• Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa
Kresy24.pl
  • 19 lis 2026
  • Archiwa Czasopism
    • Archiwum Dziennika Kijowskiego
    • Archiwum Gazety Polskiej Bukowiny
    • Archiwum Głosu Polonii
    • Archiwum Głosu znad Niemna
    • Archiwum Kuriera Galicyjskiego
    • Archiwum Kwartalnika Echa Polesia
    • Archiwum Kwartalnika Krynica
    • Archiwum Magazynu Polskiego
    • Archiwum Monitora Wołyńskiego
    • Archiwum Mozaiki Berdyczowskiej
    • Archiwum pisma Nasze Drogi
    • Archiwum pisma Polacy Donbasu
    • Archiwum Słowa Polskiego
    • Archiwum Słowa Życia
    • Archiwum Tęczy Żytomierszczyzny
    • Archiwum pisma Polonia Charkowa
    • Archiwum pisma Wołanie z Wołynia
    • Archiwum Polak na Łotwie
    • Archiwum Polaka Małego
    • Archiwum Polaka w Niemczech
  • Filmoteka
  • Niepodległość
  • Polacy na (Bliskim) Wschodzie
  • Trójmorze
  • TV Kresy24.pl
  • Archiwum Kresowe
Kresy24.pl
  • Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa

Walki polskiej kawalerii z bolszewikami na przełomie września i października 1920 roku (II)

06 paź 2023

Walki polskiej kawalerii z bolszewikami na przełomie września i października 1920 roku (II)

Leonard Winterowski, „Potyczka z bolszewikami”
Fot. Facebook

W pierwszych dniach października 1920 roku, po nadejściu uzupełnień, pułki Korpusu Jazdy rozpoczęły przygotowania do operacji, sławnej w dziejach kawalerii.

Tą operację tak opisywał Stanisław Strumph-Wojtkiewicz:

„Chodziło o dalekie rozpoznanie i zdezorganizowanie tyłów, o wymuszenie na bolszewikach większej ustępliwości w toczących się już w Rydze rokowaniach pokojowych. Ażeby uświadomić jak najdobitniej Rosjanom, że są moralnie pobici i niezdolni do walki – uderzono na Korosteń, ważny węzeł pięciu linii kolejowych na Ukrainie, wrażliwy punkt chorego organizmu armii rosyjskich”.

Rankiem 6 października 1920 roku idący w straży przedniej 9. Pułk Ułanów ruszył na czele Korpus Kawalerii na swoją ostatnią w tej wojnie wyprawę. Po drodze 2. szwadron 14. Pułku Ułanów rozniósł w szarzy pod Katerynówką sowiecki 57. Pułk Piechoty. Idąc na przedzie starł się z sowieckimi oddziałami i poniósł starty, ale zdobył kolumnę amunicyjną, wiele koni wierzchowych i ponad 500 jeńców.

Właściwa akcja na Korosteń rozpoczęła się dwa dni później (8 października). Polskie kolumny sunęły na terenie nieprzyjacielskim przez lasy i otwarte przestrzenie, uchylając się od walk z piechotą. Brygady otrzymały szczegółowe rozkazy odcięcia Korostenia od Kijowa, Żytomierza i Zwiahla poprzez dokładne zniszczenie mostów kolejowych.

Tą ostatnia wyprawę kawalerii tak opisuje “Księga jazdy”:

„Dnia 9 października poszły w straży przedniej 1 dywizji dwa szwadrony 14 pułku ułanów pod rtm. Sędzimirem, który starał się „nikogo nie przepuścić w stronę nieprzyjaciela“, aby ten przedwcześnie nie dowiedział się o zagonie. A zaskoczenie było rzeczą ważną wobec tego, że właśnie w tym czasie wyładowano w Korosteniu 5.000 piechoty sowieckiej, zaś 5 pociągów pancernych patrolowało po torach kolejowych. Atak na Korosteń był nakazany na późną noc, po całodziennym błyskawicznym przemarszu. Por. Jakubowski na czele 4 szwadronu 14 pułku ułanów podpełzł nad ranem pod pozycje piechoty sowieckiej i zdobył je w walce na bagnety, sam padając trupem. Było to już na torach kolejowych w pobliżu dworca. Na znak ze strony płka Dreszera – wybuchy wysadzanych na wschód od Korostenia mostów – dał płk Rómmel sygnał do rozpoczęcia nocnego boju, tak zawsze niebezpiecznego i pełnego niespodzianek. Straszliwą strzelaninę karabinową i działową, eksplozje pocisków, szalone gwizdy pociągów pancernych, dziki krzyk ataku na bagnety – oto co słyszał dowódca Korpusu, wypuściwszy swe pułki do walki i oczekując wyniku. Gdy rozwidniło się, płk Koiszewski prowadził z rewolwerem w ręku 200 ułanów 12 pułku, mjr Bardziński szedł na czele takiejże liczby ułanów 14 pułku. Mjr Rupp na czele 2 pułku szwoleżerów jednocześnie uderzył na cofające się masy Rosjan od zachodu – wtedy wszystko pękło i rozpoczął się bezładny odwrót na wschód – pod szable czekającej już 2 dywizji płk. Dreszera. Miasto było zdobyte”.

