fot. Alina Charłamowa/ Wołyńskie Starożytności
24 kwietnia 2025 roku rozpoczną się ekshumacje ofiar zbrodni UPA w dawnej wsi Puźniki na Ukrainie. Będzie to pierwsza ekshumacja ofiar ludobójstwa na Wołyniu od 2017 roku, gdy Ukraina wprowadziła zakaz poszukiwań.
O dacie rozpoczęcia poszukiwań poinformował w Polskim Radiu wiceprezes Fundacji Wolność i Demokracja (FWiD) Maciej Dancewicz. Ekshumacje to kontynuacja procedur rozpoczętych w 2022 roku przez FWiD.
To właśnie ta organizacja otrzymała od władz Ukrainy zgodę na poszukiwania Polaków, zakończonych sukcesem latem 2023 roku. Polscy i ukraińscy specjaliści odnaleźli tam zbiorową mogiłę mieszkańców wsi, ofiar sotni OUN-UPA pod dowództwem Petra Chamczuka, który lutym 1945 roku zamordował tam ponad 80 osób.
Ale poszukiwania to wstępny etap. Następnym było złożenie wniosku do władz Ukrainy o zgodę na ekshumację. I udało się. 8 stycznia, po trwającej wiele miesięcy procedurze przyszła zgoda na ekshumację ofiar.
Będzie to pierwsza ekshumacja ofiar ludobójstwa na Wołyniu od 2017 roku, gdy Ukraina wprowadził zakaz. Polsko-ukraińska ekipa przystąpi do prac na terenie dawnej polskie wsi kilka dni po świętach Wielkanocnych — 24 kwietnia. W zależności od warunków atmosferycznych, będą one trwały około trzech tygodni.
Jesteśmy świeżo po takim rekonesansie na miejscu. Akurat trafiliśmy na deszczową pogodę, więc samo dotarcie jest trudne, ale miejmy nadzieję, że pogoda będzie nam sprzyjać, także te trzy tygodnie uważam za niezagrożone – powiedział wiceprezes Fundacji Wolność i Demokracja.
Wstępnie wiadomo też, że pogrzeb ofiar zbrodni w Puźnikach odbędzie się w lipcu. Fundacja chce, aby miejscem uroczystości będzie dawny lokalny cmentarz.
Do współpracy przy ekshumacjach Fundacja Wolność i Demokracja zaprosiła polskich specjalistów, przede wszystkim z Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego. To zespół z dużym doświadczeniem – jego członkowie prowadzili już wcześniej podobne prace, m.in. przy identyfikacji szczątków ofiar komunistycznych represji, odnajdywanych na tzw. „Łączce” w Warszawie, w ramach działań Instytutu Pamięci Narodowej. W skład zespołu wejdą również specjaliści z polskiego IPN-u.
Zgodnie z ukraińskim prawem, prace muszą być prowadzone wspólnie z ekspedycją ukraińską – z udziałem tamtejszych archeologów, w tym tych, którzy współpracowali z WiD już na etapie poszukiwań. To właśnie strona ukraińska, jako jedyna uprawniona, mogła formalnie wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ekshumacji.
Procesem identyfikacji ofiar zajmie się zespół profesora Andrzeja Ossowskiego z Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego. Próbki materiału porównawczego są pobierane od dalekich krewnych ofiar, mieszkańców Ratowic na Dolnym Śląsku, gdzie po wojnie znaleźli się mieszkańcy Puźnik. Trafili oni również do Niemysłowic koło Prudnika.
ba na podst. polskieradio.pl
Nie przegap w tym temacie:
Zbiorowa mogiła na Ukrainie czeka na ekshumację. Czy uda się zidentyfikować szczątki ofiar UPA?
Dalsze działania będą miały charakter polityczny. Polska nie odstąpi od poszukiwań i ekshumacji swoich obywateli na Kresach
IPN: Władze Ukrainy blokują prace ekshumacyjne. 90 proc. polskich obywateli leży w dołach śmierci bez katolickiego pochówku