2 lutego w Historii Kresów

Konstanty Kalinowski/Fot: Wikipedia.org

Konstanty Kalinowski/Fot: Wikipedia.org1838 – w Mostowlanach urodził się Konstanty Kalinowski – prawnik, dziennikarz, jeden z przywódców Powstania Styczniowego, bohater narodowy Polski, Białorusi i Litwy.

Dzieciństwo spędził w folwarku Jakuszówka koło Świsłoczy na Grodzieńszczyźnie. Studiował m.in. w Moskwie. W Sankt Petersburgu zaangażował się w polsko-rosyjską konspirację wymierzoną w carat. W Guberni Grodzieńskiej zajmował się pracą rewolucyjną. Zaczął wydawanie pisma “Mużyckaja Prauda” – jednego z pierwszych periodyków w języku białoruskim (pisany łacinką) oraz dwa inne czasopisma w języku polskim. Opowiadał się za powrotem do federacji polsko – litewskiej, ochroną języka białoruskiego oraz za zdecydowanymi reformami społecznymi, w tym uwłaszczeniem chłopów.

W czasie Powstania Styczniowego pełnił funkcję komisarza rządu polskiego na Województwo Grodzieńskie, potem Komisarza Pełnomocnego na Litwę. Uwięziony przez Rosjan w Wilnie, nikogo nie zdradził, został powieszony na Rynku Łukiskim w Wilnie 22 marca 1864 r. Imię Konstantego Kalinowskiego od 2006 r. nosi program stypendialny Rządu RP dla białoruskich studentów wyrzuconych ze studiów za działalność opozycyjną.

1386 – podczas zjazdu walnego szlachty w Lublinie wybrano jednogłośnie księcia litewskiego Jagiełłę na króla Polski.

1526 – w Ostrogu urodził się Konstanty Wasyl Ostrogski – litewski książę, marszałek ziemski wołyński (1550), poczwórny senator, dowódca wojsk i obrońca Kresów przed Tatarami. Wspierał rozwój kultury i oświaty na Wołyniu. Założyciel szkoły i drukarni, utworzył z miasta Ostróg znaczący ośrodek oświatowy. Zmarł w 1608 r.

1536 – urodził się Piotr Skarga – polski jezuita, teolog, pisarz, czołowy polski przedstawiciel kontrreformacji, kaznodzieja nadworny Zygmunta III Wazy, rektor Kolegium Jezuitów w Wilnie, pierwszy rektor Uniwersytetu Wileńskiego. Wybitny duszpasterz Litwy i Białorusi. Założył wiele kolegiów jezuickich, m.in. w Połocku, Rydze i Dorpacie. Zmarł w 1612 r.

1593 – Powstanie Kosińskiego: zwycięstwo polskie nad Kozakami w bitwie pod Piątkiem.

1772 – konfederaci barscy ponieśli porażkę w bitwie pod Doroszewiczami nad Prypecią.

1842 – zmarł Abraham Stern – polski Żyd z Hrubieszowa, zegarmistrz, konstruktor, uczony i wynalazca. Był przodkiem poety Antoniego Słonimskiego.

1863 – we wsi Pieniucha na Grodzieńszczyźnie urodziła się Maria Rodziewiczówna – polska pisarka przez całe życie związana z Kresami. Mieszkała i zarządzała majątkiem Hruszowa na Polesiu. W latach 1919–20 zainicjowała szereg przedsięwzięć społecznych w okolicy Hruszowej – założenie kółka rolniczego, budowę łaźni parowej, odbudowę chederu w Antopolu. W okresie wojny polsko-bolszewickiej była sekretarką w Komitecie Głównym PCK w Warszawie oraz została mianowana komendantką Kobiecego Komitetu Ochotniczej Odsieczy Lwowa na miasto Warszawę. Po zakończeniu działań wojennych wróciła do Hruszowej. Tam stała się protektorką i współzałożycielką Związku Szlachty Zagrodowej. Pisała o miłości do Ojczyzny, walce o niepodległość, gloryfikowała życie na wsi. Zmarła w 1944 r.

1888 – w Terespolu urodziła się Helena Sikorska, z domu Zubczewska – polska działaczka społeczna, żona gen. Władysława Sikorskiego. Dzieciństwo i młodość spędziła we Lwowie, gdzie poznała i wyszła za mąż za Sikorskiego. Zmarła w 1972 r.

1930 – w Andrudze na Wołyniu urodził się Krzysztof Chamiec – znany polski aktor. Zmarł w 2001 r.

1932 – w Brześciu nad Bugiem urodził się Zbigniew Adrjański – polski dziennikarz, publicysta muzyczny.

Kresy24.pl / Historyczne Kalendarium Kresowe – 2 lutego

Nie przegap w tym temacie:

27 lutego w Historii Kresów 20 lutego w Historii Kresów 7 lutego w Historii Kresów