 

Podczas walk o miasto patrol z 2. Pułku Szwoleżerów wykoleił 3 pociągi pancerne, a żołnierze 108. Pułku Ułanów wysadził dwa mosty i  wykoleili pociąg pancerny. Na cofające się z Korostenia masy Rosjan szarżował 3. szwadron 108. Pułku Ułanów biorąc do niewoli 300 ludzi, oraz zdobywając: 3 karabiny maszynowe, 33 wozy z kasą i sztandarem bolszewickiego 44. Pułku. Dwa pułki szwoleżerskie: 1. i 201. zdobyły łącznie 8 karabinów maszynowych i wzięły 500 jeńców.

Jerzy Kossak ” Jeńcy bolszewiccy”
Fot. domena publiczna

Warto tutaj zaznaczyć, że drogę powrotną dowódca polskiego Korpusu obmyślił w ten sposób, żeby przy okazji pobić bolszewicką 7. Dywizję Piechoty rozlokowaną na północ od toru Korosteń–Zwiahel. Idąca bardziej na południu 8. Brygadą Jazdy ze składu 2. Dywizji stoczyła zwycięski bój pod Krasnogórką, zdobywając działa i karabiny maszynowe. Podczas szarży 115. Pułk Ułanów ze składu 9. Brygady Jazdy zdobył pod Biełką 2 działa, 7 karabinów maszynowych i wziął 200 jeńców. Oddziały 2. Dywizji Jazdy pobiła w walce pod Rudnią Baranowską bolszewicką 7. Dywizje Piechoty, biorąc 400 jeńców.

Rankiem 12 października 1920 roku bolszewicka 7. Dywizja była tak zdezorientowana, tym co się dzieje, gdyż atakowana była od wschodu, że przysłała do 8. Brygady Jazdy parlamentariuszy i poddała się. Polacy zdobyli 6 armat, 30 karabinów maszynowych i wzięli do niewoli sztab dywizji i ponad 3000 jeńców.

To, że jazda polska była w końcu 1920 roku najlepszą i najlepiej dowodzoną jazdą spośród wszystkich ówczesnych kawalerii na świecie, dobitnie obrazują straty, jakie polski Korpus Jazdy poniósł w tej operacji.

Oddziały obu dywizji jazdy stracił zabitych 4 oficerów i 66 żołnierzy, a rannych było 2 oficerów i 171 żołnierzy. Utracono także 118 rannych lub zabitych koni. Wracające oddziały korpusu wiozły 22 dział, ponad 100 karabinów maszynowych, mnóstwo taborów obładowanych sprzętem wojennym oraz prowadziły ponad 8000 jeńców. Rozbito i zniszczono korosteński węzeł kolejowy. Nieprzyjaciel utracił całkowicie dwie dywizje i brygadę oraz cztery rozbite pociągi pancerne.

Fot. Wikipedia – domena publiczna

RTR

< Idź pod prąd Zobacz inny >
Ważne? Ciekawe? Podaj dalej:

Nie przegap w tym temacie:

1 października w Historii Kresów1 października w Historii Kresów 18 października w Historii Kresów18 października w Historii Kresów K24Piknik Patriotyczny Polska swemu obrońcy. Ossów 1920 – 2015 – 2020
  • Tagi
  • bolszewicy
  • Kijów
  • Korsuń
  • Pułk Ułanów
  • wojna
  • wojna polsko-bolszewicka

HISTORYCZNE KALENDARIUM KRESÓW

19 listopada w Historii Kresów

19 listopada w Historii Kresów

NA ŚWIECIE

Chcą do UE, ale Moskwa... Władza pokazała karty

Chcą do UE, ale Moskwa... Władza pokazała karty

Mrożący plan Putina. To brzmi jak wyrok dla Polski

Mrożący plan Putina. To brzmi jak wyrok dla Polski

Ukradł szczątki świętego i zrobił z nimi coś niewyobrażalnego

Ukradł szczątki świętego i zrobił z nimi coś niewyobrażalnego

Rozmowy w Abu Zabi: na razie wynik zero. Ale wymiana jeńców

Rozmowy w Abu Zabi: na razie wynik zero. Ale wymiana jeńców

Płynąć, płynie. Ale dokąd? Paliwowa farsa na Atlantyku

Płynąć, płynie. Ale dokąd? Paliwowa farsa na Atlantyku

Wielka gra o Ukrainę. Berlin i Paryż nie oddadzą swego losu w ręce Brukseli

Wielka gra o Ukrainę. Berlin i Paryż nie oddadzą swego losu w ręce Brukseli

Więcej ze świata »

REGION BAŁTYKU

Szokujący plan rządu. Nawet okupacja nie przerwie ich rządów

Szokujący plan rządu. Nawet okupacja nie przerwie ich rządów

Zamykają wszystkie przejścia graniczne z Rosją!

Zamykają wszystkie przejścia graniczne z Rosją!

