• Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa
Kresy24.pl
  • 17 lis 2026
  • Archiwa Czasopism
    • Archiwum Dziennika Kijowskiego
    • Archiwum Gazety Polskiej Bukowiny
    • Archiwum Głosu Polonii
    • Archiwum Głosu znad Niemna
    • Archiwum Kuriera Galicyjskiego
    • Archiwum Kwartalnika Echa Polesia
    • Archiwum Kwartalnika Krynica
    • Archiwum Magazynu Polskiego
    • Archiwum Monitora Wołyńskiego
    • Archiwum Mozaiki Berdyczowskiej
    • Archiwum pisma Nasze Drogi
    • Archiwum pisma Polacy Donbasu
    • Archiwum Słowa Polskiego
    • Archiwum Słowa Życia
    • Archiwum Tęczy Żytomierszczyzny
    • Archiwum pisma Polonia Charkowa
    • Archiwum pisma Wołanie z Wołynia
    • Archiwum Polak na Łotwie
    • Archiwum Polaka Małego
    • Archiwum Polaka w Niemczech
  • Filmoteka
  • Niepodległość
  • Polacy na (Bliskim) Wschodzie
  • Trójmorze
  • TV Kresy24.pl
  • Archiwum Kresowe
Kresy24.pl
  • Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa

Małe, ale smaczne

09 sty 2025

Podwieczorek to posiłek, który już praktycznie nie występuje, ale kiedyś był wręcz obowiązkowy. Bywało, że stanowił rodzaj popołudniowego przyjęcia, na które zapraszało się gości. Występował w różnych wersjach, zarówno jarskich, jak i mięsnych, na słodko lub słono.

Dawniej posiłek podawany między obiadem a kolacją nosił nazwę jużyna (termin wywodził się od prasłowiańskiego słowa oznaczającego południe). Często miał charakter spotkania towarzyskiego, gdyż oprócz lekkiego dania serwowano kawę lub herbatę. Wśród kresowej szlachty i bogatego mieszczaństwa w XIX i na początku XX wieku był konieczny nie tyle z potrzeby zaspokojenia głodu, ile jako pretekst do składania wizyt i sprawienia podniebieniu przyjemności.

Część podwieczorkowych przekąsek miała rodowód chłopski – w tamtych czasach obyczaje kulinarne nierzadko były przenoszone z pańskich stołów na wiejskie i odwrotnie. Różniły się sposobem podania i dodatkami, które wymyślali gospodarze lub ich służba kuchenna.

Gruszki z serem pleśniowym w szynce

SKŁADNIKI:

5 dużych gruszek bez tzw. kamyczków, np. odmiany konferencja

1 mały kieliszek oliwy z oliwek

ser pleśniowy typu gorgonzola

5 długich, cienkich plastrów szynki, np. szwarcwaldzkiej

SPOSÓB PRZYGOTOWANIA:

Gruszki obrać i przekroić wzdłuż na połowy. Ostrożnie usunąć gniazda nasienne. We wgłębienia po gniazdach nasiennych włożyć po kawałku sera pleśniowego o grubości 1 x 1 cm i długości nie większej niż długość owocu. Gruszki z owinąć plastrami szynki tak, by ich końce zachodziły na siebie. Ułożyć na dnie naczynia żaroodpornego wysmarowanego oliwą, serem do góry, dbając, by się ze sobą nie stykały. Piec bez przykrycia w piekarniku rozgrzanym do temperatury 160 stopni przez ok. 25-30 minut, do czasu, aż szynka z wierzchu się zarumieni a ser roztopi.

Podawać na ciepło.

Gruszki z serem pleśniowym w szynce

Jagodzianki

SKŁADNIKI:

15 dkg drożdży

1 kg mąki pszennej

1 szklanka cukru

2 szklanki mleka

1/4 kostki masła

10 żółtek

1 jajko do smarowania

szczypta soli

1/2 kg świeżych czarnych jagód lub konfitury z jagód

1 łyżeczka mąki ziemniaczanej

cukier puder do jagód i do posypania

SPOSÓB PRZYGOTOWANIA:

W szklance ciepłego mleka wymieszać drożdże z dodatkiem łyżeczki cukru i 2 łyżeczek mąki pszennej. Całość odstawić na ok. 1 godzinę w ciepłe miejsce. Żółtka ubić z resztą cukru i szczyptą soli. Dodać pozostałą mąkę, resztę ciepłego mleka, roztopione i przestudzone masło oraz rozpuszczone drożdże. Ciasto wyrabiać aż do chwili, gdy pojawią się w nim pęcherzyki powietrza. Przełożyć do miski posypanej mąką i zostawić przykryte ściereczką, aż podwoi swoją objętość.

