• Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa
Kresy24.pl – Wschodnia Gazeta Codzienna
  • 13 maj 2026
  • Gazety i Czasopisma Kresowe
    • Archiwum Dziennika Kijowskiego
    • Archiwum Gazety Polskiej Bukowiny
    • Archiwum Głosu Polonii
    • Archiwum Głosu znad Niemna
    • Archiwum Kuriera Galicyjskiego
    • Archiwum Kwartalnika Echa Polesia
    • Archiwum Kwartalnika Krynica
    • Archiwum Magazynu Polskiego
    • Archiwum Monitora Wołyńskiego
    • Archiwum Mozaiki Berdyczowskiej
    • Archiwum pisma Nasze Drogi
    • Archiwum pisma Polacy Donbasu
    • Archiwum pisma Polonia Charkowa
    • Archiwum pisma Wołanie z Wołynia
    • Archiwum Polak na Łotwie
    • Archiwum Polaka Małego
    • Archiwum Polaka w Niemczech
    • Archiwum Słowa Polskiego
    • Archiwum Słowa Życia
    • Archiwum Tęczy Żytomierszczyzny
    • Archiwum Gazety Polak Mały
Kresy24.pl - Wschodnia Gazeta Codzienna
  • Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa
Home
Kuchnia Kresowa

Kondyment, podlewa czy sapor (I)

24 lis 2023 Kuchnia Kresowa 0 comments

Fot. ShutterStock

Kiedy w XVI wieku sosy pojawiły się w staropolskiej kuchni – zwane wówczas jucha, kondyment, podlewa czy sapor – nie wszystkim Rodakom od razu przypadły do gustu. Najlepiej chyba wątpliwości do tej kulinarnej nowości wyraził nieoceniony Mikołaj Rej, pisząc złośliwie: „nowe rozmaite przysmaki, co je saporami zowią, a prawie sapory, bo chłop po nich sapi”. Dzisiaj wszelkiego rodzaju sosy – zimne i gorące – zagościły na dobre w naszym codziennym menu, a wymowni Francuzi nazywają je nawet „poezją kuchni”!

Mikołaj Rej (1505–1569)
dziennikteatralny.pl

„Jadalne chmurki”

Większość sosów, które nawet najprostszą potrawę mogą przemienić w kulinarne arcydzieło, światowa kuchnia zawdzięcza właśnie Francuzom, a umiejętność przyrządzania tych dodatków stała się z czasem oddzielnym działem wiedzy gastronomicznej. Jak już bowiem celnie zauważył słynny XVIII-wieczny francuski minister spraw zagranicznych Charles-Maurice de Talleyrand:

„Anglicy maja trzy sosy i trzysta wyznań, Francuzi trzy wyznania i trzysta sosów”.

I tylko na marginesie tu dodajmy, iż Talleyrand, zwolennik rewolucji francuskiej i sekularyzacji dóbr kościelnych, w roku 1791 został ekskomunikowany…

Charles-Maurice de Talleyrand (1754–1838)
Wikipedia – domena publiczna

Z kolei XVIII-wieczny francuski prawnik, polityk i pisarz przełomu XVIII i XIX stulecia, który największą sławę zdobył jako gastronom – Anthelme Brillat-Savarin, w swoim sztandarowym dziele „Fizjologia smaku albo Medytacje o gastronomii doskonałej” (1825) napisał o sosach:

„Wymyślono potrawy tak kuszące, że nieustannie pobudzają apetyt; są one przy tym tak lekkie, że dogadzając podniebieniu nie obciążają niemal żołądka. Seneka powiedziałby: «nubes esculentas» [jadalne chmurki]”.

Fot. ShutterStock

RES

Ważne? Ciekawe? Podaj dalej:

Nie przegap w tym temacie:

Smaki „Perły Kaukazu” (I)Smaki „Perły Kaukazu” (I) Kondyment, podlewa czy sapor (II)Kondyment, podlewa czy sapor (II) Pączki Pana Marszałka (III)Pączki Pana Marszałka (III)
  • Tagi
  • kuchnia
  • przepisy kulinarne z Kresów

Dodaj swój komentarz Anuluj pisanie odpowiedzi

Uwaga! Komentarze naruszające prawo będą usuwane, a dane autorów - przekazywane organom ścigania.

Najnowsze wiadomości
Andrzej Poczobut uwolniony!

Andrzej Poczobut uwolniony!

Kresy24.pl zawieszają działalność. Mimo milionów czytelników. Oto powód

Kresy24.pl zawieszają działalność. Mimo milionów czytelników. Oto powód

Trump: Z niecierpliwością czekam na Łukaszenkę w USA

Trump: Z niecierpliwością czekam na Łukaszenkę w USA

Burza po słowach prezesa: Rheinmetall tłumaczy się Ukraińcom

Burza po słowach prezesa: Rheinmetall tłumaczy się Ukraińcom

MSZ RP: Nigdy nie zaakceptujemy Białorusi jako części ruskiego miru

MSZ RP: Nigdy nie zaakceptujemy Białorusi jako części ruskiego miru

Zdrada i terroryzm. Fico ma poważne kłopoty

Zdrada i terroryzm. Fico ma poważne kłopoty

W Rosji zabierają ludziom wypłaty! Potrzebne na wojnę

W Rosji zabierają ludziom wypłaty! Potrzebne na wojnę

Poparcie dla Putina ostro w dół! Najgorszy wynik od początku wojny

Poparcie dla Putina ostro w dół! Najgorszy wynik od początku wojny

W ruskim mirze bez zmian. Zamiast leku na raka, ulepszyli narzędzie zabijania. Już produkują

W ruskim mirze bez zmian. Zamiast leku na raka, ulepszyli narzędzie zabijania. Już produkują

Ukraina i Arabia Saudyjska zawarły porozumienie wojskowe

Ukraina i Arabia Saudyjska zawarły porozumienie wojskowe

© Kresy24.pl 2018. Wszelkie Prawa Zastrzeżone.  Kontakt | Polityka prywatności
Produkcja: Fundacja Wolność i Demokracja