Władysław Sikorski/ Fot: Domena publiczna
1881 – urodził się Władysław Sikorski – generał, minister spraw wewnętrznych i spraw wojskowych, premier RP, w czasie II wojny Naczelny Wódz polskich sił zbrojnych na Zachodzie.
Ostatnią klasę w Gimnazjum im. Franciszka Józefa i maturę zdał we Lwowie. W 1902 r. rozpoczął studia na Wydziale Inżynierii Dróg i Mostów Politechniki Lwowskiej, gdzie włączył się w działalność patriotyczną i społeczną. Służył w Legionach Polskich, brał udział w wojnie polsko – bolszewickiej, zasłużony w Bitwie Warszawskiej 1920 r. W latach 1922-23 był premierem RP, w latach 1925-28 – dowódcą Okręgu Korpusu Nr VI we Lwowie.
Po wybuchu II wojny światowej był w latach 1939-43 premierem oraz Naczelnym Wodzem i Generalnym Inspektorem Sił Zbrojnych na uchodźstwie. Zawarty przez niego w lipcu 1941 r. układ z ZSRR – tzw. Układ Sikorski-Majski – przywracał stosunki dyplomatyczne Polski z sowietami. Dzięki temu możliwe stało się utworzenie w ZSRR polskiej armii Andersa, a wolność odzyskało wielu Polaków więzionych przez sowietów w Gułagach. Po odkryciu Zbrodni Katyńskiej Sikorski wystosował w 1943 r. żądanie, aby Międzynarodowy Czerwony Krzyż zbadał tę sprawę. To spowodowało zerwanie przez Stalina stosunków dyplomatycznych z Polską.
Władysław Sikorski zginął 4 lipca 1943 r. w katastrofie lotniczej w Gibraltarze, której okoliczności do dziś wzbudzają kontrowersje – część badaczy sądzi, że mógł to być to zamach.
1350 – w bitwie pod Żukowem Kazimierz III Wielki rozgromił wojska litewskie, odzyskując Ruś Halicko-Wołyńską.
1648 – w Mereczu (obecnie Litwa) zmarł Władysław IV Waza – król Polski, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki, żmudzki, inflancki, smoleński, siewierski i czernihowski, a także dziedziczny król Szwecji, Gotów i Wandalów. Wybrany carem Rosji, nie objął jednak tronu.
1894 – urodziła się Ewa Bandrowska-Turska – polska śpiewaczka operowa, występowała m.in. w Operze Lwowskiej. Zmarła w 1979 r.
1907 – w Nowej Kamionce koło Nowogródka urodziła się Wanda Broniszewska – polska zakonnica, stygmatyczka. W 1925 r. Wstąpiła do Zgromadzenia Sióstr od Aniołów w Wilnie, gdzie zamieszkała oraz gdzie w 1950 r. została aresztowana i skazana na 10 lat więzienia w Wierchnieuralsku. Zmarła w 2003 r. w Warszawie.
1919 – urodził się Gustaw Herling-Grudziński – pisarz, eseista, krytyk literacki, dziennikarz, żołnierz, więzień łagrów, na które został skazany w 1940 r. po nieudanej próbie przedostania się z Grodna na Litwę. Pobyt w łagrach opisał w słynnej książce “Inny świat”. Zmarł w 2000 r.
1922 – powstał Instytut Chemii Przemysłowej we Lwowie.
1970 – zmarł Jerzy Giżycki – polski pisarz i dyplomata urodzony pod Kamieńcem Podolskim w 1889 r.
1973 – zmarł Włodzimierz Antoniewicz – polski archeolog pochodzenia ormiańskiego, rektor Uniwersytetu Warszawskiego, członek PAN. Ukończył gimnazjum we Lwowie, studiował archeologię i geografię m.in. na Uniwersytecie Lwowskim. W latach 1925-1934 wykładał na Uniwersytecie Wileńskim.
Kresy24.pl / Historyczne Kalendarium Kresowe – 20 maja
