• Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa
Kresy24.pl
  • 12 lip 2026
  • Gazety i Czasopisma Kresowe
    • Archiwum Dziennika Kijowskiego
    • Archiwum Gazety Polskiej Bukowiny
    • Archiwum Głosu Polonii
    • Archiwum Głosu znad Niemna
    • Archiwum Kuriera Galicyjskiego
    • Archiwum Kwartalnika Echa Polesia
    • Archiwum Kwartalnika Krynica
    • Archiwum Magazynu Polskiego
    • Archiwum Monitora Wołyńskiego
    • Archiwum Mozaiki Berdyczowskiej
    • Archiwum pisma Nasze Drogi
    • Archiwum pisma Polacy Donbasu
    • Archiwum pisma Polonia Charkowa
    • Archiwum pisma Wołanie z Wołynia
    • Archiwum Polak na Łotwie
    • Archiwum Polaka Małego
    • Archiwum Polaka w Niemczech
    • Archiwum Słowa Polskiego
    • Archiwum Słowa Życia
    • Archiwum Tęczy Żytomierszczyzny
Kresy24.pl
  • Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa
Home
Kuchnia Kresowa

Kondyment, podlewa czy sapor (I)

24 lis 2023

Fot. ShutterStock

Kiedy w XVI wieku sosy pojawiły się w staropolskiej kuchni – zwane wówczas jucha, kondyment, podlewa czy sapor – nie wszystkim Rodakom od razu przypadły do gustu. Najlepiej chyba wątpliwości do tej kulinarnej nowości wyraził nieoceniony Mikołaj Rej, pisząc złośliwie: „nowe rozmaite przysmaki, co je saporami zowią, a prawie sapory, bo chłop po nich sapi”. Dzisiaj wszelkiego rodzaju sosy – zimne i gorące – zagościły na dobre w naszym codziennym menu, a wymowni Francuzi nazywają je nawet „poezją kuchni”!

Mikołaj Rej (1505–1569)
dziennikteatralny.pl

„Jadalne chmurki”

Większość sosów, które nawet najprostszą potrawę mogą przemienić w kulinarne arcydzieło, światowa kuchnia zawdzięcza właśnie Francuzom, a umiejętność przyrządzania tych dodatków stała się z czasem oddzielnym działem wiedzy gastronomicznej. Jak już bowiem celnie zauważył słynny XVIII-wieczny francuski minister spraw zagranicznych Charles-Maurice de Talleyrand:

„Anglicy maja trzy sosy i trzysta wyznań, Francuzi trzy wyznania i trzysta sosów”.

I tylko na marginesie tu dodajmy, iż Talleyrand, zwolennik rewolucji francuskiej i sekularyzacji dóbr kościelnych, w roku 1791 został ekskomunikowany…

Charles-Maurice de Talleyrand (1754–1838)
Wikipedia – domena publiczna

Z kolei XVIII-wieczny francuski prawnik, polityk i pisarz przełomu XVIII i XIX stulecia, który największą sławę zdobył jako gastronom – Anthelme Brillat-Savarin, w swoim sztandarowym dziele „Fizjologia smaku albo Medytacje o gastronomii doskonałej” (1825) napisał o sosach:

„Wymyślono potrawy tak kuszące, że nieustannie pobudzają apetyt; są one przy tym tak lekkie, że dogadzając podniebieniu nie obciążają niemal żołądka. Seneka powiedziałby: «nubes esculentas» [jadalne chmurki]”.

Fot. ShutterStock

RES

< Idź pod prąd Zobacz inny >
Ważne? Ciekawe? Podaj dalej:

Nie przegap w tym temacie:

Smaki „Perły Kaukazu” (I)Smaki „Perły Kaukazu” (I) Kondyment, podlewa czy sapor (II)Kondyment, podlewa czy sapor (II) Pączki Pana Marszałka (III)Pączki Pana Marszałka (III)
  • Tagi
  • kuchnia
  • przepisy kulinarne z Kresów

Dodaj swój komentarz Anuluj pisanie odpowiedzi

Uwaga! Komentarze naruszające prawo będą usuwane, a dane autorów - przekazywane organom ścigania.

Najnowsze wiadomości
Chrześnica Putina oskarżona o zdradę!

Chrześnica Putina oskarżona o zdradę!

Rząd Ukrainy zdymisjonowany. Zełenski „zmienia strategię” wobec Polski

Rząd Ukrainy zdymisjonowany. Zełenski „zmienia strategię” wobec Polski

Nie panikujemy, ale...Sikorski o możliwym ataku Rosji na Polskę

Nie panikujemy, ale...Sikorski o możliwym ataku Rosji na Polskę

Dziś rocznica „krwawej niedzieli”

Dziś rocznica „krwawej niedzieli”

Polska zamyka drzwi dla azylu z Białorusi

Polska zamyka drzwi dla azylu z Białorusi

Zełenski tworzy specdowództwo „globalnego wpływu” na Rosję

Zełenski tworzy specdowództwo „globalnego wpływu” na Rosję

Rosjanie ruszyli na Białoruś! Łukaszenka podpisał dokument

Rosjanie ruszyli na Białoruś! Łukaszenka podpisał dokument

Były premier objęty dozorem elektronicznym

Były premier objęty dozorem elektronicznym

Oj znajdą go. Torturował i znęcał się nad ukraińskimi więźniami

Oj znajdą go. Torturował i znęcał się nad ukraińskimi więźniami

Uff, pozbyli się tego! I po co się było upierać?

Uff, pozbyli się tego! I po co się było upierać?

Kit poszedł w świat! Poznajcie nowego Gorbaczowa. To nasz zbawca

Kit poszedł w świat! Poznajcie nowego Gorbaczowa. To nasz zbawca

Sanar-17 zniszczony całkowicie! Skażenie (WIDEO)

Sanar-17 zniszczony całkowicie! Skażenie (WIDEO)

Południe w ogniu! Ewakuacja (WIDEO)

Południe w ogniu! Ewakuacja (WIDEO)

Sensacja po 85 latach! Dziś każdy może to zobaczyć

Sensacja po 85 latach! Dziś każdy może to zobaczyć

Bitwa o Azowski Korytarz! Waży się los Krymu

Bitwa o Azowski Korytarz! Waży się los Krymu

Projekt finansowany ze środków MSZ
Zmień ustawienia cookies
© Kresy24.pl 2018. Wszelkie Prawa Zastrzeżone.  Kontakt | Polityka prywatności
Produkcja: Fundacja Wolność i Demokracja