14 kwietnia w Historii Kresów

Pola Raksa (1972), fot. Zofia Nasierowska/Wikipedia.pl/Domena publiczna

1941 – w Lidzie urodziła się Pola Raksa – polska aktorka, znana m.in. jako Marusia z serialu “Czterej pancerni i pies”.

W rodzinnym domu spędziła tylko pierwsze dwa lata życia. W 1943 r. jej rodzice podjęli decyzję o wyjeździe z Lidy, a po wojnie zamieszkali we Wrocławiu. Debiutowała w 1960 r. w “Szatanie z siódmej klasy”. Potem grała w wielu filmach, jednak największą sławę zyskała jako Marusia w “Czterech pancernych”. Występowała także w łódzkim Teatrze Powszechnym, warszawskim Teatrze Współczesnym i Teatrze Telewizji.

1848 – powstała Rada Narodowa Lwowska – polska organizacja demokratyczna utworzona we Lwowie w okresie Wiosny Ludów. Dążyła do skoordynowania działalności wszelkich rad w Galicji w celu przejęcia władzy. Rada reprezentowała głównie ziemiaństwo, mieszczaństwo oraz inteligencję o poglądach demokratycznych. Jej konkurencję stanowiła ukraińska Główna Rada Ruska. Przeciwnikiem Rady było również Stowarzyszenie Właścicieli Większych Posiadłości Wiejskich.

1863 – Powstanie Styczniowe: klęska powstańców w bitwie pod Budą Zaborowską.

1909 – w Tłustem na Podolu urodził się Paweł Bagiński – polonista. Ukończył Uniwersytet im. Jana Kazimierza we Lwowie, uczył polskiego m.in. w Równem. Od 1943 r. żołnierz 27 Dywizji Wołyńskiej AK. Zmarł w 1992 r.

1918 – w Mińsku Litewskim urodził się Jerzy Bielenia – polski aktor. Zmarł w 2001 r.

1924 – Prezydent Stanisław Wojciechowski wydał rozporządzenie o zmianie ustroju pieniężnego – złoty miał zastąpić markę polską.

1940 – druga deportacja Polaków z terenów zajętych przez ZSRR – tym razem wysiedlono rodziny “wrogów ustroju”, łącznie ok. 61 tys. osób, z czego 80 proc. stanowiły kobiety i dzieci.

1996 – zmarła Helena Stankiewicz – polska działaczka społeczna, autorka wspomnień i wierszy, żołnierz Armii Krajowej Okręgu Wileńskiego. Prawnuczka Tomasza Zana “Promienistego”, bliskiego przyjaciela Adama Mickiewicza.

Do 1914 r. mieszkała w majątku w Poniemuniu na Litwie, po wojnie zamieszkała w Wilnie zmuszona wraz z rodziną do opuszczenia majątku. Bohaterka wspomnień “Pani na Berżenikach” spisanych przez Wojciecha Wiśniewskiego. Książka stanowiła nieformalną II część wydanych wcześniej w Paryżu rozmów z bratem Heleny Stankiewicz – Tomaszem Zanem (1902-1989) pt. “Ostatni z rodu. Rozmowy z Tomaszem Zanem”.

Publikacja, bogato ilustrowana fotografiami archiwalnymi, stanowi niezwykłe świadectwo historii ziemiaństwa polskiego na Wileńszczyźnie w II Rzeczypospolitej, a potem w powojennej Polsce w XX w. Jest także historyczną opowieścią o losie rodu Zanów. Uzupełnia ją korespondencja autorki z Czesławem Miłoszem. Urodzona w 1904 r. w Duksztach (obecnie Litwa).

2010 – zmarł Ryszard Ksieniewicz – polski lekkoatleta, dziesięcioboista, urodzony w 1933 r. w Nieświeżu.

Kresy24.pl / Historyczne Kalendarium Kresowe – 14 kwietnia

Nie przegap w tym temacie:

10 kwietnia w Historii Kresów 9 kwietnia w Historii Kresów 1 kwietnia w Historii Kresów