• Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa
Kresy24.pl
  • 16 lis 2026
  • Archiwa Czasopism
    • Archiwum Dziennika Kijowskiego
    • Archiwum Gazety Polskiej Bukowiny
    • Archiwum Głosu Polonii
    • Archiwum Głosu znad Niemna
    • Archiwum Kuriera Galicyjskiego
    • Archiwum Kwartalnika Echa Polesia
    • Archiwum Kwartalnika Krynica
    • Archiwum Magazynu Polskiego
    • Archiwum Monitora Wołyńskiego
    • Archiwum Mozaiki Berdyczowskiej
    • Archiwum pisma Nasze Drogi
    • Archiwum pisma Polacy Donbasu
    • Archiwum Słowa Polskiego
    • Archiwum Słowa Życia
    • Archiwum Tęczy Żytomierszczyzny
    • Archiwum pisma Polonia Charkowa
    • Archiwum pisma Wołanie z Wołynia
    • Archiwum Polak na Łotwie
    • Archiwum Polaka Małego
    • Archiwum Polaka w Niemczech
  • Filmoteka
  • Niepodległość
  • Polacy na (Bliskim) Wschodzie
  • Trójmorze
  • TV Kresy24.pl
  • Archiwum Kresowe
Kresy24.pl
  • Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa

Kresowianka, która dała twarz Syrence, powstaniu piosenkę a stolicy życie

01 sie 2023

Legitymacja studencka Krystyny Krahelskiej wydana przez Uniwersytet Warszawski

Legitymacja studencka Krystyny Krahelskiej wydana przez Uniwersytet Warszawski//pl.wikipedia.org

Znana wszystkim Polakom warszawska Syrenka przedstawia wizerunek Krystyny Krahelskiej – dziewczyny urodzonej w Mazurkach nad Szczarą koło Baranowicz (Białoruś). Mało kto wie, że wyboru twarzy na spiżowy pomnik dokonał sam prezydent Stefan Starzyński.

Krystyna Krahelska warszawską Syrenką „została” w latach 1936-37 pozując do pomnika artystce Ludwice Nitschowej. Kiedy zapytano ją, dlaczego na modelkę do tak ważnego dla Warszawy pomnika wybrano kresowiankę, odpowiedziała, że wyboru dokonał sam Starzyński. Odwiedzając jej pracownię zobaczył gipsowy odlew dziewczęcej głowy, powiedział; „jaka to typowa, polska uroda, pełna wdzięku, a jednocześnie słowiańskiego charakteru i siły”. Głowa z gipsu przedstawiała Krahelską, która już wcześniej pozowała artystce. Tak więc Krystyna, dziewczyna z dalekich Kresów, została twarzą symbolu polskiej stolicy.

Krystyna Krahelska urodziła się 24 marca 1914 r. w Mazurkach nad Szczarą, koło Baranowicz, w rodzinie ziemiańsko-inteligenckiej, o głębokich tradycjach patriotycznych. Była córką Jana Krahelskiego, wojewody Poleskiego, rodzoną siostrą Haliny Krahelskiej pseudonim “Myszka” – w czasie powstania powołana do pracy w biurze Wojskowej Komendy Głównej AK.

W 1926 r. po przeniesieniu się rodziny do Brześcia, rozpoczęła naukę w tamtejszym gimnazjum w klasie humanistycznej. W 1932 r. zdała maturę i rozpoczęła studia na Uniwersytecie Warszawskim.

Krystyna była znana w środowisku studenckim, pisała od 13 r. życia piękne wiersze i pięknie śpiewała. Przez lata zbierała pieśni ludowe polskie, białoruskie, rosyjskie, ukraińskie, które słyszała od dzieciństwa mieszkając w otoczeniu tych tradycji i kultur, i śpiewała je jak autentyczna wiejska dziewczyna, ale także i arie operowe. Występowała w radiu w Baranowiczach, Wilnie i Warszawie, nagrywała je w studiach fonograficznych.

Krystyna czuła niezwykłą więź z miastem, w którym studiowała, dlatego już 1 września 1939 roku postanowiła wyruszyć z oddalonych o 44o km Mazurek do Warszawy przekonana, że warszawiacy będą się bronić, a ona jest tam potrzebna.W stolicy Krystyna Krahelska zaangażowała się w działalność konspiracyjną Związku Walki Zbrojnej.

