Fot: romuva.lt
12 grudnia nowy litewski Sejmas, zdominowany przez posłów Partii Socjaldemokratycznej (LSDP) uznał starożytną bałtycką wspólnotę „Romuva” za oficjalny związek wyznaniowy. Sześćdziesięciu czterech ustawodawców głosowało Za, ośmiu było Przeciw, a dziesięciu wstrzymało się od głosu.
Dzięki państwowej rejestracji „Romuva” ma prawo do zwolnienia z podatku gruntowego, jej „kapłani” będą objęci ubezpieczeniem społecznym, a małżeństwa przez nich udzielane będą traktowane tak samo jak te zawarte w urzędach stanu cywilnego.
Założona w XX wieku „Romuva” jest największą neopogańską wspólnotą religijną na Litwie. Opiera swoje wierzenia na bałtyckiej tradycji religijnej, która obejmuje litewskie, łotewskie i pruskie dziedzictwo religijne.
Wspólnota rośnie w siłę. Godzien odnotowania jest fakt, że w 2011 roku około 5100 osób zadeklarowało swoją przynależność do „Romuvy”, podczas gdy w spisie z 2001 roku liczba ta wynosiła zaledwie 1200.
Zgodnie z ustawą Litwa uznaje dziewięć tradycyjnych wspólnot religijnych i stowarzyszeń, które stanowią część dziedzictwa historycznego, duchowego i społecznego kraju. Należą do nich katolicy obrządku łacińskiego, grekokatolicy, ewangelicy luteranie, ewangelicy reformowani, prawosławni, staroobrzędowcy, żydzi, sunnici i karaimi.
„Romuva” po raz pierwszy zwróciła się do parlamentu Litwy o uznanie jej statusu jako związku wyznaniowego w 2017 r. Po nieudanej próbie odwołało się w 2019 r. do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. ETPCz orzekł na korzyść uznając, że odmowa parlamentu narusza prawa człowieka członków „Romuvy”.
Jeszcze we wrześniu 2023 r. parlament odrzucił wniosek pogańskiej wspólnoty o uznanie jej za oficjalny związek wyznaniowy. Teraz się udało.
Wspólnota „Romuvy” uważa, że reprezentuje religię praktykowaną przez ludność zajmującą się głównie pracą na roli, czyli religię chtoniczną (tj. ziemi i podziemia). Jej wyznawcy wierzą w świętość przyrody, więc niebiańska transcendencja traci tu swoje szczególne znaczenie, choć nie jest odrzucana. Członkowie „Romuvy” uważają również, że natura jest wieczna. Według litewskich legend wywodzących się z dawnych wierzeń, świat został stworzony przez dwóch bogów – światła i ciemności, stworzenia i zniszczenia, nieba i podziemia – Dievsa oraz Velniasa. Ich interakcje i opozycje tworzą harmonię i byt.
Praktyki religijne „Romuvy” uważane są przez wielu jej wyznawców za element składowy dziedzictwa kulturowego Bałtów, na równi z tradycyjną sztuką, bałtyjskim folklorem, kultywowaniem świąt czy wykonywaniem tradycyjnych pieśni.
Główne bóstwa mitologii bałtyjskiej to: Dievas (bóg nieba, Prawiek), Perkūnas (odpowiednik słowiańskiego Peruna), Žemyna (Matka Ziemia), Laima (bogini przeznaczenia) oraz Saule (bogini słońca).
ba na podst. lrt.lt/wikipedia.org
