Dziennikarze Białoruskiego Centrum Śledczego wraz z białoruską sekcją Radia Svaboda/Wolna Europa i ukraińską redakcją „Schemy” ustalili, że na terytorium Białorusi rosyjscy okupanci zlokalizowali obóz filtracyjny, w którym torturowali ukraińskich więźniów.
Jak udało się ustalić dziennikarzom, punkt filtracyjny znajdował się na południu Białorusi w Narowli, przy ulicy Komsomolskiej, na terenie należącym do spółki „Prypiacki Alians”, która jest częścią Białoruskiego Republikańskiego Związku Stowarzyszeń Konsumenckich. Co najmniej do początku maja 2022 roku przetrzymywano w nim zarówno ukraińskich żołnierzy jak i ludność cywilną.
Dziennikarze rozmawiali z ludźmi, którzy przeszli przez obóz.. Mieszkanka obwodu kijowskiego Larisa Jagodzińska poinformowała, że jej dwóch synów zostało wywiezionych na Białoruś przez rosyjskie wojsko pod koniec marca 2022 roku. Najmłodszy, wówczas nieletni Władysław, wrócił z sierocińca w Mozyrzu do domu, a najstarszy został wywieziony do Rosji. Według śledczyc,h przebywa obecnie w jednej z rosyjskich kolonii.
Władysław rozpoznał miejsce ze zdjęć i filmów. Jak powiedział dziennikarzom, on i jego brat zostali wywiezieni na terytorium Białorusi więźniarką.
„Była tam straż graniczna i zapytałem ich [gdzie jesteśmy]. A oni odpowiedzieli: „Białoruś, Narowła” – cytują dziennikarze zeznania chłopca.
Powiedział, że jeńcy byli przetrzymywani na terenie przypominającym opuszczony kołchoz. Podobnie to miejsce opisał inny przetrzymywany w nim mężczyzna, ukraiński wojskowy Wiktor (imię zmienione). Został schwytany, a następnie, według niego, przywieziony do Narowli z zawiązanymi oczami i pozostawiony w „jakimś dużym kołchozie”.
Żołnierz Ukraińskich Sił Zbrojnych Bogdan Łysenko, który został schwytany przez okupantów pod koniec marca 2022 roku, nazywa obóz w Narowli „obrazem propagandowym” i mówi o torturach wobec ludności cywilnej. „Tam biją cywilów, nie daj Boże… To znaczy, ciągle słychać tam krzyki” – cytują dziennikarze wojskowego. Tortury potwierdził także Władysław Jagodzinski.
Dziennikarze piszą, że liczba ukraińskich cywilów, których wojsko rosyjskie zabrało do Narowli, może sięgnąć setek.
Jak zauważa „Current Time”, ze śledztwa wynika, że bez wiedzy władz białoruskich nie można było otworzyć obozu, a działania rosyjskiego wojska mogą wskazywać na naruszenie Konwencji Genewskiej.
O torturach w Narowli poinformowały Julia Polechina, prawniczka z grupy praw człowieka „Sicz”, i Iryna Badanowa, ekspertka grupy koordynacyjnej ds. uwolnienia jeńców Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych Ukrainy.
„Narowla na Białorusi — tam był i prawdopodobnie nadal jest obóz filtracyjny, w którym dochodzi do największych nadużyć wobec cywilnych zakładników. I jestem pewna, że Białoruś również zostanie pociągnięta za to do odpowiedzialności” — powiedziała Badanowa w wywiadzie dla ”Suspilne Dnipro”.
Dziennikarze skontaktowali się z dyrektor spółki „Prypiacki Alians” Zinaidą Mirucienką. W rozmowie telefonicznej poradziła, aby w razie jakichkolwiek pytań kontaktować się z komitetem wykonawczym. Dziennikarze zadzwonili do przewodniczącego Komitetu Wykonawczego Narowli Władimira Antonienki, ale osoba, która odebrała telefon, powiedziała, że pomylono numer.
Dziennikarze wysłali prośbę o komentarz do sekretarz prasowej Aleksandra Łukaszenki Natalii Ejsmont. W momencie publikacji śledztwa nie odpowiedziała na prośbę o komentarz.
Na krótko przed rozpoczęciem zakrojonej na szeroką skalę inwazji Rosji na Ukrainę pod pozorem ćwiczeń na Białorusi stacjonowały wojska rosyjskie. W lutym 2022 r. przekroczyli granicę z Ukrainą i ruszyli na Kijów.
Z terytorium Białorusi ostrzelano także ukraińskie miasta. Sama armia białoruska nie brała udziału w rosyjskiej inwazji. Autorytarny przywódca Białorusi Aleksander Łukaszenka wielokrotnie powtarzał, że pomimo jego poparcia dla działań Moskwy armia białoruska przystąpi do wojny dopiero w przypadku ataku Ukrainy na Białoruś.
ba za reformby.org, investigatebel.org/currenttime.tv
