We wtorek 4 kwietnia 2023 roku, o godz. 16:00, w Muzeum im. Samuela Baka (ul. Naugarduko 10, Wilno) odbędzie się otwarcie wystawy „Tałesy, kapoty, załóżki. Opowieść o ubiorach polskich Żydów od średniowiecza po XX wiek”, zorganizowanej przez Fundację Nomina Rosae Ogród Kultury Dawnej.
http://www.wilnoteka.lt
Fundacja Nomina Rosae Ogród Kultury Dawnej została powołana w 2004 roku, aby działać na polu popularyzacji wiedzy historycznej, oraz prowadzić i współuczestniczyć w badaniach naukowych, których celem jest poszerzanie wiedzy z dziedziny historii, historii sztuki, archeologii, etnografii i nauk pokrewnych. Szczególnym zainteresowaniem fundacji cieszy się historia ubiorów oraz obyczajów.
Siedzibą Fundacji jest Nowy Sącz, zaś jej prezesem dr Maria Molenda, a członkami Zarządu: Danuta Jakubowska i Grażyna Zimka.
Idea wystawy o ubiorach polskich Żydów narodziła się w roku 2019, gdy Fundacja Nomina Rosae Ogród Kultury Dawnej otrzymała w darze oryginalne przedwojenne tkaniny pochodzące z dawnego żydowskiego domu ze Starego Sącza.
Ubiór żydowski na ziemiach polskich miał specyficzny charakter, odzwierciedlał bowiem połączenie żydowskiej tradycji i lokalnych wpływów, kształtował się czerpiąc z mody polskiej, z polskich strojów, których fasony i typy przenikały do zestawu garderoby żydowskiej stając się wyrazem materialnego przenikania się obu kultur.
Na wileńskiej wystawie „Tałesy, kapoty, załóżki. Opowieść o ubiorach polskich Żydów od średniowiecza po XX wiek” zaprezentowanych jest 10 rekonstrukcji dawnych ubiorów na podstawie przedstawień polskich Żydów, źródeł pisanych i wykrojów. Część z rekonstrukcji wykonano z oryginalnych przedwojennych tkanin pochodzących ze wspomnianego domu ze Starego Sącza. Prezentowane są również pamiątki po nowosądeckich Żydach, takie jak: tałes Jakuba Müllera czy przedwojenne torebki i kapelusze Reginy Kempińskiej z domu Rigelhaupt, ofiarowane do zbiorów fundacji przez jej córkę Annę Grygiel-Huryn. Ekspozycję uzupełniają też eksponaty za zbiorów Muzeum Historii Żydów im. Gaona Wileńskiego – akcesoria ubraniowe litewskich Żydów z okresu międzywojennego, szydełkowane ręcznie torebki, kołnierzyki, obuwie i in.
Wykonanie rekonstrukcji i stworzenie wystawy, która po raz pierwszy została zaprezentowana w warszawskim Domu Historii w 2020 roku umożliwił grant pozyskany przez Fundację Nomina Rosae od Stowarzyszenia Żydowski Instytut Historyczny, a także wsparcie udzielone przez Fundację „Centrum” Rodziny Popielów i Archiwum Narodowe w Krakowie.
Wystawa „Tałesy, kapoty, załóżki. Opowieść o ubiorach polskich Żydów od średniowiecza po XX wiek”:
- Koncepcja i scenariusz: dr Maria Molenda;
- Rekonstrukcje ubiorów powstałych w Atelier Nomina Rosae: dr Maria Molenda (projekty), Elżbieta Mężyk (wykonanie).
Wystawa będzie czynna do 28 maja 2023 r.
Wystawę „Tałesy, kapoty, załóżki. Opowieść o ubiorach polskich Żydów od średniowiecza po XX wiek” można zwiedzić również wirtualnie, pod linkiem: http://wystawa.nomina.pl.
Organizatorzy: Fundacja Nomina Rosae Ogród Kultury Dawnej, Archiwum Narodowe w Krakowie, Instytut Polski w Wilnie, Muzeum Historii Żydów im. Gaona Wileńskiego.
RES
