniu wojny

Koszmar Europy? To, co wydarzy się po zakończeniu wojny

Więcej z Regionu Bałtyku »

LITWA

Amerykańskie wojsko już przy granicy z Białorusią

Amerykańskie wojsko już przy granicy z Białorusią

Łasuchy z osmalonymi brwiami. Ten trunek rozpalał zmysły!

Łasuchy z osmalonymi brwiami. Ten trunek rozpalał zmysły!

Koniec polskiej potęgi na Litwie. Ważą się losy

Koniec polskiej potęgi na Litwie. Ważą się losy

Litwa wykryła, polskie wojsko przeoczyło. A Rosja atakuje już przy naszej granicy

Litwa wykryła, polskie wojsko przeoczyło. A Rosja atakuje już przy naszej granicy

Alarm przy granicy z obwodem królewieckim. Wojsko rusza na granicę

Alarm przy granicy z obwodem królewieckim. Wojsko rusza na granicę

Więcej z Litwy »

AZJA I ZAKAUKAZIE

Drżyjcie chińscy towarzysze! Mao zmartwychwstał

Drżyjcie chińscy towarzysze! Mao zmartwychwstał

Chiny szantażują Putina: oddaj bogactwa! Kłótnia na Kremlu

Chiny szantażują Putina: oddaj bogactwa! Kłótnia na Kremlu

Udaremnili zamach stanu! Policja weszła do akcji

Udaremnili zamach stanu! Policja weszła do akcji

Po 20 latach przeprasza Kazachów za Borata

Po 20 latach przeprasza Kazachów za Borata

29.10.2026. Szokujące sceny z obrad sejmu (WIDEO)

29.10.2026. Szokujące sceny z obrad sejmu (WIDEO)

Więcej z Azji i Zakaukazia »

WYSZUKIWARKA KRESOWA

Szukasz swojej rodziny, albo korzeni na Kresach? Zamieść bezpłatnie ogłoszenie w naszej Wyszukiwarce Kresowej. Czytają nas setki tysięcy rodaków w Polsce i na świecie. Może ktoś odpowie?
Wejdź do Wyszukiwarki Kresowej »

BIBLIOTEKA KRESOWA

Człowiek przemieniony w wilka

Człowiek przemieniony w wilka

Dla honoru organizacji

Dla honoru organizacji

Te relacje zhańbią Łukaszenkę na wieki....

Te relacje zhańbią Łukaszenkę na wieki....

Aż 300 zdjęć! Album "Oblicza Powstania 1863-1865"

Aż 300 zdjęć! Album "Oblicza Powstania 1863-1865"

„Przechadzki po Wilnie i jego okolicach” — jedno z najważniejszych źródeł informacji o przeszłości miasta

„Przechadzki po Wilnie i jego okolicach” — jedno z najważniejszych źródeł informacji o przeszłości miasta

Więcej z Biblioteki Kresowej »

KULTURA

Dziady – noc, w której zmarli wracają do domu

Dziady – noc, w której zmarli wracają do domu

Kresowy Wawel przemówił. Sensacyjne odkrycie pod gruzami!

Kresowy Wawel przemówił. Sensacyjne odkrycie pod gruzami!

Narodowa Galeria Sztuki „Zachęta” pokazała „zapach granicy”

Narodowa Galeria Sztuki „Zachęta” pokazała „zapach granicy”

Skarb? Jest. Ale co tam skarb. Tam się kryje tajemnica szczęścia!

Skarb? Jest. Ale co tam skarb. Tam się kryje tajemnica szczęścia!

A tam w kącie co za bazgroły? Chagall? Nie znam

A tam w kącie co za bazgroły? Chagall? Nie znam

Więcej w dziale Kultura »

KUCHNIA KRESOWA

Kurczak w kefirze - Kuchnia Kresowa

Kurczak w kefirze - Kuchnia Kresowa

Kasza kartoflana zapiekana z grzybami

Kasza kartoflana zapiekana z grzybami

Kotlety ze śledzia - Kucharka Litewska

Kotlety ze śledzia - Kucharka Litewska

Pączki Pana Marszałka. Spiżowa postać? Gdzie tam!

Pączki Pana Marszałka. Spiżowa postać? Gdzie tam!

Buljon rumiany kwaskowaty - Kucharka Litewska

Buljon rumiany kwaskowaty - Kucharka Litewska

Galarepa nadziewana - Kucharka Litewska

Galarepa nadziewana - Kucharka Litewska

Więcej z Kuchni Kresowej »
  • Click here - to select or create a menu
Projekt finansowany ze środków MSZ
© Kresy24.pl 2026. Wszelkie Prawa Zastrzeżone. O nas i Kontakt | Polityka prywatności
Produkcja: Fundacja Wolność i Demokracja