• Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa
Kresy24.pl
Kresy24.pl
  • Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa
Home
Kuchnia Kresowa

Kondyment, podlewa czy sapor (I)

24 lis 2023

Fot. ShutterStock

Kiedy w XVI wieku sosy pojawiły się w staropolskiej kuchni – zwane wówczas jucha, kondyment, podlewa czy sapor – nie wszystkim Rodakom od razu przypadły do gustu. Najlepiej chyba wątpliwości do tej kulinarnej nowości wyraził nieoceniony Mikołaj Rej, pisząc złośliwie: „nowe rozmaite przysmaki, co je saporami zowią, a prawie sapory, bo chłop po nich sapi”. Dzisiaj wszelkiego rodzaju sosy – zimne i gorące – zagościły na dobre w naszym codziennym menu, a wymowni Francuzi nazywają je nawet „poezją kuchni”!

Mikołaj Rej (1505–1569)
dziennikteatralny.pl

„Jadalne chmurki”

Większość sosów, które nawet najprostszą potrawę mogą przemienić w kulinarne arcydzieło, światowa kuchnia zawdzięcza właśnie Francuzom, a umiejętność przyrządzania tych dodatków stała się z czasem oddzielnym działem wiedzy gastronomicznej. Jak już bowiem celnie zauważył słynny XVIII-wieczny francuski minister spraw zagranicznych Charles-Maurice de Talleyrand:

„Anglicy maja trzy sosy i trzysta wyznań, Francuzi trzy wyznania i trzysta sosów”.

I tylko na marginesie tu dodajmy, iż Talleyrand, zwolennik rewolucji francuskiej i sekularyzacji dóbr kościelnych, w roku 1791 został ekskomunikowany…

Charles-Maurice de Talleyrand (1754–1838)
Wikipedia – domena publiczna

Z kolei XVIII-wieczny francuski prawnik, polityk i pisarz przełomu XVIII i XIX stulecia, który największą sławę zdobył jako gastronom – Anthelme Brillat-Savarin, w swoim sztandarowym dziele „Fizjologia smaku albo Medytacje o gastronomii doskonałej” (1825) napisał o sosach:

„Wymyślono potrawy tak kuszące, że nieustannie pobudzają apetyt; są one przy tym tak lekkie, że dogadzając podniebieniu nie obciążają niemal żołądka. Seneka powiedziałby: «nubes esculentas» [jadalne chmurki]”.

Fot. ShutterStock

RES

< Idź pod prąd Zobacz inny >
Ważne? Ciekawe? Podaj dalej:

Nie przegap w tym temacie:

Smaki „Perły Kaukazu” (I)Smaki „Perły Kaukazu” (I) Kondyment, podlewa czy sapor (II)Kondyment, podlewa czy sapor (II) Pączki Pana Marszałka (III)Pączki Pana Marszałka (III)
  • Tagi
  • kuchnia
  • przepisy kulinarne z Kresów
Sekcja komentarzy tymczasowo niedostępna

W związku z przygotowaniami do uruchomienia platformy wsparcia portalu Kresy24.pl oraz walką z zalewem toksycznych treści, możliwość komentowania została czasowo zawieszona. Już wkrótce przywrócimy sekcję komentarzy w nowej, kulturalnej formule – jako przestrzeń dostępną wyłącznie dla naszych stałych Czytelników i Patronów wspierających utrzymanie redakcji.

Najnowsze wiadomości
Rosjanie mówią Putinowi „dość”. Organizują oddolny opór przeciwko mobilizacji

Rosjanie mówią Putinowi „dość”. Organizują oddolny opór przeciwko mobilizacji

Tysiące migrantów na granicy jednego dnia!! Rząd wysyła wojsko

Tysiące migrantów na granicy jednego dnia!! Rząd wysyła wojsko

Przed takim „atakiem terrorystycznym” Białoruś ostrzegała Polskę

Przed takim „atakiem terrorystycznym” Białoruś ostrzegała Polskę

Wstrząsający bilans strat. Zełenski ujawnia

Wstrząsający bilans strat. Zełenski ujawnia

20 rosyjskich rakiet na kierunku Polska

20 rosyjskich rakiet na kierunku Polska

Putin uderzył w atut Ukrainy - zakład USA produkujący broń przyszłości

Putin uderzył w atut Ukrainy - zakład USA produkujący broń przyszłości

„Nikt was nie potrzebuje”. Łukaszenka dostał cios po dwóch latach

„Nikt was nie potrzebuje”. Łukaszenka dostał cios po dwóch latach

To już nie plotki. Ukraina wraca po polskie MiG-29!

To już nie plotki. Ukraina wraca po polskie MiG-29!

Oddałby ruskim braciom ostatnią koszulę. No to ją zabrała

Oddałby ruskim braciom ostatnią koszulę. No to ją zabrała

Deszahedyzacja totalna! Wynik 14:0 (WIDEO)

Deszahedyzacja totalna! Wynik 14:0 (WIDEO)

Dziwna reakcja Warszawy na atak rakietowy. Kolejne Patrioty dla Ukrainy

Dziwna reakcja Warszawy na atak rakietowy. Kolejne Patrioty dla Ukrainy

Makabryczne odkrycie podczas ekshumacji Polaków

Makabryczne odkrycie podczas ekshumacji Polaków

Ważny komunikat dla Ukraińców, przebywających w Polsce

Ważny komunikat dla Ukraińców, przebywających w Polsce

Groźne oznaki: Kreml szykuje otwarcie frontu białoruskiego!

Groźne oznaki: Kreml szykuje otwarcie frontu białoruskiego!

Cios w mydło i powidło! Trzy wielkie huby płoną (WIDEO)

Cios w mydło i powidło! Trzy wielkie huby płoną (WIDEO)

Projekt finansowany ze środków MSZ
Zmień ustawienia cookies
© Kresy24.pl 2018. Wszelkie Prawa Zastrzeżone.  Kontakt | Polityka prywatności
Produkcja: Fundacja Wolność i Demokracja