Prezydent Gitanas Nausėda spotyka się z premierem Gintautasem Paluckasem. Fot: Kancelaria Prezydenta RL
Zgodnie z obowiązującym prawem osobom, które dobrowolnie przyznają się do współpracy z sowieckimi służbami bezpieczeństwa, oferuje się 75-letnią ochronę przed ujawnieniem publicznym.
Tymczasem partia Świt Niemna, wchodząca w skład koalicji w rządzie Litwy, zaproponowała odtajnienie informacji o politykach, urzędnikach, służbach cywilnych, sędziach, wojskowych, oficerach wywiadu, szefach instytucji państwowych i przedsiębiorstw, osobistościach medialnych i członkach partii politycznych, którzy współpracowali z KGB — poinformował nadawca publiczny LRT.
Propozycję tę popiera premier Gintautas Paluckas;
„Myślę, że warto o tym porozmawiać i że warto podzielić się z opinią publiczną informacjami o osobach, które nadal piastują pewne stanowiska” – powiedział reporterom.
Według Paluckasa, osób, które ujawniły tę informację, nie będzie wielu, ponieważ wiele z tych osób, które się ujawniły, już nie żyje.
Premier uważa jednak, że odtajnienie „pomogłoby złagodzić napięcia w społeczeństwie”.
Wciąż są ludzie, którzy uważają, że Litwą nadal rządzą ludzie z KGB – powiedział.
Jak podaje portal lrt.lt, ustawa, która weszła w życie 1 lutego 2000 r., pozwoliła byłym oficerom KGB i innym radzieckim funkcjonariuszom wywiadu oraz tajnym współpracownikom na przyznanie się i zarejestrowanie się w specjalnej komisji. Tożsamość tych, którzy się ujawnili, pozostaje tajna przez 75 lat.
Istnieją jednak wyjątki: jeśli osoby te kandydują na prezydenta, do parlamentu lub do władz lokalnych, albo ubiegają się o stanowiska rządowe lub stanowiska sędziów czy prokuratorów, ich zeznania nie są już uważane za tajemnicę państwową i muszą zostać upublicznione.
Już w latach 1991 i 1992 byli współpracownicy KGB mieli okazję złożyć zeznania przed tymczasową komisją parlamentarną.
Po upływie terminu dobrowolnych zeznań, 1589 osób zwróciło się do Komisji Lustracyjnej i przyznało się do dawnej współpracy z sowieckimi służbami bezpieczeństwa.
W parlamencie zarejestrowano kilka poprawek do ustawy mających na celu odtajnienie nazwisk byłych współpracowników KGB, którzy się przyznali, jednak żadna z nich nie została uchwalona.
ba za lrt.lt
