Pomnik Bolka i Lolka w Bielsku-Białej (2018). Fot: Urząd Miejski w Bielsku-Białej/pl.wikipedia.org
1927 – we Lwowie urodził się Stanisław Dulz – polski reżyser filmów animowanych. Twórca “Bolka i Lolka” i “Porwania Baltazara Gąbki”.
Pochodził z rodziny, która na skutek sowieckich wysiedleń wyjechała w 1946 r. ze Lwowa, osiadając w Wałbrzychu. Początkowo Stanisław Dulz pracował jako górnik. Talent plastyczny odkrył w sobie w czasie służby wojskowej.
Od 1953 roku aż do roku 1989 pracował w Studiu Filmów Rysunkowych w Bielsku-Białej, najpierw jako animator, potem jako reżyser, debiutując filmem “Awantury arabskie Koziołka Matołka”. Największą sławę przyniosły mu filmy z Bolkiem i Lolkiem – przez dziesięciolecia były to najpopularniejsze w Polsce kreskówki.
W roku 1977 r. z Władysławem Nehrebeckim zrealizował pierwszy polski pełnometrażowy film animowany “Wielka podróż Bolka i Lolka”, a w roku 1986 – samodzielnie – pełnometrażowy “Bolek i Lolek na Dzikim Zachodzie”.
Stanisław Dulz był również współtwórcą filmów “Przygody Błękitnego Rycerzyka”, “Porwanie Baltazara Gąbki”, “Lis Leon” i “Podróże kapitana Klipera”. Zmarł w 2006 r.
1664 – z rozkazu króla Jana Kazimierza za spiskowanie z Moskwą przeciwko Rzeczypospolitej stracono w Korsuniu hetmana kozackiego Iwana Wyhowskiego, wojewodę kijowskiego. Za to samo w Malborku uwięziono Jerzego Chmielnickiego – syna Bohdana Chmielnickiego.
1738 – w Kownie urodził się Józef Kossakowski – polski duchowny katolicki, biskup inflancki, działacz polityczny. Pełnił obowiązki biskupa pomocniczego wileńskiego w Trokach. Stał na czele targowiczan na Litwie, za co został stracony w czasie Insurekcji Kościuszkowskiej w 1794 r.
1882 – w Urdominie na Litwie urodził się Jan Koszczyc Witkiewicz – polski architekt i konserwator zabytków. Zmarł w 1958 r.
1882 – w Dębowcu w Galicji urodził się Stanisław Pawłowski – polski geograf. Ukończył gimnazjum w Samborze. Studiował m.in. Na Uniwersytecie Lwowskim. W 1940 r. rozstrzelany przez Niemców.
1892 – w majątku Ponedel koło Kowna urodził się Marian Zyndram-Kościałkowski – polski polityk dwudziestolecia międzywojennego związany z obozem piłsudczykowskim. Premier, podpułkownik piechoty Wojska Polskiego. Zmarł w 1946 r.
1896 – w Trokach urodził się Rafał Abkowicz – ostatni polski hazzan karaimski (zwierzchnik duchowny). Inicjator powstania w Trokach powszechnej szkoły dla dzieci karaimskich z polskim językiem wykładowym, w której był nauczycielem religii i języka karaimskiego. Szkoła ta istniała do sierpnia 1920 r. Następnie uczył w Wilnie i Łucku. Był członkiem Towarzystwa Miłośników Historii i Literatury Karaimskiej w Wilnie. Po II wojnie – po repatriacji do Wrocławia – prowadził jedyną w powojennej historii Polski kienesę (karaimski dom modlitwy). Zmarł w 1992 r.
1914 – w Stryju urodziła się Waleria Fuksa – polska działaczka kulturalna i polonijna. Ukończyła filologię polską na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie. Współpracowała z lwowskim odziałem rozgłośni Polskiego Radia. W czasie okupacji Lwowa współpracowała z ZWZ, a następnie z Armią Krajową. Po wojnie była aktywną działaczką Polonii argentyńskiej. Wspierała utworzenie Polskiej Macierzy Szkolnej i harcerstwa polskiego w Argentynie. Zmarła w 2008 r.
1916 – I wojna światowa: rozpoczęła się rosyjsko – niemiecka bitwa nad jeziorem Narocz.
1923– zakończył się proces kształtowania granic II Rzeczypospolitej
1930 – w kościołach katolickich na terenie Polski odbyły się modlitwy za prześladowanych w Związku Sowieckim.
1944 – w Związku Sowieckim została utworzona 1 Armia Polska dowodzona przez gen. Zygmunta Berlinga. Przypomnijmy, że 1 Polska Dywizja Piechoty im. Tadeusza Kościuszki została sformowana w Sielcach nad Oką w maju 1943 r.
1951 – zmarł Janusz Jędrzejewicz – major piechoty Wojska Polskiego, pedagog i polityk II RP, premier, członek obozu piłsudczykowskiego. Jako minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego opracował i wdrożył reformę szkolnictwa – tzw. “reformę jędrzejewiczowską”, która miała za zadanie opanować programowy i organizacyjny chaos w polskim szkolnictwie po czasach zaborów. Jędrzejewicz założył też miesięcznik “Wiedza i Życie”. Urodzony w 1885 r. w Spiczyńcach (obecnie Ukraina).
Kresy24.pl / Wikipedia / Historyczne Kalendarium Kresowe – 16 marca
