3 września w Historii Kresów

3 września 2013

Danuta Siedzikówna "Inka". Fragment obrazu Mariana Stefańskiego. Źródło: Wikimedia Commons

Danuta „Inka”. Fragment obrazu Mariana Stefańskiego. Źródło: Wikimedia Commons

1928 – we wsi Guszczewina koło Narewki urodziła się Danuta Siedzikówna ps. „Inka” – słynna sanitariuszka i łączniczka 5 Wileńskiej Brygady AK. Torturowana i zamordowana przez UB.

Była córką Wacława Siedzika i Eugenii z Tymińskich. Ojciec, leśniczy, został wywieziony przez Sowietów do łagru w 1940 r. w ramach pierwszej wywózki mieszkańców Kresów. Potem przedostał się do Armii Andersa. Zmarł w 1943 r. Matka została zamordowana przez za współpracę z polskim podziemiem. Po tej tragedii Danuta wraz z siostrą Wiesławą wstąpiła do Armii Krajowej i odbyła szkolenie medyczne w AK.


W czasie drugiej okupacji sowieckiej pracowała w nadleśnictwie Hajnówka. W czerwcu 1945 r. została aresztowana przez grupę KNWD-UB za współpracę z antykomunistycznym podziemiem. Z konwoju odbił ją jeden z patroli wileńskiej AK. Została sanitariuszką w kolejnych oddziałach AK podległych Zygmuntowi Szendzielarzowi „Łupaszce”. Przez pewien czas jej przełożonym był m.in. zastępca „Łupaszki” – por. Leon ”, znany potem jako Paweł Jasienica.

W czerwcu 1946 r. ppor. Olgierd „Leszek” wysłał „Inkę” po zaopatrzenie medyczne do Gdańska. Tam, na skutek zdrady, została 20 lipca aresztowana przez bezpiekę w jednym z lokali kontaktowych 5 Brygady Wileńskiej. W czasie śledztwa prowadzonego UB-eków Jana Wołkowa i Józefa Bika była bita i poniżana, mimo to odmówiła składania zeznań obciążających innych członków AK i nikogo nie wydała.


Na wniosek prokuratora Wacława Krzyżanowskiego sędzia Adam skazał ją 3 sierpnia na śmierć na podstawie fałszywych oskarżeń o rzekome zamordowanie funkcjonariuszy UB i MO. Nie wzięto pod uwagę faktu, że była tylko sanitariuszką oraz że była nieletnia. Rozstrzelano ją 28 sierpnia 1946 r. wraz z innym AK-owcem – Feliksem Selmanowiczem ps. „Zagończyk”.

Bezpośrednim wykonawcą tej zbrodni sądowej był pluton egzekucyjny ppor. Franciszka Sawickiego. Według relacji przymusowego świadka egzekucji, ks. Mariana Prusaka, ostatnie słowa „Inki” brzmiały: Niech żyje Polska! Niech żyje „Łupaszko”! W ostatnim przed śmiercią grypsie z więzienia napisała: Powiedzcie mojej babci, że zachowałam się jak trzeba.

1612 – : bitwa pod Moskwą – nieudana próba odsieczy oblężonej na Kremlu polskiej załogi podjęta przez hetmana wielkiego litewskiego Jana Karola Chodkiewicza.

1846 – zmarł hrabia Stanisław – polski duchowny katolicki, publicysta, pisarz. Przyjaciel Adama Mickiewicza. Urodzony w 1791 r. Ukończył . Od 1832 r. przebywał głównie w Kamieńcu Podolskim, gdzie od 1842 r. administrował diecezją. Jako znakomity kaznodzieja działał na rzecz religijnego odrodzenia Podola, wolne chwile poświęcając literaturze.

1863: wygrana powstańców w bitwie pod Panasówką.

