Puźniki. Prace poszukiwawcze ofiar UPA w 2023 roku. Fot: PrtSc/youtube.com/@KurierGalicyjski roku
Piąte spotkanie ukraińsko-polskiej grupy roboczej ds. pamięci historycznej odbyło się w tym roku w Warszawie – poinformowały resorty kultury w Warszawie i Kijowie.
„Strony omówiły przygotowanie wspólnego dokumentu końcowego w oparciu o wyniki prac ekshumacyjnych w Puźnikach oraz znaczenie kontynuowania współpracy w kwestiach historycznych dla obu krajów” – czytamy w komunikacie.
Grupa robocza podsumowała swoje działania na rok 2025 i opracowała plany i wytyczne dotyczące dalszych prac w roku przyszłym.
Po spotkaniu przyjęto wspólny komunikat, podsumowanie działalności polsko ukraińskiej grupy ds. godnych pochówków w 2025 roku, w którym strony zobowiązały się, że będą dążyć do ustalenia jasnych zasad rozpatrywania wniosków o przeprowadzenie poszukiwań i ekshumacji w przyszłości – w oparciu o przejrzystą procedurę administracyjną bez konieczności prowadzenia dodatkowych negocjacji.
W komunikacie czytamy min;
W tym celu strony potwierdziły, że rozumieją, iż prawo do godnej pamięci po zmarłych, których szczątków poszukujemy na terenie naszych krajów, obejmuje następujące cztery elementy: prawo do poszukiwań szczątków ludzkich, prawo do ekshumacji odnalezionych szczątków ludzkich, prawo do pochówku w grobie wedle właściwej tradycji, prawo bliskich do modlitwy i zadumy w miejscu pochówku. Strony zgodziły się, że przestrzeganie tego prawa ma charakter humanitarny i powinno być realizowane w kontekście obecnego tak mocno w tradycji naszych obu narodów szacunku dla pamięci po zmarłych.
(…)
Strony wymieniły się również informacjami na temat wzajemnych ocen procedury udzielania zezwoleń na prowadzenie prac poszukiwawczych i ekshumacyjnych, zgodnie z ustawodawstwem Ukrainy i Rzeczypospolitej Polskiej, a także przedstawiły listę miejsc, w odniesieniu do których każda ze stron zgłasza zainteresowanie prowadzeniem takich prac ze szczególnym uwzględnieniem wniosków złożonych do grudnia 2024 roku, czyli rozpoczęcia prac Grupy Roboczej. Strona polska przekazała podczas spotkania w Mościskach, w dniu 14 listopada 2025 roku, „pro memoria w sprawie uproszczenia procedur”, które zaproponowano w celu wprowadzenia zmian w ustawodawstwie Ukrainy dla realizacji prawa do godnej pamięci po zmarłych. Strona ukraińska podczas spotkania w Warszawie w dniu 16 grudnia 2025 roku przekazała propozycje dotyczące przeprowadzenia prac poszukiwawczych i ekshumacyjnych na terytorium Ukrainy w warunkach obowiązywania reżimu prawnego stanu wojennego, a także dotyczące prac poszukiwawczych i ekshumacyjnych ma terenie Rzeczypospolitej Polskiej.
(…)
Na terytorium Ukrainy przewidziana jest kontynuacja prac na terenie dawnej wsi Puźniki i we Lwowie (na terenie dawnej wsi Hołosko) oraz na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w Jureczkowej. Na 2026 rok zaplanowano również poszukiwania i ekshumacje po stronie ukraińskiej: w Ugłach oraz na terenie dawnych wsi: Huta Pieniacka oraz Ostrówki. Odpowiednie zgody w tej sprawie zostały potwierdzone. W Polsce analogiczne prace zaplanowane są w Sahryniu i Łaskowie. Strony podkreślają, że w oparciu o odpowiednie procedury prawne i administracyjne spodziewają się też kontynuacji prac poszukiwawczych i ekshumacyjnych na podstawie kolejnych wniosków, złożonych w 2025 roku i tych które będą złożone w przyszłości, przez podmioty zarówno z Polski, jak i z Ukrainy, zwłaszcza z Instytutu Pamięci Narodowej, Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego, a także innych organizacji zarówno polskich jak i ukraińskich.
