Ostatnie znane zdjęcie Józefa Piłsudskiego z 20 marca 1935 roku (domena publiczna).
1935 – w Belwederze zmarł Józef Piłsudski – najwybitniejszy polski polityk XX wieku, Marszałek, Naczelnik Państwa, premier. Urodzony w 1867 r. w Zułowie na Wileńszczyźnie.
Przyczyną śmierci Marszałka w wieku 68 lat był rak wątroby. W kraju ogłoszono sześciotygodniową żałobę narodową. Na wniosek Prezydenta Ignacego Mościckiego Józef Piłsudski został pochowany w krypcie wawelskiej. Po uroczystościach pogrzebowych w Warszawie trumna została załadowana na specjalną lawetę kolejowa. Kilkudziesięciu polskich generałów przeciągnęło ją sznurami do stojącej w pobliżu lokomotywy. Skład jechał do Krakowa powoli, całą noc, trumna była oświetlona była reflektorami. Na stacjach Marszałka żegnały dziesiątki tysięcy ludzi.
Serce Piłsudskiego zostało złożone oddzielnie – w grobie jego matki na cmentarzu na Rossie w Wilnie. W mauzoleum Matka i Serce Syna na czarnej granitowej płycie nagrobnej, zgodnie z wolą zmarłego, wykuto cytaty z “Wacława” i “Beniowskiego” Juliusza Słowackiego.
U góry:
Ty wiesz, że dumni nieszczęściem nie mogą
Za innych śladem iść tą samą drogą.
U dołu:
Kto mogąc wybrać, wybrał zamiast domu
Gniazdo na skałach orła, niechaj umie
Spać, gdy źrenice czerwone od gromu
I słychać jęk szatanów w sosen szumie.
Tak żyłem.
Pośrodku:
Matka i Serce Syna
1651 – powstanie Chmielnickiego: w bitwie pod Kopyczyńcami polska armia pod wodzą hetmana polnego koronnego Marcina Kalinowskiego pokonała siły kozacko – tatarskie.
1670 – urodził się August II Mocny – król Polski i wielki książę litewski. Zmarł w 1733 r.
1805 – urodził się Jan Nepomucen Bobrowicz – polski kompozytor, gitarzysta i wydawca. Pochodził ze szlacheckiej rodziny na Litwie. Zmarł w 1881 r.
1834 – Lwów: prapremiera “Zemsty” Aleksandra Fredry.
1920 – urodziła się Irena Anders (z domu Jarosiewicz) – polska aktorka, artystka rewiowa, działaczka polonijna w Wielkiej Brytanii, druga żona gen. Władysława Andersa. Wychowywała się i kształciła we Lwowie. Zmarła w 2010 r.
1948 – w więzieniu mokotowskim rozstrzelano Stanisława Kasznicę – podpułkownika i ostatniego Komendanta Głównego Narodowych Sił Zbrojnych. Dzieciństwo spędził we Lwowie, służbę wojskową odbył we Włodzimierzu Wołyńskim. Aresztowany przez UB został skazany na karę śmierci. Urodzony w 1908 r. Przeczytaj więcej o Stanisławie Kasznicy.
1970 – zmarł generał Władysław Anders – polski generał, polityk, naczelny wódz Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Legendarny dowódca w bitwie pod Monte Casino. W Kampanii Wrześniowej dostał się do niewoli sowieckiej w okolicach Sambora. Przetrzymywany we lwowskim więzieniu Brygidki, a potem na Łubiance w Moskwie i wielokrotnie przesłuchiwany, nie zgodził się na wstąpienie do Armii Czerwonej. Zwolniony z więzienia na mocy układu Sikorski-Majski. Od 4 sierpnia 1941 r. był twórcą i dowódcą Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR, ewakuowanych do Iranu latem 1942 r. wraz z ponad 20 tys. cywilów uratowanych z sowieckich więzień i łagrów. Urodzony w 1892 r.
Kresy24.pl / Historyczne Kalendarium Kresowe – 12 maja
