19 stycznia w Historii Kresów

19 stycznia 2014

Ksiądz Stefan Niedzielak

1989 – został zamordowany Stefan Niedzielak – polski ksiądz – opozycjonista, kapelan Armii Krajowej i WiN-u, współzałożyciel Rodziny Katyńskiej.

Urodzony w 1914 r. W czasie II wojny był współpracownikiem Delegatury Rządu na Kraj, dzięki czemu poznał raport Czerwonego Krzyża o Zbrodni Katyńskiej. Latem 1944 r. przewiózł do Krakowa tzw. depozyt katyński, czyli dowody z przeprowadzonej przez Niemców ekshumacji grobów w Katyniu. Kierował Główną Radą Opiekuńczej. Uczestniczył w Powstaniu Warszawskim. Był kurierem przewożącym zaszyfrowane komunikaty.


Po wojnie był kapelanem organizacji , ukrywał się przed UB. W późniejszych latach zainicjował m.in. wzniesienie Krzyża Katyńskiego na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. Wspierał repatriantów z Rosji i Kazachstanu, organizował wysyłkę książek dla Polaków żyjących w krajach dawnego ZSRR. Za swoją patriotyczną działalność wielokrotnie napadnięty i zastraszany przez PRL-owską bezpiekę.

Martwego księdza Niedzielaka znaleziono w jego mieszkaniu na plebanii parafii św. Karola Boromeusza na warszawskich Powązkach. Do dziś nie wykryto sprawcy mordu, prawdopodobnie zabiła go Służba Bezpieczeństwa w zemście za to, że zaangażował się w ustanowienie na Powązkach Sanktuarium Poległych na Wschodzie i udział w powołaniu Rodziny Katyńskiej. Podobno mógł też znać nazwiska ponad 20 osób, które mordowały Polaków w stalinowskich więzieniach. Dziś księdza Stefana Niedzielaka nazywa się często „ostatnią ofiarą Katynia”.


1608 – zmarł Bernard Maciejowski – biskup łucki i krakowski, prymas Polski. Jako biskup łucki ufundował w Lublinie kolegium jezuickie. Brał udział w przygotowaniu Unii Brzeskiej. Urodzony w 1548 r.

1720 – urodził się Franciszek – polski jezuita, nauczyciel, redaktor, komediopisarz, poeta, publicysta, tłumacz, wydawca. Jeden ze współtwórców polskiego Oświecenia. Uczył się w wileńskim konwikcie jezuickim. Popularny i wysoko ceniony za obronę kultury ojczystej i działalność oświatową. Zmarł w 1784 r.

1880 – w Suwałkach urodził się Henryk – polski generał, działacz socjalistyczny, dowódca Korpusu Ochrony Pogranicza, legionista, bliski współpracownik Józefa Piłsudskiego. W latach 1929-1939 mieszkał w osadzie wojskowej Jamno w powiecie nad Bugiem. Po wybuchu II wojny światowej i sowieckiej napaści z 17 września 1939 r., pomimo swego wieku i pozostawania w stanie spoczynku, został osadzony w obozie w Kozielsku, gdzie otoczony szacunkiem współwięźniów – nie tylko ze względu na najwyższy stopień – był uznawany za przywódcę wszystkich więzionych oficerów. 7 kwietnia 1940 r. został wywieziony czwartym transportem do Lasu Katyńskiego i tam zamordowany.

1893 – urodził się Zygmunt – polski generał. W wojnie polsko – bolszewickiej dowodził 2 Kowieńskim Pułkiem Strzelców, wchodzącym w skład 2 Dywizji Litewsko – Białoruskiej Wojska Polskiego. Walczył z bolszewikami na Wileńszczyźnie, Podlasiu i Mazowszu. W czasie wojny obronnej 1939 r. był dowódcą 16 DP wchodzącej w skład Grupy Operacyjnej „Wschód” Armii „Pomorze”. Zmarł w 1982 r.

1918 – urodził się Tadeusz Edward Góra – generał, pilot Wojska Polskiego, szybownik. Rozpoczynał karierę w Aeroklubie Wileńskim. Jako pierwszy na świecie został wyróżniony przez Międzynarodową Federację Lotniczą Medalem Lilienthala – najwyższym trofeum szybowcowym – za rekordowy przelot na dystansie 578 km z Bezmiechowej w Bieszczadach do Małych Solecznik pod Wilnem. W 1939 r. zbiegł z niewoli sowieckiej i walczył w RAF jako pilot w dywizjonach 316, 306 i 315. Odbył 883 loty bojowe, zestrzelił 4 samoloty niemieckie, jedną rakietę V1, uszkodził okręt podwodny. Po wojnie szkolił wojskowych pilotów w Polsce. W 1962 r. zdobył tytuł Szybowcowego Mistrza Polski. Wielokrotnie odznaczany. Zmarł w 2010 r.

1922 – w Gwoźdźcu koło Kołomyi urodził się Jerzy – polski reżyser filmowy. Zmarł w 2007 r.

1925 – w Borysławiu urodził się Zdzisław – polski pisarz, dziennikarz. Uczył się w gimnazjum w Drohobyczu, jego nauczycielem był tam m.in. Bruno . Zmarł w 2007 r.

1946 – w ramach akcji odwetowej polski oddział Narodowej Organizacji Wojskowej pod dowództwem Józefa Zadzierskiego ”Wołyniaka” zamordował 33 ukraińskich mieszkańców wsi Dobra w wieku, w tym dzieci.

1974 – zmarł Włodzimierz – polski przyrodnik, fotograf, reżyser filmów przyrodniczych. Autor określenia „bezkrwawe łowy” odnoszącego się do fotografowania przyrody. Odbywał służbę wojskową w Korpusie Kadetów nr 1 we Włodzimierzu Wołyńskim. Urodzony w 1909 r. w Mostach Wielkich koło Lwowa.

2010 – zmarł Abraham Suckewer – poeta i pisarz żydowski i polski, tworzący w języku jidysz. Przeżył pobyt w Getcie Wileńskim, później ukrywał się u Polki. Jeden ze współzałożycieli w 1944 r. Muzeum Żydowskiego w Wilnie. Urodzony w 1913 r. w Smorgoniach.

Kresy24.pl / Historyczne Kalendarium Kresowe – 19 stycznia

Podziel się tym z innymi. Udostępnij na:

Komentarze nawołujące do przemocy, zawierające zniesławienia, wulgaryzmy, groźby karalne lub spam będą usuwane. Również wpisy osób podających nieprawdziwy email.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *