W pięknie wyremontowanym i w lutym br. oddanym do użytku dla zwiedzających spichrzu, należącym do historycznego majątku Balińskich w Jaszunach, otwarto właśnie pierwszą wystawę – rękodzieła twórców ludowych z Polski i Litwy.
Fragment wystawy twórców ludowych z Polski i Litwy w spichrzu, należącym do historycznego majątku Balińskich w Jaszunach, marzec 2023 roku
Fot. salcininkai.lt/http://l24.lt
Wejście do odrestaurowanego spichrza w zespole pałacowo-dworskim w Jaszunach, marzec 2023 roku
Fot. salcininkai.lt/http://l24.lt
W odległych od Wilna o 30 km Jaszunach dwukondygnacyjny pałac, w stylu późnego klasycyzmu, wzniesiono w 1828 roku według projektu Karola Podczaszyńskiego. W 1811 roku posiadłość i dwór kupił od Radziwiłłów Ignacy Baliński, historyk, autor dzieła „Starożytna Polska”, założyciel „Tygodnika Wileńskiego”.
W 1820 roku jego syn Michał Baliński ożenił się z Zofią Śniadecką, córką profesora Jędrzeja Śniadeckiego i bratanicą emerytowanego rektora Uniwersytetu Wileńskiego prof. Jana Śniadeckiego.
Odtąd Jaszuny stały się jednym z ważnych ośrodków myśli polskiej. Gościli tu ludzie nauki i kultury: Stanisław Jundziłł, Tomasz Zan, Adam Mickiewicz, Antoni Edward Odyniec, Paweł Brzostowski, Józef Mianowski, Wawrzyniec Puttkamer oraz Juliusz Słowacki, który w Jaszunach przeżywał swą nieodwzajemnioną miłość do Ludwiki Śniadeckiej, córki Jędrzeja Śniadeckiego, siostry Zofii Balińskiej.
Nieopodal pałacu w Jaszunach do dziś istnieje mały cmentarzyk, na którym, oprócz członków rodziny Balińskich, pochowany jest Jan Śniadecki.
Zrekonstruowany i wyremontowany Pałac Balińskich, salon towarzyski elity naukowo-kulturalnej Wilna okresu romantyzmu i pozytywizmu, został ponownie udostępniony publiczności w 2015 roku.
Zaś 12 lutego 2023 roku w Jaszunach odbyło się uroczyste otwarcie odnowionej oficyny i świronu (spichrza); prace rekonstrukcyjno-budowlane Samorząd Rejonu Solecznickiego zrealizował tu wykorzystując między innymi pomoc finansową z europejskich funduszy strukturalnych.
Odrestaurowany świron przeznaczono na działalność edukacyjną i wystawienniczą – wyposażając budynek w niezbędne meble i sprzęt do organizacji warsztatów twórczych, zaś jedno z pomieszczeń dostosowano do potrzeb improwizowanej sali kinowej.
Na otwartej właśnie wystawie prezentowane są prace twórców ludowych z Polski i Litwy, m.in.: drewniane rzeźby, tradycyjne palmy wileńskie, pisanki i kraszanki, słomiane pająki itp. Każdy przedmiot niesie przesłanie o wiośnie, słońcu, budzącej się naturze, ale i świętości – w nawiązaniu do zbliżającej się Wielkanocy.
Zobaczyć tu można eksponaty z Muzeum Etnograficznego im. Marii Znamierowskiej-Prüfferowej w Toruniu (rzeźby w drewnie), ale także ze zbiorów Stowarzyszenia „Dangaus sodai” (słomiane pająki) oraz pisanki i palmy takich twórców ludowych, jak: Audry Vaicekauskienė, Sauliusa Lampickasa, Jonasa Bugailiškisa i Dainiusa Mačiokasa.
Wystawa w spichrzu Pałacu Balińskich w Jaszunach, czynna do 28 kwietnia br., otwarta jest od wtorku do soboty, w godz. 9:00–18.00, zaś w niedziele od godz. 9:00 do 15:00.
RES
