W niedzielę zakończył się 16. Festiwal Filmowy Millennium Docs Against Gravity w Warszawie. Trwa jeszcze jego gdyńska odsłona. Wielość poruszanych tematów skłania do licznych refleksji – nas poza tematyką wschodnią, najbardziej zafrapowały obrazy poświęcone sztucznej inteligencji i antropocenowi.
Wieńcząca naszą relację „Ziemia” (Erde) to obraz zmian, dotykających trzecią planetę od Słońca. Inicjujące film Nikolausa Geyrhaltera liczby dają już wiele do myślenia, a szczególnie codzienne przemieszczanie 156 milionów ton skał i ziemi. A dalej reżyser udowadnia tezę, że homo sapiens jest najważniejszym czynnikiem geologicznym we współczesności. Eksploatując bogactwa mineralne Ziemi, człowiek przenosi całe jej obszary, spłaszczamy i przesuwamy góry, na nowo kształtując otaczającą nas rzeczywistość. Powolne ujęcia pokazują działania które dokonują ludzie, głównie na północnej hemisferze. Geyrhalter filmował budowę nowego miasta w kalifornijskim San Fernando Valley, przebijanie tunelu na przełęczy Brenner przez zautomatyzowany robot, mechaniczne pozyskiwanie bloków marmuru w Carrarze, wydobywanie minerałów: miedzi w Minas de Ríotinto w Hiszpanii, dawne kopalnie soli (obecne składowiska odpadów radioaktywnych) w niemieckim Wolfenbüttel w Niemczech i gazu łupkowego w kanadyjskim Fort McKay.
Artystyczna wizja Ziemi pozostawała w pełnej zgodzie ze słynnym powiedzeniem Madame de Pompadour „po nas choćby potop”. Degradacja natury, czy może bardziej obrazowo krajobrazu lub całych obszarów Ziemi niosą ze sobą trwogę – bo jak dotychczas miejsca alternatywnego do egzystencji rodu ludzkiego. Eksploatacja prowadzi do skażenia terenów, mimo zapewnień że są prowadzone działania rekultywacyjne. Reżyser zaprezentował ludzką gigantomanię (poprzez ogromne urządzenia – koparki, pojazdy, etc.) wpływającą na Ziemię. Geyrhalter wyreżyserował dzieło artystyczne i wizyjne, praktycznie pozbawione komentarza, z dojmującymi ujęciami eksploatowanego środowiska naturalnego – miejmy nadzieję, że nie przytrafi się to Suwalszczyźnie.
Zakończony 16. Festiwal Filmowy Millennium Docs Against Gravity zagwarantował ciekawe wrażenia i pozwolił poznać widzom nad Wisłą kilka doniosłych filmów. W prywatnym rankingu za najbardziej wartościowe informacje należy podziękować twórcom czterech filmów:
- za najdonośniejszy film należy uznać „Czy ufasz temu komputerowi?” (Do You Trust This Computer?) w reż. Chris Paine – mimo nieco mylnego tytułu, bo film jest poświęcony kwestii AI, w którym profesor Stanford University przestrzega, ze najbardziej optymistycznym scenariuszu ludzkość za 10 lat stanie oko z dyktaturą sztucznej inteligencji, przekraczającej ludzkie wyobrażenia. Zasygnalizowany pesymistyczny wariant wieszczył tę wizję za zaledwie 5 lat. To ostatni dzwonek na rozpoczęcie międzynarodowych negocjacji dotyczących kontroli AI na wzór traktatów zabezpieczających przed proliferacją broni masowego rażenia.
- Witalijowi Manskiemu za przybliżenie w „Świadkowie Putina” (Svideteli Putina) transformacji pułkownika KGB/FSB w prezydenta Rosji, w tym ostatnie jego zdjęcia w zgrzebnym swetrze oraz przypomnienie, że pierwsze słynne wysadzenia bloków mieszkalnych w Rosji miały miejsce 22 dni po objęciu stanowiska Putina stanowiska premiera.
- Alison Klayman za ukazanie w „Steve Bannon. Czas przełomu” obecnego sprawowania rządu dusz przez charyzmatycznego ideologa prawicowego, a przy okazji za uświadomienie znaczenia jej znaczenia przez jego kontakty z chińskim antykomunistycznym miliarderem Guo Wengui.
- Hansowi Poolowi za optymistyczny dokument „Bellingcat: prawda w czasach postprawdy”, potwierdzający, że są istnieją niewielkie szanse na ocalenie „prawdy w czasach postprawdy”, dzięki zaangażowaniu fascynatów biegle posługujących się wyszukiwaniem danych i przeciwdziałanie rozpowszechnianym fejkom.
Po festiwalu… The Best of Docs!
Pokazy w ramach The Best Of Docs wybranych z programy 16. Festiwalu Filmowego Millennium Docs Against Gravity. odbędą się od 20 do 24 maja w Kinotece. Organizatorzy przypomną nagrodzone i najbardziej popularne filmy dokumentalne z tegorocznej edycji festiwalowej:
- „Kraina miodu”,
- „Antropocen. Epoka człowieka”
- „Ustrzelić mafię”,
- „Symfonia Fabryki Ursus”
- oraz „Duch Bauhausu”.
Pełny harmonogram pokazów do znalezienia tutaj.
Feliks Koperski
Foto/Wideo: You Tube – Geomovies, Wochit News, dailymotion.com
