Bitwa pod Chocimiem, obraz Franciszka Smuglewicza
1673 – wielkie zwycięstwo pod Chocimiem: 30-tysięczna polska armia pod wodzą hetmana wielkiego koronnego Jana Sobieskiego rozbiła 35-tysięczne wojska tureckie Husejna Paszy.
Sobieski osobiście poprowadził żołnierzy do szturmu na umocniony obóz turecki. Po salwie armatniej piechota i dragoni wdarli się na wały i zepchnęli nieprzyjaciela. W dokonany przez nich wyłom runęła husaria hetmana Jabłonowskiego. Turcy rzucili się do ucieczki. Polskie wojsko zdobyło obóz ze 120 działami, z armii tureckiej ocalało zaledwie kilka tysięcy żołnierzy.
Zwycięstwo – choć błyskotliwe – nie przyniosło przełomu w wojnie polsko – tureckiej. Nie odzyskaliśmy m.in. Kamieńca Podolskiego. Ogromnie wzrósł jednak prestiż Rzeczypospolitej i Sobieskiego w Europie. Od tej pory Turcy nazywali go “Lwem Chocimskim”. Triumf pod Chocimiem pozwolił hetmanowi rok później wygrać elekcję i zasiąść na polskim tronie.
1837 – w Ottyniowicach na Podolu urodził się Artur Grottger – polski malarz, jeden z czołowych przedstawicieli romantyzmu w malarstwie polskim, ilustrator, rysownik, znany z cyklu “kartonów” o Powstaniu Styczniowym. Pochowany na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie w 1867 r. Przeczytaj artykuł o Arturze Grottgerze.
1883 – urodził się Władysław Jaszczołt – polski prawnik, minister opieki społecznej, wojewoda wileński w latach 1933-35. W latach 1917-18 współorganizator Towarzystwa Obrony Kresów Wschodnich. Uczestnik wojny polsko – bolszewickiej. Zmarł po 1941 r.
1896 – urodził się Leopold Lis-Kula – polski bohater, pułkownik Legionów, harcerz, ulubieniec Piłsudskiego, jeden z najbardziej utalentowanych polskich oficerów.
Należał do starego rodu rycerskiego Kulów, a po matce był potomkiem sławnego pisarza i podróżnika Michała Czaykowskiego. Już w okresie nauki w gimnazjum w Rzeszowie założył w 1911 r. z kolegami tajne polskie stowarzyszenie, a potem organizację wojskową. Działał też w skautingu i Związku Strzeleckim.
W Legionach Polskich jako 18-letni chłopak wyróżnił się już w pierwszych walkach pod Kielcami, dowodząc kompanią w walkach pod Krzywopłotami i Łowczówkiem, a potem w kolejnych bojach – pod Jastkowem, Kamionką, Kostiuchnówką, Kamienną i Kuklą.
W 1918 r. zaczął tworzenie polskich oddziałów za frontem wschodnim. Mając 22 lata został pierwszym Komendantem Placu POW w Kijowie, organizował walki dywersyjne. Już w tym czasie w polskim wojsku opowiadano legendy o jego odwadze i braterskim stosunku do żołnierzy. Był ulubieńcem Józefa Piłsudskiego. Powierzano mu najtrudniejsze odcinki walk na Ukrainie. Na przełomie lat 1918-19 walczył w odsieczy Lwowa przeciwko Ukraińcom. W czasie zdobywania Torczyna został ciężko ranny i wkrótce zmarł z upływu krwi.
Pośmiertnie awansowany z majora na podpułkownika, a potem pułkownika. Odznaczony Krzyżem Orderu Virtuti Militari i Krzyżem Niepodległości z Mieczami. W okresie międzywojennym Leopold Lis-Kula był wzorem dla patriotycznej młodzieży, na jego cześć nazywano ulice, układano o nim pieśni. Jego imię nadano pociągowi pancernemu, a potem m.in. kolonii w gminie Torczyn i 23 Pułkowi Piechoty we Włodzimierzu Wołyńskim.
1915 – w Brześciu Litewskim urodziła się Nina Andrycz – polska aktorka. W latach 1947-68 roku była żoną premiera PRL Józefa Cyrankiewicza.
1918 – Rada Regencyjna przekazała władzę nad podległym jej wojskiem Józefowi Piłsudskiemu, co uznano później za datę odzyskania pełnej niepodległości przez Rzeczpospolitą.
Kresy24.pl / Historyczne Kalendarium Kresowe – 11 listopada
