24 lipca w Historii Kresów

Oficerowie 1 Pułku Ułanów, którzy brali udział w bitwie pod Krechowcami/ Fot: Autor nieznany/Domena publiczna

1917 – I wojna światowa: walczący po stronie rosyjskiej polscy ułani stoczyli pod Krechowcami koło Stanisławowa bohaterską bitwę z 5-krotnie liczniejszymi Niemcami.

Polscy ułani z 1 Pułku tzw. Legionu Puławskiego, w liczbie zaledwie 400 szabel  mieli rozkaz powstrzymania natarcia Niemców na Stanisławów i osłanianie odwrotu oddziałów rosyjskich. Przeciwko sobie Polacy mieli liczące prawie 2 tys. żołnierzy oddziały niemieckie. Z powodu braku broni maszynowej dowódca pułku płk Bolesław Mościcki postanowił dokonać bezpośrednich szarż na nieprzyjaciela.

Przez cały dzień ułani dokonali sześciu szarż, odpierając jednocześnie kontrataki wroga i ostatecznie zmuszając go do cofnięcia się. Dzięki temu rosyjska piechota miała czas na wycofanie się zdołała wycofać się przez mosty na Bystrzycach, które polscy ułani wysadzili, działając pod silnym ogniem niemieckiej artylerii. W bitwie poległo 80 polskich oficerów i ułanów – 1/5 Pułku. Po wykonaniu zadań Polacy wycofali się wieczorem do Stanisławowa. Tam jednak okazało się, że polska ludność jest zabijana i rabowana przez rosyjskich maruderów. Ułani wystąpili w obronie mieszkańców, przechodząc do walki z Rosjanami.

Pomimo, że z militarnego punktu widzenia bitwa pod Krechowcami nie miała dla losów wojny przełomowego znaczenia to jednak fakt, że 400 ułanów – bez karabinów maszynowych i artylerii – zdołało przez cały dzień powstarzymać 5-krotnie liczniejsze siły wroga, szybko przyniósł Polakom sławę. Ich męstwo komentowano szeroko w prasie polskiej, rosyjskiej, a nawet niemieckiej. Na cześc tej bitwy 1 Pułk Ułanów powszechnie zaczęto nazywać “krechowieckim”.

Później jeszcze nie jeden raz ułani krechowieccy dali dowody swojego męstwa i miłości do Ojczyzny. Jeden ze szwadronów asystował generałowi Józefowi Hallerowi w zaślubinach Polski z morzem w 1919 r. W roku 1920 Pułk dzielnie walczył przeciwko bolszewickiej Armii Konnej Siemiona Budionnego, m.in. w bitwach pod Beresteczkiem i Korosteniem. W Kampanii Wrześniowej 1939 r. Ułani Krechowieccy skapitulowali dopiero 5 października.

1761 – urodził się Jakub Jasiński – polski szlachcic, generał lejtnant wojsk litewskich, działacz polityczny, poeta, inżynier. Jasiński pełniąc służbę w Warszawie, a potem w Wilnie, popierał program Stronnictwa Patriotycznego. W 1789 r. Stanisław August Poniatowski powierzył Jasińskiemu zorganizowanie Korpusu Inżynierów Wielkiego Księstwa Litewskiego. Za obronę Brześcia w 1792 r. został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Virtuti Militari. Organizator powstania w Wilnie – tzw. Insurekcji Wileńskiej – w czasie Insurekcji Kościuszkowskiej. Zginął broniąc bastionu Zwierzyńca na Pradze pod Warszawą w 1794 r.

1792 – wojna polsko-rosyjska: zwycięstwo wojsk litewskich w bitwie pod Krzemieniem.

1816 – założono Instytut Diaków w Przemyślu – instytucję pedagogiczną utworzoną przez biskupa Michała Lewickiego oraz księdza Iwana Mohylnyckiego w celu kształcenia diaków cerkiewnych i nauczycieli szkół ludowych.

1922 – w Wilnie urodził się Bernard Ładysz – polski śpiewak operowy (bas), aktor. Członek Armii Krajowej (obwód wileński). Uczestnik Akcji “Burza” na Wileńszczyźnie, zesłany w głąb Rosji Sowieckiej (Kaługa nad Oką). Naukę śpiewu rozpoczął w Wilnie.

1933 – urodził się Jerzy Harasymowicz – polski poeta. Założyciel grup poetyckich “Muszyna” i “Barbarus”. Pochodził z rodziny o mieszanych ukraińsko – polsko – niemieckich korzeniach. Interesował się kulturą Łemków i słowiańsko – chrześcijańską. Zmarł w 1999 r.

Kresy24.pl / Historyczne Kalendarium Kresowe – 24 lipca

Nie przegap w tym temacie:

9 lipca w Historii Kresów 7 lipca w Historii Kresów 2 lipca w Historii Kresów