Wojewoda wołyński Henryk Józewski – Domena publiczna
1981 – zmarł Henryk Józewski – działacz niepodległościowy, piłsudczyk, minister spraw wewnętrznych II RP, wojewoda wołyński w latach 1928–1929 i 1930–1938, wojewoda łódzki.
Podczas wojny polsko – bolszewickiej przebywał przy rządzie Petlury w Kijowie. Zaangażował się osobiście w sprawę niewydalania Petlury z Polski, czego żądała strona sowiecka po zakończeniu wojny. Podjął na własną rękę decyzję o ukryciu Petlury.
Na Wołyniu prowadził politykę zmierzającą do zgodnego współżycia Polaków i Ukraińców. Twierdził, że Wołyń powinien stać się “ukraińskim Piemontem” – podstawą budowy niepodległej Ukrainy. Wspierał szkoły ukraińskie, popierał również rozbudowywanie ukraińskich i polsko – ukraińskich organizacji społecznych.
Jednocześnie był przeciwny rozszerzaniu wpływów i działalności ukraińskich organizacji politycznych i społecznych (np. Proswity) z Galicji Wschodniej na Wołyń, co motywował obawą przenikania stamtąd ukraińskich zapędów nacjonalistycznych. Był jednak oskarżany o faworyzowanie Ukraińców. Jego eksperyment wołyński był jedną z najbardziej konsekwentnych i kompleksowych prób rozwiązania kwestii ukraińskiej w II Rzeczypospolitej. Urodzony w 1892 r.
1401 – Papież Bonifacy IX udzielił dyspensy od przeszkody małżeńskiej dla zawarcia związku małżeńskiego między Anną Cylejską a królem Polski Władysławem Jagiełłą.
1863 – Powstanie Styczniowe: Bitwa pod Wąsoszem.
1892 – we Lwowie zmarł Sygurd Wiśniowski – polski pisarz, reportażysta, tłumacz, nowelista, felietonista, podróżnik. Urodził się w 1841 r. w Paniowcach Zielonych na Podolu.
1896 – urodził się Wojciech Stpiczyński – polski polityk, publicysta okresu międzywojennego, jeden z najbardziej oddanych zwolenników Józefa Piłsudskiego, twórca pojęcia “sanacja”, poseł na Sejm IV kadencji. Obrońca Lwowa z 1918 r. Prezes Związku Strzeleckiego. Zmarł w 1936 r.
1919 – wojna polsko-bolszewicka: w trwającym od zajęcia Wilna w dniu 19 kwietnia pogromie zginęło około 50 Żydów oskarżanych o sprzyjanie bolszewikom i strzelanie do wkraczających oddziałów polskich.
1919 – rozpoczęła się zorganizowana przez bolszewików akcja otwarcia relikwii Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej mająca obalić rozpowszechniany przez kościół pogląd, że ciała świętych nie ulegają po śmierci rozkładowi.
1926 – w Hucie Stepańskiej na Wołyniu urodził się Czesław Piotrowski – generał dywizji Wojska Polskiego, szef Wojsk Inżynieryjnych, minister górnictwa i energetyki PRL, doktor nauk wojskowych, inżynier.
W czasie wojny był żołnierzem samoobrony przed UPA w swojej miejscowości, później w oddziałach partyzanckich “Bomby” “Wujka” Armii Krajowej na Wołyniu. Oddział ten wszedł w skład baonu 45 Pułku Piechoty “Gzymsa” 27 Wołyńskiej Dywizji Piechoty AK. W latach 1943–1944 walczył w 27 Dywizji z Niemcami i oddziałami UPA do czasu jej rozbrojenia pod Lubartowem, na Wołyniu, Polesiu i Podlasiu. Po rozbrojeniu 27 Dywizji i powrocie na Wołyń w sierpniu 1944 r. wcielony do 1 Armii Wojska Polskiego i skierowany do Centralnej Szkoły Podchorążych Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR w Riazaniu. Członek PZPR, w czasie stanu wojennego w składzie WRON. Zmarł w 2005 r.
1937 – Sejm ustanowił dzień 11 listopada Świętem Niepodległości.
1940 – w Stanisławowie urodził się Wojciech Duryasz – polski aktor.
1943 – około 600 Polaków zostało zamordowanych przez ukraińską bandę w Janowej Dolinie na Wołyniu.
2011 – zmarł Stanisław Gorgolewski – polski fizyk, astronom, urodzony w 1926 w Słonimiu na Nowogródczyźnie.
Kresy24.pl / Historyczne Kalendarium Kresowe – 23 kwietnia