Uderzenie w okręt na Bałtyku! Koniec bezpiecznych portów

Uderzenie w okręt na Bałtyku! Koniec bezpiecznych portów

Nawet +55°C. Hakerzy przejęli kontrolę nad sklepami. Carrefoura też nie oszczędzili

Nawet +55°C. Hakerzy przejęli kontrolę nad sklepami. Carrefoura też nie oszczędzili

Koszmar Europy? To, co wydarzy się po zakończeniu wojny

Koszmar Europy? To, co wydarzy się po zakończeniu wojny

Więcej z Regionu Bałtyku »

LITWA

Amerykańskie wojsko już przy granicy z Białorusią

Amerykańskie wojsko już przy granicy z Białorusią

Łasuchy z osmalonymi brwiami. Ten trunek rozpalał zmysły!

Łasuchy z osmalonymi brwiami. Ten trunek rozpalał zmysły!

Koniec polskiej potęgi na Litwie. Ważą się losy

Koniec polskiej potęgi na Litwie. Ważą się losy

Litwa wykryła, polskie wojsko przeoczyło. A Rosja atakuje już przy naszej granicy

Litwa wykryła, polskie wojsko przeoczyło. A Rosja atakuje już przy naszej granicy

Alarm przy granicy z obwodem królewieckim. Wojsko rusza na granicę

Alarm przy granicy z obwodem królewieckim. Wojsko rusza na granicę

Więcej z Litwy »

AZJA I ZAKAUKAZIE

Putin elegancko upokorzony. Wystarczył jeden gest Xi (WIDEO)

Putin elegancko upokorzony. Wystarczył jeden gest Xi (WIDEO)

Drżyjcie chińscy towarzysze! Mao zmartwychwstał

Drżyjcie chińscy towarzysze! Mao zmartwychwstał

Chiny szantażują Putina: oddaj bogactwa! Kłótnia na Kremlu

Chiny szantażują Putina: oddaj bogactwa! Kłótnia na Kremlu

Udaremnili zamach stanu! Policja weszła do akcji

Udaremnili zamach stanu! Policja weszła do akcji

Po 20 latach przeprasza Kazachów za Borata

Po 20 latach przeprasza Kazachów za Borata

Więcej z Azji i Zakaukazia »

WYSZUKIWARKA KRESOWA

Szukasz swojej rodziny, albo korzeni na Kresach? Zamieść bezpłatnie ogłoszenie w naszej Wyszukiwarce Kresowej. Czytają nas setki tysięcy rodaków w Polsce i na świecie. Może ktoś odpowie?
Wejdź do Wyszukiwarki Kresowej »

BIBLIOTEKA KRESOWA

Człowiek przemieniony w wilka

Człowiek przemieniony w wilka

Dla honoru organizacji

Dla honoru organizacji

Te relacje zhańbią Łukaszenkę na wieki....

Te relacje zhańbią Łukaszenkę na wieki....

Aż 300 zdjęć! Album "Oblicza Powstania 1863-1865"

Aż 300 zdjęć! Album "Oblicza Powstania 1863-1865"

„Przechadzki po Wilnie i jego okolicach” — jedno z najważniejszych źródeł informacji o przeszłości miasta

„Przechadzki po Wilnie i jego okolicach” — jedno z najważniejszych źródeł informacji o przeszłości miasta

Więcej z Biblioteki Kresowej »

KULTURA

Dziady – noc, w której zmarli wracają do domu

Dziady – noc, w której zmarli wracają do domu

Kresowy Wawel przemówił. Sensacyjne odkrycie pod gruzami!

Kresowy Wawel przemówił. Sensacyjne odkrycie pod gruzami!

Narodowa Galeria Sztuki „Zachęta” pokazała „zapach granicy”

Narodowa Galeria Sztuki „Zachęta” pokazała „zapach granicy”

Skarb? Jest. Ale co tam skarb. Tam się kryje tajemnica szczęścia!

Skarb? Jest. Ale co tam skarb. Tam się kryje tajemnica szczęścia!

A tam w kącie co za bazgroły? Chagall? Nie znam

A tam w kącie co za bazgroły? Chagall? Nie znam

Więcej w dziale Kultura »

KUCHNIA KRESOWA

Czebureki z serem - palce lizać!

Czebureki z serem - palce lizać!

Kurczak w kefirze - Kuchnia Kresowa

Kurczak w kefirze - Kuchnia Kresowa

Kasza kartoflana zapiekana z grzybami

Kasza kartoflana zapiekana z grzybami

Kotlety ze śledzia - Kucharka Litewska

Kotlety ze śledzia - Kucharka Litewska

Pączki Pana Marszałka. Spiżowa postać? Gdzie tam!

Pączki Pana Marszałka. Spiżowa postać? Gdzie tam!

Buljon rumiany kwaskowaty - Kucharka Litewska

Buljon rumiany kwaskowaty - Kucharka Litewska

Więcej z Kuchni Kresowej »
  • Click here - to select or create a menu
Projekt finansowany ze środków MSZ
© Kresy24.pl 2026. Wszelkie Prawa Zastrzeżone. O nas i Kontakt | Polityka prywatności
Produkcja: Fundacja Wolność i Demokracja