28 mar 2026704
1842 – otwarto Teatr Skarbkowski we Lwowie - największy teatr ówczesnej Europy. Jego widownia mieściła 1460 osób.
Siedzibą teatru był klasycystyczny gmach ufundowany przez hrabiego Stanisława Skarbka. Budynek spoczywał na 16 tysiącach bali dębowych przywiezionych z majątków hrabiego. Mieszkali także m.in. Artur...
25 mar 20261593
1957 – władze PRL zawarły z ZSRR umowę o drugiej fali wysiedleń Polaków z Kresów Wschodnich. Do Polski przyjechało ponad 200 tys. osób.
Po śmierci Stalina z sowieckich łagrów zaczęto stopniowo wypuszczać więźniów. Na fali tych zwolnień w 1955 r. przyjechało do Polski ok. 6,5 tys. osób. Rok później już...
21 mar 2026678
1799 – w Pawołoczy koło Berdyczowa urodził się Franciszek Kowalski - polski poeta, walczył w Powstaniu Listopadowym w Legii Litewsko-Wołyńskiej.
W czasie Powstania brał udział w obronie Zamościa, po jego upadku więziony w Kamieńcu Podolskim. Autor tekstu pieśni "Tam na błoniu błyszczy kwiecie" ("Ułan na...
17 mar 20261695
1916 – w Wilnie urodził się - wybitny aktor, jeden z czołowych amantów polskiego kina i teatru.
Pochodził z artystycznej rodziny - jego ojciec był tancerzem. Na scenie teatralnej aktor zadebiutował jesienią 1939 roku w Grodnie w sztuce “Panna Maliczewska”. W 1940 r. ukończył Studio Aktorskie przy ówczesnym...
16 mar 2026206
Za nami Oskarowa noc. Gala wręczenia 98. nagród Amerykańskiej Akademii Sztuki i Wiedzy Filmowej odbyła się w hollywoodzkim Dolby Theatre. Kanadyjska produkcja „The Girl Who Cried Pearls” otrzymała Oscara w kategorii najlepsza animacja krótkometrażowa. Jednym z jej twórców jest Polak Maciej Szczerbowski.
Amerykańska...
16 mar 2026935
1927 – we Lwowie urodził się Stanisław Dulz - polski reżyser filmów animowanych. Twórca "Bolka i Lolka" i "Porwania Baltazara Gąbki".
Pochodził z rodziny, która na skutek sowieckich wysiedleń wyjechała w 1946 r. ze Lwowa, osiadając w Wałbrzychu. Początkowo Stanisław Dulz pracował jako górnik. Talent plastyczny...
15 mar 20261302
1945 - rozpoczęła się wielka pacyfikacja Polaków przez sowieckie NKWD na Grodzieńszczyźnie i koło Mołodeczna. Przez 2 miesiące aresztowano 7.245 osób, z których 109 rozstrzelano na miejscu.
Zbrodni dokonały 6 i 10 dywizja NKWD. Była to już druga pacyfikacja Polaków przez NKWD na tych terenach po tzw. "wyzwoleniu"....
13 mar 20261504
1923 – w Wilnie urodził się Emil Karewicz - polski aktor. Znany przede wszystkim z roli Hermanna Brunnera w "Stawce większej niż życie".
Nie ma w Polsce osoby, która nie znałaby tego serialu, a wielu oglądało go nawet kilkanaście razy. Na całym świecie obejrzał go podobno łącznie 1 miliard osób. I chociaż -...
08 mar 20261024
1822 – urodził się Ignacy Łukasiewicz - wynalazca lampy naftowej, pionier przemysłu naftowego. To w jego lwowskiej aptece w 1853 r. po raz pierwszy na świecie rozbłysła lampa naftowa.
Nie ulega wątpliwości, że ten wielki człowiek Kresów zmienił losy ludzkiej cywilizacji. Jego lampa była kilkakrotnie wydajniejsza od...
27 lut 20261506
1839 – w Wilnie Rosjanie rozstrzelali Szymona Konarskiego - działacza niepodległościowego, członka organizacji Młoda Polska i Stowarzyszenia Ludu Polskiego.
Szymon Konarski urodził się w 1808 r. we wsi Dobkiszki w pobliżu Sejn. Jego ojciec walczył w wojnie z Rosją i w Insurekcji Kościuszkowskiej, on sam z kolei w...
25 lut 20262009
1634 – wojna polsko-rosyjska: wojska rosyjskie przerywają oblężenie Smoleńska i kapitulują przed królem Władysławem IV Wazą - jedno z największych polskich zwycięstw nad Rosją.
Armia rosyjska zaatakowała Rzeczpospolitą w 1632 r. Miał to być odwet za głębokie upokorzenie, jakiego Rosja doznała w czasie...
22 lut 20261586
1992 – zmarł Tadeusz Łomnicki - polski aktor teatralny i filmowy z Kresów, reżyser, pedagog, założyciel i dyrektor warszawskiego Teatru Na Woli. Odtwórca roli Pana Wołodyjowskiego.
Łomnicki urodził się w 1927 r. w Podhajcach. Jego ogromny dorobek artystyczny obejmuje 82 role sceniczne, 51 ról filmowych, w tym...