1880 – urodził się książę Janusz Franciszek – polski polityk konserwatywny, w latach 1935–1939 senator II Rzeczypospolitej, XIII ordynat na Ołyce, pretendent do tronu polskiego i litewskiego. Właściciel licznych dóbr i budynków, m.in. ordynacji ołyckiej, pałacu w Nieborowie i majątku na Wołyniu. W 1939 r. i 1945 r. aresztowany i przesłuchiwany przez . W 1940 r. za wiedzą rządu londyńskiego wyjechał do Berlina aby interweniować na rzecz zmniejszenia represji hitlerowskich w Polsce u marszałka Rzeszy Hermanna Göringa. Mimo osobistej z nim znajomości sprzed wojny interwencja nie przyniosła rezultatu. Zmarł w 1967 r.

1886 – urodził się Juliusz Drapella – polski dowódca. W okresie międzywojennym był m.in. szefem oddziału ogólnego w Sztabie Dowództwa Okręgu Korpusu Nr VI we Lwowie, później dowódca piechoty w 27 Dywizji Piechoty w Kowlu. Zmarł w 1946 r.

1901 – we Lwowie urodził się Antoni Falkiewicz – polski kardiolog, rektor Akademii Medycznej we Wrocławiu. Pracował w uniwersyteckiej Klinice Chorób Wewnętrznych. Od 1935 r. na stanowisku prymariusza Oddziału Wewnętrznego Państwowego Szpitala Powszechnego we Lwowie. Po wkroczeniu Niemców prowadził prywatną praktykę lekarską. Zmarł w 1977 r.

1914: Rosjanie zajęli .

1929 – zmarł Jan Kanty Steczkowski – polski ekonomista, prawnik, polityk, minister skarbu, premier Rady Regencyjnej. Urodzony w 1862 r. Ukończył Uniwersytet Wileński. Od 1906 r. był dyrektorem austriackiej Instytucji dla Handlu i Przemysłu we Lwowie i prezesem Centralnej Kasy Krajowej dla Spółek Rolniczych. Równocześnie w latach 1913-1920 był dyrektorem Banku Krajowego we Lwowie. W 1915 r. wszedł w skład Komitetu Generalnego Pomocy Ofiarom Wojny w Polsce.

1974 – zmarł Romuald Gutt – polski architekt, laureat Honorowej Nagrody SARP. Autor wielu budynków prywatnych i publicznych m.in. w Warszawie. Przed wybuchem II wojny światowej zajmował się przebudową domu i parku marszałka Józefa Piłsudskiego w Zułowie na Wileńszczyźnie oraz budową kopca Piłsudskiego w Krakowie. Urodzony w 1888 r.

Kresy24.pl / Historyczne Kalendarium Kresowe – 3 września

Podziel się tym z innymi. Udostępnij na:

Komentarze nawołujące do przemocy, zawierające zniesławienia, wulgaryzmy, groźby karalne lub spam będą usuwane. Również wpisy osób podających nieprawdziwy email.

4 odpowiedzi 3 września w Historii Kresów

  1. SyøTroll Odpowiedz

    3 września 2015 w 11:54

    Wojna domowa powoduje, że na ogół cierpią niewinne ofiary. Tamta, polska, nie różniła się od innych. Szkoda, że po „odzyskaniu niepodległości” rozpoczął się okres rewizjonizmu, tym razem narodowego, dopuszczającego jedynie objawioną prawdę, „historyków IPN”.

    • Vandal Odpowiedz

      3 września 2015 w 18:57

      „wojna domowa”?………,to byla kontynuacja wojny z kacapskim najezdzca i jego polskojezycznymi pacholkami !………nie trolluj! kacapski du..lizie !!!

      • SyøTroll

        4 września 2015 w 14:35

        Z polskiego punktu widzenia była wojna domowa, Polacy walczyli przeciw Polakom, obie strony różniła jedynie wizja odrodzonej Polski.

  2. fanjan Odpowiedz

    3 września 2016 w 10:10

    Oczywiście z bratnią pomocą armii sowieckiej

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *