30 sierpnia w Historii Kresów

Rodzina Jasiończaków z Woli Ostrowieckiej, zamordowana w 1943 r. przez UPA. Fot. ze zbiorów Leona Popka. Źródło: IPN

1943 – Rzeź Wołyńska: w Woli Ostrowieckiej grupa bandytów z UPA dokonała masakry 628 Polaków, w tym 220 dzieci do lat 14 i 7 Żydów. Tego dnia masakry ludności polskiej przez Ukraińców miały także miejsce w Gaju, Budach Ossowskich, Jankowcach, Kątach i Ostrówkach.

W mordzie w Woli Ostrowieckiej – oprócz bandytów z UPA – uczestniczyła również ludność ukraińska z sąsiednich wsi. Zbrodniarzami dowodził Iwan Kłymczak “Łysy”. Egzekucję przeprowadzano za pomocą siekier, młotków, maczug i pałek. Po wymordowaniu mężczyzn zaczęto w ten sam sposób zabijać kobiety i dzieci. Część mieszkańców spalono żywcem.

Dokonując tych mordów Ukraińcy posunęli się do granic zezwierzęcenia. Oto relacja Władysława Malinowskiego – świadka mordu w kolonii Władysławówka, dokonanego dzień wcześniej (z książki J.Wieliczko-Szarkowej “Wołyń we krwi 1943”):

“Tłum mordujących popadł w szał bestialstwa, w którym ostatnie ofiary były rozszarpywane i ćwiartowane na kawałki (…). Widziałem, jak jeszcze żyjącym ludziom rozpruwano brzuchy, wyciągano rękami wnętrzności, ciągnąc kiszki. Widziałem, jak gwałcili kobiety, potem wbijali je na kołki, jak stawiali żywe kobiety nogami do góry i siekierą rozcinali na dwie połowy (…). Ktoś, kto nie widział tego na własne oczy, nie będzie w stanie w to uwierzyć”.

Opracowany przez dr Aleksandra Kormana wykaz sposobów zamęczania Polaków przez ukraińskich zbrodniarzy obejmuje aż 135 czynności, m.in. skalpowanie, piłowanie, wbijanie gwoździ w czaszkę, obcinanie różnych części ciała, wbijanie na pal.

1505 – zmarła Elżbieta Rakuszanka – królowa Polski i wielka księżna litewska, żona Kazimierza IV Jagiellończyka, urodzona w 1436 r.

1704 – w Narwie Rzeczpospolita podpisała przymierze z Rosją, na mocy którego oficjalnie przystąpiła do wojny ze Szwecją.

1804 – w Krzywiczach koło Miadzioła urodził się Aleksander Chodźko – polski poeta, orientalista, slawista. Przyjaciel Adama Mickiewicza. Studiował na Uniwersytecie Wileńskim. Więziony przez władze rosyjskie za udział w organizacji Towarzystwa Filaretów. Zmarł w 1891 r.

1866 – w majątku Mołodowo koło Kobrynia urodził się Konstanty Skirmunt – polski polityk, dyplomata, minister spraw zagranicznych. Zmarł w 1949 r.

1892 – urodził się Stefan Bagiński – polski histolog, profesor Uniwersytetu i Akademii Medycznej w Łodzi. Ukończył Uniwersytet Kijowski. W czasie wojny 1920 r. służył jako lekarz wojskowy w Wilnie. Pracował w Zakładzie Histologii na wileńskim Uniwersytecie Stefana Batorego, gdzie później uzyskał stopień docenta. Zmarł w 1969 r.

1901 – we Lwowie urodził się Henryk Luft-Lotar – polski reżyser i aktor teatralny żydowskiego pochodzenia. Kształcił się w szkole dramatycznej Franciszka Frączkowskiego przy konserwatorium lwowskim. Reżyser w Studiu Dramatycznym “Maska” we Lwowie, we lwowskim Towarzystwie Literacko-Artystycznym oraz w Teatrze “Goset” we Lwowie. Zmarł w 1979 r.

1902 – urodził się Józef Maria Bocheński – logik, historyk logiki i filozof, sowietolog, dominikanin. Ukończył gimnazjum we Lwowie, jako ochotnik brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej, walcząc w 8 Pułku Ułanów. Od 1920 r. studiował prawo na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie. W czasie II wojny światowej był kapelanem Wojska Polskiego w 80 Pułku Piechoty, podczas kampanii wrześniowej brał udział w bitwie pod Kockiem z Samodzielną Grupą Operacyjną “Polesie” generała Franciszka Kleeberga, a także w II Korpusie we Włoszech, gdzie brał udział m.in. w Bitwie pod Monte Cassino. Zmarł w 1995 r.

1913 – w Wilnie urodziła się Irena Sławińska – polska teatrolog, historyk i teoretyk literatury. Studiowała na Uniwersytecie Stefana Batorego w Wilnie, uczyła w wileńskich szkołach. Zmarła w 2004 r.

1919 – we Lwowie urodziła się Ryszarda Hanin – słynna aktorka.

Kresy24.pl / Historyczne Kalendarium Kresowe – 30 sierpnia

Nie przegap w tym temacie:

11 sierpnia w Historii Kresów 10 sierpnia w Historii Kresów 1 sierpnia w Historii Kresów