W czwartek 19 stycznia 2023 roku, o godz. 16:00, w Domu Kultury Polskiej w Wilnie (ul. Naugarduko 76) odbędą się – zorganizowane przez Instytut Pamięci Narodowej – dwie promocje: filmu „Czarny sufit” oraz książki Moniki Tomkiewicz „Zbrodnia ponarska 1941–1944”.
http://www.wilnoteka.lt
Z okazji kończącego się Roku Józefa Mackiewicza Instytut Pamięci Narodowej przygotował pierwszy w historii film fabularny poświęcony tej niezwykłej Postaci. Polska premiera obrazu, zatytułowanego „Czarny sufit”, odbyła się 14 grudnia 2022 roku w Filmotece Narodowej – Instytucie Audiowizualnym w Warszawie.
Akcja filmu „Czarny sufit” osadzona została w Monachium, w 1968 roku. W skromnym mieszkaniu Józefa Mackiewicza i jego żony Barbary Toporskiej pojawia się Jerzy Giedroyć – redaktor paryskiej „Kultury” i wydawca kilku książek Pisarza. Ich choć w rzeczywistości do takich odwiedzin nigdy nie doszło – to fikcyjne spotkanie umożliwia zaprezentowanie radykalnych poglądów Mackiewicza i jego żony, na temat ówczesnej sytuacji międzynarodowej, kondycji Polski Ludowej oraz istoty systemu komunistycznego.
Film skierowany jest przede wszystkim do przedstawicieli młodego pokolenia; ma wzbudzić refleksję i przyczynić się do wzrostu zainteresowania życiem i twórczością Józefa Mackiewicza oraz Barbary Toporskiej.
W filmie „Czarny sufit” występują:
- Marek Kalita – Józef Mackiewicz,
- Krzysztof Stroiński – Jerzy Giedroyć,
- Agnieszka Wosińska – Barbara Toporska.
Twórcy obrazu:
- scenariusz i reżyseria – Arek Biedrzycki,
- zdjęcia – Robert Lis,
- montaż – Marcin Sucharski PSM,
- scenografia i kostiumy – Alicja Antoszczyk,
- muzyka – Antoni Wojnar,
- pomysł filmu i opieka merytoryczna – dr hab. Marek Gałęzowski,
- koordynator projektu – Konrad Starczewski.
Po seansie organizatorzy spotkania zapraszają na dyskusję na temat filmu z jego twórcami, a także na promocję i dyskusję wokół drugiego, poprawionego wydania książki dr hab. Moniki Tomkiewicz pt. „Zbrodnia ponarska 1941–1944”.
Monika Tomkiewicz, „Zbrodnia ponarska 1941–1944”, wydanie drugie poprawione i uzupełnione, wyd. Instytut Pamięci Narodowej, seria: „Monografie, tom 173”, Warszawa 2022, ss. 432
https://ipn.gov.pl
Publikacja w znakomity i merytoryczny sposób opisuje bestialstwo rozgrywające się w ponarskich lasach nieopodal Wilna, których przypadkowym świadkiem stał się m.in. także bohater filmu „Czarny sufit” – Józef Mackiewicz. W Ponarach w latach 1941–1944 odbywały się zbiorowe egzekucje przeprowadzane przez okupantów niemieckich i ich litewskich kolaborantów, w których śmierć poniosło około 80 tysięcy osób (w tym 72 tysięcy Żydów i 1,5–2 tysięcy Polaków).
Monografia „Zbrodnia ponarska 1941–1944” przedstawia stosunki narodowościowe w przedwojennym województwie wileńskim, eksterminację obywateli II RP pochodzenia żydowskiego, członków podziemia polskiego na Wileńszczyźnie, duchowieństwa polskiego, jeńców sowieckich i ludności cygańskiej w okresie istnienia Komisariatu Rzeszy Ostland oraz powojenne postępowania karne wobec sprawców zbrodni na ziemi wileńskiej na szerokim tle historycznym.
5 listopada 2022 roku, w siedzibie Wspólnoty Polskiej i Towarzystwa Miłośników Wilna i Ziemi Wileńskiej w Toruniu, odbyła się pierwsza promocja książki Moniki Tomkiewicz z Biura Badań Historycznych Instytutu Pamięci Narodowej, zaś kolejne promocje zaplanowano w Krakowie, Poznaniu i właśnie w Wilnie.
W dyskusji w Domu Kultury Polskiej w Wilnie udział wezmą:
- dr hab. Monika Tomkiewicz, Biuro Badań Historycznych IPN;
- dr hab. Jarosław Wołkonowski prof. UwB (Wydział Prawa Uniwersytetu w Białymstoku);
- Adam Hlebowicz, dyrektor Biura Edukacji Narodowej IPN
- Konrad Starczewski, Biuro Edukacji Narodowej IPN, współrealizator filmu.
RES
