To oni poszukują dziś na Wołyniu szczątków ofiar ukraińskiego ludobójstwa na Polakach

08 lip 2023

Miejsce poszukiwań ofia Rzezi Wołyńskiej. Fot: Krystian Maj/KPRM

Od póltora miesiąca na cmentarzu w nieistniejącej już wsi Puźniki na Ukrainie trwają prace poszukiwawcze zbiorowej mogiły, w której pochowano nawet 80 osób zamordowanych przez UPA.

To jedyne takie miejsce na Ukrainie, gdzie poszukuje się Polaków, ofiar ukraińskich nacjonalistów. Zgodę na poszukiwania uzyskała tylko jedna organizacja z Polski. To warszawska fundacja Wolność i Demokracja.

Wiceprezes Fundacji Wolność i Demokracja Maciej Dancewicz, który koordynuje poszukiwania na Ukrainie, powiedział w rozmowie z PAP, że wieś Puźniki zniknęła z powierzchni mapy w 1945 roku w wyniku napadu UPA.

„W wyniku tego napadu zginęło kilkadziesiąt osób głównie kobiet i dzieci, które zostały pochowane na tym cmentarzu w zbiorowej mogile” – mówił. „Jesteśmy tu bo szukamy tej mogiły, aby te osoby zostały we właściwy sposób pochowane i upamiętnione. Znamy ich nazwiska z opowieści tych, którzy stracili tu najbliższych – siostry, matki, ojców” – dodał.

Według relacji, spośród 82. ofiar 70 były to kobiety i dzieci. „Nie była to więc jakaś akcja przeciwko polskiej partyzantce, że tutaj zginęli ci, którzy mogli zagrozić drugiej stronie. Tutaj zginęły kobiety i dzieci” – podkreślił Dancewicz.

„Byliśmy na Ukrainie, zanim zaczęła się wojna”. Jak naprawdę działa Fundacja Wolność i Demokracja?

Pytany, czy trudno było uzyskać zgody ze strony ukraińskiej na takie prace odparł, że jest to skomplikowane z punktu widzenia formalnego. „Wcześniej to było wręcz niemożliwe, był duży opór” – przyznał. „Z naszego punktu widzenia, to się zmienia” – zaznaczył.

„Choć to miejsce to przypadek jednostkowy, to mam nadzieje, że ono otworzy możliwość do dalszych prac i upamiętnień. Doświadczyliśmy pewnego przełomu i ta wieś być może jest przełomem i być może będzie można też pracować w innych miejscach” – dodał Dancewicz.

Przyznał też, że jeśli chodzi o uzyskanie zgód w Kijowie „mieliśmy duże wsparcie ze strony najwyższych czynników rządowych”. „Dzięki tej sytuacji zbliżenia między państwami, narodami można powiedzieć ze ten przełom nastąpił” – powiedział.

Dzisiaj składam hołd w imieniu Rzeczypospolitej.
Składam hołd wszystkim pomordowanym wtedy Polakom, pomordowanym w latach 1943-45, w czasie zbrodni wołyńskiej.
Wzywam Was, nasi przodkowie, nasze siostry, nasi bracia – stańcie do apelu.
Wzywam was, byście byli świadkami i… pic.twitter.com/T1Flgd1Yf5

— Mateusz Morawiecki (@MorawieckiM) July 7, 2023