Kiedy wybuchło Powstanie Warszawskie, jej pluton miał zdobyć z rąk Niemców redakcję i drukarnię „Nowego Kuriera Warszawskiego” – niemieckiego szmatławca, od strony ul. Polnej, blisko Pl. Unii Lubelskiej. W czasie ostrych walk udało się Jej opatrzyć kaprala podch. Zygmunta Gebethnera ps. „Zygmuntowskiego” i rannego w płuco por. Władysława Kocha ps. „Mistrz”, a gdy starała się dotrzeć do trzeciego rannego – niemiecki strzelec wyborowy z dachu Straży Pożarnej celnie do Niej strzelił. Dostała 3 kule w płuco. Koledzy próbowali do Niej się dostać, ale był bardzo silny ostrzał. Pospieszyli mimo to z pomocą: przyjaciółka Janka Krassowska ps. „Jagienka” i kapral Zbigniew Wrześniowski ps. „Wrzos”. Przytomna, świadoma zagrożenia, prosiła „Odejdźcie, odsuńcie się, zostawcie mnie”. Chcieli ściągnąć Ją z linii ostrzału, by móc udzielić Jej natychmiastowej pomocy i „Wrzos” wtedy stracił życie. Gdy przyszedł rozkaz wycofania się plutonu, Krystyna została wśród słoneczników, które tam rosły przy Polnej, a Jej przyjaciółka „Jagienka” przeżyła tragiczną chwilę, gdy musiała zostawić Krystynę i odejść do następnej akcji. O 21 było bezpiecznie i patrol zabrał Ją do punktu sanitarnego przy Polnej 34, powiedziała jak się nazywa i poddano ją operacji, ale mimo wysiłków lekarzy zmarła 2. sierpnia, w nocy. Tymczasowo pochowano Ją na podwórku ul. Polnej 36.

Pierwszą oficjalną informację o śmierci „Danuty” zamieszczono w powstańczym piśmie „Barykada” nr 2, w formie nekrologu 13 sierpnia 1944 r.:

Pozostały po niej wiersze i piosenki, w tym ta najbardziej znana – „Hej, chłopcy, bagnet na broń!”, którą napisała w 1943 r. dla żołnierzy „Baszty” – najpopularniejsza piosenka Powstania Warszawskiego.

Kresy24.pl za tpw.org.pl

< Idź pod prąd Zobacz inny >
Ważne? Ciekawe? Podaj dalej:

Nie przegap w tym temacie:

Najdziwniejsze starcie wojny! Czołgi walą w nich z 15 metrów, a oni… (WIDEO)Najdziwniejsze starcie wojny! Czołgi walą w nich z 15 metrów, a oni… (WIDEO) K24Abp. Kondrusiewicz upomina się o Kuropaty i cmentarz wojskowy w Mińsku: “naród, który zapomina o swojej historii, nie ma przyszłości” K24“Ściśle tajny” IV rozbiór Polski
  • Tagi
  • Baranowicze
  • Brześć
  • gimnazjum
  • Kresy Wschodnie
  • pomnik
  • Powstanie Warszawskie
  • sprzęt wojskowy
  • strzał
  • tradycja
  • uzbrojenie
  • Wiersze
  • Wilno
  • wojsko
  • zwyczaje

HISTORYCZNE KALENDARIUM KRESÓW

15 listopada w Historii Kresów

15 listopada w Historii Kresów

NA ŚWIECIE

Mrożący plan Putina. To brzmi jak wyrok dla Polski

Mrożący plan Putina. To brzmi jak wyrok dla Polski

Ukradł szczątki świętego i zrobił z nimi coś niewyobrażalnego

Ukradł szczątki świętego i zrobił z nimi coś niewyobrażalnego

Rozmowy w Abu Zabi: na razie wynik zero. Ale wymiana jeńców

Rozmowy w Abu Zabi: na razie wynik zero. Ale wymiana jeńców

Płynąć, płynie. Ale dokąd? Paliwowa farsa na Atlantyku

Płynąć, płynie. Ale dokąd? Paliwowa farsa na Atlantyku

Wielka gra o Ukrainę. Berlin i Paryż nie oddadzą swego losu w ręce Brukseli

Wielka gra o Ukrainę. Berlin i Paryż nie oddadzą swego losu w ręce Brukseli

Orbán zatrzymany pod zarzutem przemytu ludzi

Orbán zatrzymany pod zarzutem przemytu ludzi

Więcej ze świata »

REGION BAŁTYKU

Zamykają wszystkie przejścia graniczne z Rosją!

Zamykają wszystkie przejścia graniczne z Rosją!

Uderzenie w okręt na Bałtyku! Koniec bezpiecznych portów

Uderzenie w okręt na Bałtyku! Koniec bezpiecznych portów

Nawet +55°C. Hakerzy przejęli kontrolę nad sklepami. Carrefoura też nie oszczędzili

Nawet +55°C. Hakerzy przejęli kontrolę nad sklepami. Carrefoura też nie oszczędzili

Koszmar Europy? To, co wydarzy się po zakończeniu wojny

Koszmar Europy? To, co wydarzy się po zakończeniu wojny

150 bunkrów na granicy z Rosją! I to tylko początek

150 bunkrów na granicy z Rosją! I to tylko początek

Więcej z Regionu Bałtyku »

LITWA

Łasuchy z osmalonymi brwiami. Ten trunek rozpalał zmysły!

