Paweł Jasienica. Fot: pl.wikipedia.org/IPN/Domena publiczna
1909 – w Symbirsku urodził się Paweł Jasienica (właściwie Leon Lech Beynar) – polski pisarz, publicysta, historyk, żołnierz Armii Krajowej.
Ukończył historię na Uniwersytecie Stefana Batorego w Wilnie. Należał do Klubu Intelektualistów i Akademickiego Klubu Włóczęgów w Wilnie. Pracował w szkole w Grodnie, potem jako spiker w Polskim Radiu Wilno, a także w “Słowie Wileńskim” wydawanym przez Stanisława “Cata” Mackiewicza. W czasie II wojny światowej był w sztabie Wileńskiego Okręgu Armii Krajowej. Uczestnik walk o Wilno (operacja “Ostra Brama”).
W niewoli NKWD został przymusowo wcielony do Ludowego Wojska Polskiego. Po dezercji służył w 5 Wileńskiej Brygadzie AK. Od lipca 1945 r. był adiutantem Zygmunta Szendzielarza “Łupaszki”. Ranny w nocy z 8 na 9 lipca 1945 r. opuścił brygadę i uniknął losu większości jej oficerów skazanych na karę śmierci. Schronienie znalazł na plebani we wsi Jasienica, od której nazwy wziął swój późniejszy pseudonim literacki.
Zmarł w 1970 r. pozostawiwszy po sobie bogaty dorobek historyczno – literacki, w tym oprócz słynnych dzieł “Polska Piastów” i “Polska Jegiellonów” także dotyczące Kresów – “Zygmunt August na ziemiach dawnego Wielkiego Księstwa”, “Ziemie północno-wschodnie Rzeczypospolitej za Sasów” (napisane jeszcze przed wojną) i cykl “Rzeczpospolita Obojga Narodów”.
1444 – w Bitwie pod Warną zginął Władysław III Warneńczyk, król Polski.
1673 – we Lwowie zmarł Michał Korybut Wiśniowiecki – król Polski i wielki książę Litwy w latach 1669-1673. Urodzony w 1640 r. w Białym Kamieniu na Wołyniu.
1814 – w Wilnie zmarł Euzebiusz Słowacki – polski historyk i teoretyk literatury, dramatopisarz, ojciec Juliusza Słowackiego. Profesor Uniwersytetu Wileńskiego, od 1812 r. redaktor “Kuriera Litewskiego”. Pochowany na Cmentarzu na Rossie. Urodził się w Podhorcach.
1864 – Jarosław Dąbrowski został skazany na 15 lat zesłania na Syberię.
1905 – car Mikołaj II wprowadził stan wojenny w Królestwie Polskim.
1911 – w Wielkich Borkach koło Tarnopola urodził się Karol Dejna – polski językoznawca, slawista. Uczył się w Tarnopolu, ukończył Uniwersytet Jana Kazimierza we Lwowie, następnie uczył polskiego we lwowskich szkołach średnich. Zmarł w 2004 r.
1918 – Austria zrzekła się Galicji na rzecz Polski.
Kresy24.pl / Historyczne Kalendarium Kresowe – 10 listopada
