Dokument w posiadaniu Elżbiety Kwarcińskiej
- Wyznanie – Rzymskokatolickie, Polak
- Data urodzenia lub wiek – 23 grudnia 1876 roku
- Zawód wyuczony – szewc
- Stan cywilny – żonaty
- Stan rodzinny – nikt z nim nie przebywa
- Stosunek do służby wojskowej – w 1898 roku zwolniony od służby i rezerwy wojskowej
- Podpis….
Przy analfabetyzmie podać cechy fizjonomii
– wzrost….
– kolor włosów….
– cechy szczególne….
Paszport wydany przez Zarząd Miejski Iwieńca
Okaziciel: WALERIAN BURAK s. Antoniego, mieszkaniec Guberni Mińskiej, Powiatu Mińskiego – mieszczanin miasta IWIENIEC
Uprawniony do poruszania się po terytorium Cesarstwa Rosyjskiego w okresie do 13 stycznia 1916 roku
Ważność dokumentu potwierdza pieczęć z datą wydania, 13 I 1915 rok ( Trzynasty stycznia, tysiąc dziewięćset piętnastego roku)
Podpisał: Starosta E. Srimpowicz
W styczniu 1915 roku, miasteczko Iwieniec (obecnie Republika Białoruś) znajdowało się w przyfrontowej strefie niemiecko – rosyjskiego frontu wschodniego. Front rozciągał się od Zatoki Ryskiej – przez Dźwiński i Pińsk do Tarnopola.[1] Ustalił się na linii podobnej do wschodniej granicy Polski po drugim rozbiorze.[2]
W związku z działaniami wojennymi i napływem do Iwieńca dużej ilości żołnierzy rosyjskich w miasteczku zapanował głód.[3] Żołnierze kwaterowali we wszystkich domach, można przypuszczać, że także w budynkach cegielni Waleriana Buraka ( Buraczewskiego). Sytuacja ta na pewno spowodowała stagnację produkcyjną zakładu i, stąd poszukiwanie nowych źródeł egzystencji. Przykładem tych poszukiwań jest paszport wydany przez władze rosyjskie dla Waleriana Buraka. Lata 1918 i 1919 to łupieżczy pobyt Niemców w Iwieńcu.
Stanisław Karlik
[1] Janusz Pajewski, Historia Powszechna 1871 – 1918,m PIW, Warszawa 1971. S. 393
[2] Jerzy Łojek, Kalendarz Historyczny (Polemiczna Historia Polski), Alfa, Warszawa 1994, s. 387
[3] Bronisław Władysław Król, Szkoła jako instytucja wychowawcza w środowisku małomiasteczkowym, PIN, Warszawa 1938, s. 15.
