Adomas Varnas, „Jesienne przejaśnienie. Kościół św. Jakuba w Wilnie”, olej na płótnie, 1919 r.
Zbiory The M.K. Čiurlionis National Museum of Art
W czwartek 9 listopada 2023 r., o godz. 18:00, w Narodowej Galerii Sztuki w Wilnie (Konstitucijos pr. 22) odbędzie się otwarcie wystawy „Wilno, Vilnius, Vilne 1918–1948. Jedno miasto – wiele opowieści”. Wystawa została objęta patronatem honorowym ministra kultury Republiki Litewskiej Simonasa Kairysa oraz ministra kultury i dziedzictwa narodowego Rzeczypospolitej Polskiej Piotra Glińskiego. Wystawa będzie czynna do 4 lutego 2024 r.
Wystawa ukazuje Wilno w wyjątkowo skomplikowanym okresie historycznym. Poznajemy miasto dzięki obrazom, grafikom, zdjęciom i innym pracom ówczesnych twórców. W latach 1918–1948 Wilno przeszło wiele zmian polityczno-społecznych, które radykalnie zmieniły strukturę społeczną i populację miasta, wpłynęły też na jego architekturę i urbanistykę.
Siedmioczęściowa narracja ekspozycji pokazuje, jak artyści ówczesnego wieloetnicznego i wielokulturowego Wilna postrzegali swoje miasto. Obok przedstawicieli kultury polskiej ważną rolę w tworzeniu tego wizerunku odegrali również artyści litewscy, żydowscy i białoruscy.
Leon Kosmulski, „Krajobraz z postaciami” (praca dyplomowa), olej na płótnie, 1936 r.
Zbiory The Museum of Vilnius Academy of Arts
Wystawa prezentuje prace wileńskich artystów przechowywane w kilkudziesięciu polskich i litewskich instytucjach dziedzictwa kulturowego. Obok znanych i wielokrotnie przedstawianych dzieł klasyków wileńskiej sztuki, m.in. Ferdynanda Ruszczyca, Jana Bułhaka, Ludomira Sleńdzińskiego, Bronisława Jamontta, Michała Rouby, Jerzego Hoppena, można zobaczyć także obrazy i grafiki młodszego pokolenia artystów, do którego należeli m.in. Joanna Karpińska, Hanna Milewska, Józef Horyd czy Hadassa Gurewicz-Grodzka. Niektóre z ich dzieł są pokazywane po raz pierwszy. Przebłyski awangardy na artystycznej scenie Wilna, uchodzącej za ważny ośrodek neoklasycyzmu, są reprezentowane przez obrazy Vytautasa Kairiūkštisa i jego kolegi Władysława Strzemińskiego, zdjęcia studenta Bauhausu Mojżesza Worobiejczyka (Moї Vera), akwarele Bencjona Michtoma, a także model słynnego pomnika Adama Mickiewicza autorstwa Zbigniewa Pronaszki. Wizerunek Wilna został poszerzony o rozdział litewski, złożony z pejzaży i portretów Vladasa Drėmy, Antanasa Gudaitisa, Juozasa Mikėnasa, Algirdasa Petrulisa i Adomasa Varnasa.
Kuratorzy wystawy „Wilno, Vilnius, Vilne 1918–1948. Jedno miasto – wiele opowieści”: Giedrė Jankevičiūtė, Andrzej Szczerski.
Organizatorzy: Narodowa Galeria Sztuki, Narodowe Muzeum Sztuki Litwy, Muzeum Narodowe w Krakowie.
Partnerzy: Muzeum Narodowe w Warszawie, Muzeum Wilna, Instytut Polski w Wilnie, Instytut Badań Kultury Litwy, Litewska Biblioteka Narodowa im. Martynasa Mažvydasa.
Sponsor generalny: ORLEN Lietuva.
RES na podst. MN w Krakowie