Jagody wymieszać z mąką ziemniaczaną i ewentualnie 1 łyżeczką cukru pudru.

Z wyrośniętego ciasta formować małe bułeczki, zrobić w nich wgłębienie i nadziewać jak pączki. Odłożyć na czystą ściereczkę i poczekać ok. 30 minut aż znowu wyrosną. Ułożyć na blasze wyłożonej papierem do pieczenia, posmarować roztrzepanym jajkiem, za pomocą pędzelka kuchennego. Piec w piekarniku rozgrzanym do 180 stopni do zarumienienia, zazwyczaj nie dłużej niż 30-40 minut.

Przed podaniem oprószyć cukrem pudrem.

Jagodzianki

Proziaki serowe

SKŁADNIKI:

1 kg mąki

1 płaska łyżeczka sody

30 dag białego sera

2 żółtka

2 szklanki kwaśnego mleka (kefiru)

1 łyżka cukru

1 łyżeczka soli

SPOSÓB PRZYGOTOWANIA:

Mąkę wymieszać z sodą, solą, cukrem i żółtkami. Dodać pokruszony ser i wyrobić ciasto, podlewając kwaśnym mlekiem. Z ciasta uformować wałek, pokroić w plastry i rozwałkować na owalne placuszki o grubości 1 cm. Smażyć powoli z obu stron na suchej patelni, tak aby ich nie przypalić. Do smażenia można użyć niewielkiej ilości tłuszczu.

W sezonie podawać z poziomkami, truskawkami albo jagodami z dodatkiem bitej śmietany. Można serwować na ciepło z konfiturami.

Proziaki serowe

Pasztet orzechowy

SKŁADNIKI:

1 szklanka orzechów laskowych (mogą być włoskie)

1 szklanka pokruszonego, suchego chleba razowego

2 jajka

2 średnie cebule

3 ząbki czosnku

1 jabłko

1 cytryna

1 łyżeczka suszonej szałwii

1/2 szklanki śmietany 18-procentowej

4 łyżki masła

skórka pomarańczowa kandyzowana do posypania

sól, pieprz do smaku

SPOSÓB PRZYGOTOWANIA:

Cebulę i czosnek drobno pokroić. Usmażyć na maśle, dodając starte na drobnej tarce jabłko skropione sokiem z cytryny. Po przestudzeniu dodać śmietanę, posiekane drobno orzechy i pokruszony chleb oraz roztrzepane jajka zmieszane z szałwią. Całość wyrobić na jednolitą masę. Posolić i popieprzyć według uznania. Przełożyć do formy i piec ok. 30 minut w temperaturze 160 stopni.

Posypać delikatnie skórką pomarańczową. Podawać na ciepło lub wystudzony, z chlebem lub samodzielnie, np. na drewnianej łyżce z małymi pomidorkami i gałązką pietruszki.

Pasztet można podać na drewnianej łyżce

Tekst i zdj. ATK

< Idź pod prąd Zobacz inny >
Ważne? Ciekawe? Podaj dalej:

Nie przegap w tym temacie:

Watruszki mięsne – Kuchnia KresowaWatruszki mięsne – Kuchnia Kresowa Kotlety gryczane z sosem warzywnym – Kuchnia KresowaKotlety gryczane z sosem warzywnym – Kuchnia Kresowa Zapiekanka “Kurnik” – Kuchnia KresowaZapiekanka “Kurnik” – Kuchnia Kresowa
  • Tagi
  • kuchnia
  • przepisy kulinarne z Kresów

