AI
Ustalenia The Kyiv Independent rzucają nowe światło na kulisy relacji Kijowa z administracją Trumpa. Z relacji rozmówców gazety wyłania się obraz dyplomacji prowadzonej nieformalnymi kanałami, w których uprzejmość mogła być brana za polityczne poparcie, a osobiste kontakty – za rzeczywiste wpływy.
Była szefowa sztabu prezydenta USA Donalda Trumpa, Susie Wiles, utrzymywała nieformalny kanał komunikacji z byłym szefem Kancelarii Prezydenta Ukrainy Andrijem Jermakiem. Te kontakty zawiązały się po zaprzysiężeniu amerykańskiego prezydenta w styczniu 2025 roku. Okazały się jednak problematyczne, bo Jermak totalnie nie rozumiał specyfiki amerykańskiego sposobu komunikacji. Urzędnik z Kijowa miał odbierać i przedstawiać kurtuazyjne odpowiedzi Amerykanki jako konkretne sukcesy dyplomatyczne.
Kulisy relacji, której nawiązanie polecił Jermakowi prezydent Zełenski, ujawnia The Kyiv Independent. Jak czytamy w materiale, w kolejnych miesiącach rozmowy z Wiles miały być częste. Jednak ich skutki nie zawsze odpowiadały oczekiwaniom Kijowa – tak wynika z relacji dwóch ukraińskich urzędników.
Problem miał tkwić w sposobie interpretowania amerykańskich deklaracji. Według ukraińskiego urzędnika Wiles niekiedy z uprzejmości deklarowała, że spróbuje coś załatwić albo pomoże w zorganizowaniu spotkania. Nie oznaczało to jednak, że składała wiążącą obietnicę.
Jermak miał odczytywać takie odpowiedzi zupełnie inaczej. Zamiast traktować je jako kurtuazyjne deklaracje, przedstawiał je jako konkretne zobowiązania i osiągnięcia w kontaktach z amerykańską administracją. Następnie miał informować o nich Zełenskiego.
– Susie mogła odpowiedzieć: „Zobaczę, co da się zrobić”. A Jermak szedł do prezydenta i przedstawiał to jako swoje zwycięstwo – relacjonował ukraiński urzędnik cytowany przez The Kyiv Independent.
W efekcie ukraiński prezydent miał otrzymywać obraz relacji z otoczeniem Trumpa, który niekoniecznie odpowiadał rzeczywistości. Przedstawiciel władz USA również potwierdził gazecie, że nieformalny kanał komunikacji przysparzał więcej problemów, niż przynosił korzyści.
Najpoważniejsze konsekwencje błędnej oceny nastrojów panujących w administracji Trumpa doprowadziły do poważnej katastrofy w Gabinecie Owalnym. Jermak miał zignorować ostrzeżenia. Według źródła bliskiego amerykańskiej administracji słynna awantura podczas spotkania Zełenskiego z Trumpem była w dużej mierze następstwem niewłaściwego odczytania sytuacji przez Jermaka.
Były szef kancelarii Zełenskiego miał nie zdawać sobie sprawy z tego, jak negatywnie był postrzegany przez część amerykańskich urzędników. Co więcej, były specjalny wysłannik USA ds. Ukrainy Keith Kellogg próbował podobno przekonać ukraińskiego prezydenta, aby nie udawał się na spotkanie do Białego Domu. Ostrzeżenie nie przyniosło jednak skutku. Jermak miał odrzucić radę Kellogga, a Zełenski ostatecznie znalazł się w centrum jednego z najbardziej burzliwych spotkań dyplomatycznych ostatnich lat.
Według rozmówcy gazety problem nie ograniczał się do jednego nieudanego spotkania. W połowie i pod koniec 2025 roku, gdy wokół Jermaka zaczęły narastać zarzuty dotyczące korupcji, miał on celowo osłabiać pozycję Kellogga, który należał do najbardziej przychylnych Ukrainie przedstawicieli administracji Trumpa.
Powód? Jermak miał zabiegać o bliższe relacje ze specjalnym wysłannikiem Trumpa Steve’em Witkoffem. Według źródła przestał nawet odpowiadać Kelloggowi, mimo że ten nadal pełnił oficjalną funkcję.
– Celowo podcinał mu skrzydła, żeby zbliżyć się do Witkoffa – powiedział rozmówca The Kyiv Independent.
Według źródeł gazety podobny schemat miał występować już podczas prezydentury Joe Bidena. Jermak utrzymywał wówczas rozbudowane kontakty z doradcą ds. bezpieczeństwa narodowego USA Jake’em Sullivanem.
Były szef kancelarii Zełenskiego miał uważać tę relację za przyjaźń. Sullivan miał jednak nie podzielać takiego przekonania. Co więcej, według źródła bliskiego administracji Trumpa ostrzegał nawet jednego z ważnych przedstawicieli nowej ekipy Białego Domu przed wpływowym współpracownikiem ukraińskiego prezydenta.
Niechęć do Jermaka miała zresztą wykraczać poza Waszyngton. W listopadzie 2025 roku wysoki rangą europejski dyplomata miał powiedzieć dziennikarzom, że europejscy partnerzy Ukrainy nie darzyli go szczególną sympatią, ale musieli z nim współpracować, ponieważ był człowiekiem Zełenskiego. Sam Jermak nie odpowiedział na pytania The Kyiv Independent przed publikacją artykułu.
Nieformalny kanał kontaktów z Susie Wiles przestał funkcjonować po odejściu Jermaka ze stanowiska w listopadzie 2025 roku. Wówczas Narodowe Biuro Antykorupcyjne Ukrainy przeprowadziło przeszukanie w jego domu, a były szef kancelarii złożył dymisję.
Z kolei Susie Wiles opuściła stanowisko szefowej personelu Białego Domu w listopadzie 2026 roku, po porażce Republikanów w wyborach uzupełniających do Kongresu.
