Zbiorowa mogiła na Ukrainie czeka na ekshumację. Czy uda się zidentyfikować szczątki ofiar UPA?

Szczątki wydobyte zez biorowej mogiły w Puźnikach/Puźniki po pogromie w lutym 1945 roku. Fot: wid.org.pl/puzniki.pl

Zwracamy się z prośbą do rodzin ofiar, które mogły zostać pochowane w miejscowości Puźniki o przekazanie materiału do badań – z takim apelem zwraca się Stowarzyszenie Nowosiółczan i Puźniczan, oczekując na wydanie zgody przez władze Ukrainy na ekshumację odkrytego już zbiorowego grobu. Kijów wciąż zwleka.

Latem 2023 roku, po miesiącach trudnych poszukiwań, polscy i ukraińscy specjaliści odnaleźli w byłej miejscowości Puźniki (powat Czortków w obwodzie tarnopolskim) zbiorową mogiłę zamordowanych mieszkańców wsi. To Polacy, ofiary oddziału OUN-UPA pod dowództwem Petra Chamczuka, który lutym 1945 roku dokonał napadu na wieś i zamordował ponad 80 osób.

Był to pierwszy od ponad 9 lat przypadek odnalezienia na Ukrainie szczątków Polaków.

Organizatorem poszukiwań była Fundacji Wolność i Demokracja, wydawca portalu Kresy24.pl. W planowaniu i organizacji poszukiwań brał udział wiceprezes Fundacji Maciej Dancewicz.  Fundacja jako jedyna w ostatnim czasie  uzyskała zgodę władz Ukrainy na przeprowadzenie prac poszukiwawczych.

Jednak wydobycie szczątków z mogił i godny pogrzeb pomordowanych ofiar zbrodni w Puźnikach wymaga dodatkowej zgody Kijowa, a ta nie nadchodzi. Mogiła musiała została zabezpieczona i zasypana.

Jak długo potrwa to oczekiwanie? Dlaczgo po roku od odnalezienia szczątków władze Ukrainy nie dają zielonego światła? Pytanie pozostaje bez odpowiedzi, możmy się tylko domyślać. Dodajmy, że strona polska złożyła dokumentację i dopełniła wszelkich koniecznych formalności.

Teraz, oczekując na zgodę władz Ukrainy na wykonanie prac ekshumacyjnych na terenie Puźnik, Stowarzyszenie Nowosiółczan i Puźniczan zainicjowało akcję zbierania materiału DNA, który będzie wykorzystany do identyfikacji ofiar – niezależnie od tego, kiedy strona ukraińska wyda pozytywną decyzję.

Czas ucieka, a liczba najbliższych krewnych Puźniczan zamordowanych w lutym 1945 będzie tylko maleć – czytamy na stronie Stowarzyszenia.

 Dlatego zwracamy się z uprzejmą prośbą o przekazanie materiału porównawczego do Polskiej Bazy Genetycznej Ofiar Totalitaryzmów. Baza ta powstała 28 września 2012 r., przy Pomorskim Uniwersytecie Medycznym w Szczecinie, a jej celem jest identyfikacja osobnicza szczątków ofiar zbrodni systemów totalitarnych. Zespół PBGOT prowadził prace sondażowe w miejscowości Puźniki w roku 2023, co pozwoliło na odnalezienie grobu masowego ponad 80 ofiar pogromu, będącego tylko małym fragmentem tragedii określanej mianem „zbrodni wołyńskiej”. Planowane prace ekshumacyjne pozwolą na identyfikację tych ofiar, jednak jest to niemożliwe bez materiału porównawczego od krewnych ofiar.

W nocy z 13/14 lutego 1945, kureń OUN-UPA pod dowództwem Petra Chamczuka, dokonał napadu na wieś podczas którego zamordowano blisko 100 osób. Mieszkańcy bojąc się o swoje życie postanowili opuścić Puźniki udając się do Buczacza, bądź Koropca.

W czerwcu 1945 wyrzuceni z Puźnik mieszkańcy, ze stacji kolejowej w podbuczackich Pyszkowcach w dwóch transportach wyjechali na tzw. Ziemie Zachodnie, osiedlając się w Niemysłowicach w woj. opolskim i podwrocławskich Ratowicach.

Na miejscu polskich rodzin, w ocalałych budynkach dawnej wsi Puźniki Sowieci osadzili Ukraińców, wysiedlonych z terenów obecnej wschodniej Polski, jednak wkrótce władze postanowiły zlikwidować wieś. Budynki doszczętnie rozebrano, a nazwę wymazano z mapy.

Obecnie jedynymi śladami polskiej historii Puźnik są mogiły na cmentarzu oraz kapliczka.

ba za puzniki.pl

Nie przegap w tym temacie:

Polska organizacja rusza z ekshumacjami ofiar UPA na Ukrainie. Tuż po świętach Wielkanocnych “Zrozumieliśmy, że na Ukrainie brakuje woli politycznej, że jesteśmy traktowani instrumentalnie” Dalsze działania będą miały charakter polityczny. Polska nie odstąpi od poszukiwań i ekshumacji swoich obywateli na Kresach