Łasuchy z osmalonymi brwiami. Ten trunek rozpalał zmysły!

Koniec polskiej potęgi na Litwie. Ważą się losy

Koniec polskiej potęgi na Litwie. Ważą się losy

Litwa wykryła, polskie wojsko przeoczyło. A Rosja atakuje już przy naszej granicy

Litwa wykryła, polskie wojsko przeoczyło. A Rosja atakuje już przy naszej granicy

Alarm przy granicy z obwodem królewieckim. Wojsko rusza na granicę

Alarm przy granicy z obwodem królewieckim. Wojsko rusza na granicę

Wsadzili Marychę za kraty! Koniec tuptania z Białorusi

Wsadzili Marychę za kraty! Koniec tuptania z Białorusi

Więcej z Litwy »

AZJA I ZAKAUKAZIE

Drżyjcie chińscy towarzysze! Mao zmartwychwstał

Drżyjcie chińscy towarzysze! Mao zmartwychwstał

Chiny szantażują Putina: oddaj bogactwa! Kłótnia na Kremlu

Chiny szantażują Putina: oddaj bogactwa! Kłótnia na Kremlu

Udaremnili zamach stanu! Policja weszła do akcji

Udaremnili zamach stanu! Policja weszła do akcji

Po 20 latach przeprasza Kazachów za Borata

Po 20 latach przeprasza Kazachów za Borata

29.10.2026. Szokujące sceny z obrad sejmu (WIDEO)

29.10.2026. Szokujące sceny z obrad sejmu (WIDEO)

Więcej z Azji i Zakaukazia »

WYSZUKIWARKA KRESOWA

Szukasz swojej rodziny, albo korzeni na Kresach? Zamieść bezpłatnie ogłoszenie w naszej Wyszukiwarce Kresowej. Czytają nas setki tysięcy rodaków w Polsce i na świecie. Może ktoś odpowie?
Wejdź do Wyszukiwarki Kresowej »

BIBLIOTEKA KRESOWA

Człowiek przemieniony w wilka

Człowiek przemieniony w wilka

Dla honoru organizacji

Dla honoru organizacji

Te relacje zhańbią Łukaszenkę na wieki....

Te relacje zhańbią Łukaszenkę na wieki....

Aż 300 zdjęć! Album "Oblicza Powstania 1863-1865"

Aż 300 zdjęć! Album "Oblicza Powstania 1863-1865"

„Przechadzki po Wilnie i jego okolicach” — jedno z najważniejszych źródeł informacji o przeszłości miasta

„Przechadzki po Wilnie i jego okolicach” — jedno z najważniejszych źródeł informacji o przeszłości miasta

Więcej z Biblioteki Kresowej »

KULTURA

Dziady – noc, w której zmarli wracają do domu

Dziady – noc, w której zmarli wracają do domu

Kresowy Wawel przemówił. Sensacyjne odkrycie pod gruzami!

Kresowy Wawel przemówił. Sensacyjne odkrycie pod gruzami!

Narodowa Galeria Sztuki „Zachęta” pokazała „zapach granicy”

Narodowa Galeria Sztuki „Zachęta” pokazała „zapach granicy”

Skarb? Jest. Ale co tam skarb. Tam się kryje tajemnica szczęścia!

Skarb? Jest. Ale co tam skarb. Tam się kryje tajemnica szczęścia!

A tam w kącie co za bazgroły? Chagall? Nie znam

A tam w kącie co za bazgroły? Chagall? Nie znam

Więcej w dziale Kultura »

KUCHNIA KRESOWA

Kurczak w kefirze - Kuchnia Kresowa

Kurczak w kefirze - Kuchnia Kresowa

Kasza kartoflana zapiekana z grzybami

Kasza kartoflana zapiekana z grzybami

Kotlety ze śledzia - Kucharka Litewska

Kotlety ze śledzia - Kucharka Litewska

Pączki Pana Marszałka. Spiżowa postać? Gdzie tam!

Pączki Pana Marszałka. Spiżowa postać? Gdzie tam!

Buljon rumiany kwaskowaty - Kucharka Litewska

Buljon rumiany kwaskowaty - Kucharka Litewska

Galarepa nadziewana - Kucharka Litewska

Galarepa nadziewana - Kucharka Litewska

Więcej z Kuchni Kresowej »
  • Click here - to select or create a menu
Projekt finansowany ze środków MSZ
© Kresy24.pl 2026. Wszelkie Prawa Zastrzeżone. O nas i Kontakt | Polityka prywatności
Produkcja: Fundacja Wolność i Demokracja