W piątek 16 grudnia 2022 roku, o godz. 11:00, w Ambasadzie RP w Wilnie odbędzie się spotkanie z dr. hab. Tomaszem Balbusem z wrocławskiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej, poświęcone postaci wielkiego polskiego pisarza Józefa Mackiewicza.
Dr hab. Tomasz Balbus z Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej we Wrocławiu, prezentujący kalendarz ścienny na rok 2023 „Wilno Józefa Mackiewicza”
Fot. IPN Wrocław/https://kurierwilenski.lt
Spotkanie odbędzie się w ramach projektu „Lekcje w Mackiewiczówce”, a dr hab. Tomasz Balbus podczas swojego wykładu zaprezentuje kalendarz ścienny na rok 2023 „Wilno Józefa Mackiewicza”, wydany w ograniczonym nakładzie przez Oddział IPN we Wrocławiu.
O idei wydania kalendarza red. Ilonie Lewandowskiej („Kurier Wileński”) tak opowiedział dr hab. Tomasz Balbus:
„[…] Ten kolorowy kalendarz ma przede wszystkim charakter edukacyjny. Wydany został przez Instytut Pamięci Narodowej we Wrocławiu. To już kolejny kalendarz historyczny, który przygotowaliśmy w tak pięknej formie. Wcześniej wydaliśmy kalendarze ukazujące historię kilku brygad wileńskiej Armii Krajowej («Jedynki», «Trójki», «Piątki»), a także — z okazji czterdziestej rocznicy utworzenia «Solidarności Walczącej» — kalendarz ukazujący tę największą, polską organizację konspiracyjną lat osiemdziesiątych XX w., utworzoną we Wrocławiu przez Kornela Morawieckiego w czerwcu 1982 r.
Przypomnijmy w tym miejscu, że podziemne drukarnie «Solidarności» w ostatniej dekadzie PRL-u wydawały także w zakonspirowanych drukarniach dzieła Józefa Mackiewicza.
Celem kalendarza przygotowanego na rok 2023 jest popularyzacja twórczości i postaci pisarza w ramach obchodów jubileuszu 700-lecia Wilna. Myślę, że jest to postać, która może łączyć Polaków i Litwinów w rozumieniu wspólnej historii i wspólnoty miejskiej. A przynajmniej tak powinno się dziać.
Przypomnijmy, że obecny rok polski parlament ogłosił właśnie rokiem tego znakomitego dziennikarza i pisarza, w PRL-u przez pół wieku «wyklętego» przez polskich komunistów. Natomiast nadchodzący rok to wiele wydarzeń związanych ze wspomnianym jubileuszem Wilna. Może warto pomyśleć przy tej okazji również o jakimś znaczącym upamiętnieniu Józefa Mackiewicza w przestrzeni publicznej miasta. Nie tylko w postaci tablic w miejscach, gdzie mieszkał. Jest wszak dzisiaj jednym z najwybitniejszych mieszkańców historycznego Wilna, którego bolszewicy zmusili w 1944 r. do emigracji najpierw do Warszawy, potem Krakowa, a następnie na Zachód. To miasto w jego twórczości przewija się wielokrotnie. Niezbędne jest też odnowienie nagrobków rodziców Józefa Mackiewicza znajdujących się na Rossie w opłakanym stanie. O tym miejscu pamiętają już chyba tylko wielbiciele jego twórczości. […]”.
Kalendarz „Wilno Józefa Mackiewicza” prezentuje historyczne widoki miasta uwiecznione na pocztówkach pochodzących z okresu I wojny światowej wraz z opisami Wilna zaczerpniętymi z dzieł Józefa Mackiewicza. Przedstawia również Wilniuków związanych z życiem pisarza, zanim został zmuszony do opuszczenia Wileńszczyzny przed nadchodzącym ze wschodu „wyzwoleniem”.
Dr hab. Tomasz Balbus jest absolwentem historii na Uniwersytecie Wrocławskim, profesorem w Instytucie Bezpieczeństwa i Spraw Międzynarodowych Dolnośląskiej Szkoły Wyższej. Od 2006 roku naczelnik archiwum Oddziału IPN we Wrocławiu. Specjalizuje się w najnowszych dziejach Polski, szczególnie historii podziemia niepodległościowego oraz działalności komunistycznych służb specjalnych. Autor i współautor kilkunastu monografii, biografii i edycji źródłowych, w tym m.in.: Konspiracja dolnośląska AK-WiN. Leksykon (2000); „Jurandowcy”. Powstańcy wileńscy roku 1944 (2005); „Korab”. Wilniuk klasyczny. Dr. Roman Korab-Żebryk (1916–2004.) Biografia Wilnianina, oficera Armii Krajowej, więźnia NKWD, historyka Polski Podziemnej (na tle dziejów XX wieku) (Wrocław 2012). Członek redakcji „Rocznika Bezpieczeństwa Międzynarodowego”, współpracownik „Kuriera Wileńskiego”.
Na spotkanie wstęp wolny (wejście od ulicy Šv. Jono). Po spotkaniu będzie możliwość bezpłatnego otrzymania kalendarza „Wilno Józefa Mackiewicza”.
Organizatorzy: Wydział Konsularny i Polonii Ambasady RP w Wilnie, Instytut Pamięci Narodowej Oddział we Wrocławiu, „Kurier Wileński”.
Partnerzy: Fundacja Wileńszczyzna, Stowarzyszenie Polonistów na Litwie.
RES