HISTORYCZNE KALENDARIUM KRESÓW

17 listopada w Historii Kresów

17 listopada w Historii Kresów

NA ŚWIECIE

Mrożący plan Putina. To brzmi jak wyrok dla Polski

Mrożący plan Putina. To brzmi jak wyrok dla Polski

Ukradł szczątki świętego i zrobił z nimi coś niewyobrażalnego

Ukradł szczątki świętego i zrobił z nimi coś niewyobrażalnego

Rozmowy w Abu Zabi: na razie wynik zero. Ale wymiana jeńców

Rozmowy w Abu Zabi: na razie wynik zero. Ale wymiana jeńców

Płynąć, płynie. Ale dokąd? Paliwowa farsa na Atlantyku

Płynąć, płynie. Ale dokąd? Paliwowa farsa na Atlantyku

Wielka gra o Ukrainę. Berlin i Paryż nie oddadzą swego losu w ręce Brukseli

Wielka gra o Ukrainę. Berlin i Paryż nie oddadzą swego losu w ręce Brukseli

Orbán zatrzymany pod zarzutem przemytu ludzi

Orbán zatrzymany pod zarzutem przemytu ludzi

Więcej ze świata »

REGION BAŁTYKU

Szokujący plan rządu. Nawet okupacja nie przerwie ich rządów

Szokujący plan rządu. Nawet okupacja nie przerwie ich rządów

Zamykają wszystkie przejścia graniczne z Rosją!

Zamykają wszystkie przejścia graniczne z Rosją!

Uderzenie w okręt na Bałtyku! Koniec bezpiecznych portów

Uderzenie w okręt na Bałtyku! Koniec bezpiecznych portów

Nawet +55°C. Hakerzy przejęli kontrolę nad sklepami. Carrefoura też nie oszczędzili

Nawet +55°C. Hakerzy przejęli kontrolę nad sklepami. Carrefoura też nie oszczędzili

Koszmar Europy? To, co wydarzy się po zakończeniu wojny

Koszmar Europy? To, co wydarzy się po zakończeniu wojny

Więcej z Regionu Bałtyku »

LITWA

Amerykańskie wojsko już przy granicy z Białorusią

Amerykańskie wojsko już przy granicy z Białorusią

Łasuchy z osmalonymi brwiami. Ten trunek rozpalał zmysły!

Łasuchy z osmalonymi brwiami. Ten trunek rozpalał zmysły!

Koniec polskiej potęgi na Litwie. Ważą się losy

Koniec polskiej potęgi na Litwie. Ważą się losy

Litwa wykryła, polskie wojsko przeoczyło. A Rosja atakuje już przy naszej granicy

Litwa wykryła, polskie wojsko przeoczyło. A Rosja atakuje już przy naszej granicy

Alarm przy granicy z obwodem królewieckim. Wojsko rusza na granicę

Alarm przy granicy z obwodem królewieckim. Wojsko rusza na granicę

Więcej z Litwy »

AZJA I ZAKAUKAZIE

Drżyjcie chińscy towarzysze! Mao zmartwychwstał

Drżyjcie chińscy towarzysze! Mao zmartwychwstał

Chiny szantażują Putina: oddaj bogactwa! Kłótnia na Kremlu

Chiny szantażują Putina: oddaj bogactwa! Kłótnia na Kremlu

Udaremnili zamach stanu! Policja weszła do akcji

Udaremnili zamach stanu! Policja weszła do akcji

Po 20 latach przeprasza Kazachów za Borata

Po 20 latach przeprasza Kazachów za Borata

29.10.2026. Szokujące sceny z obrad sejmu (WIDEO)

29.10.2026. Szokujące sceny z obrad sejmu (WIDEO)

Więcej z Azji i Zakaukazia »

WYSZUKIWARKA KRESOWA

Szukasz swojej rodziny, albo korzeni na Kresach? Zamieść bezpłatnie ogłoszenie w naszej Wyszukiwarce Kresowej. Czytają nas setki tysięcy rodaków w Polsce i na świecie. Może ktoś odpowie?
Wejdź do Wyszukiwarki Kresowej »

BIBLIOTEKA KRESOWA

Człowiek przemieniony w wilka

Człowiek przemieniony w wilka

Dla honoru organizacji

Dla honoru organizacji

Te relacje zhańbią Łukaszenkę na wieki....

Te relacje zhańbią Łukaszenkę na wieki....

Aż 300 zdjęć! Album "Oblicza Powstania 1863-1865"

Aż 300 zdjęć! Album "Oblicza Powstania 1863-1865"

„Przechadzki po Wilnie i jego okolicach” — jedno z najważniejszych źródeł informacji o przeszłości miasta

„Przechadzki po Wilnie i jego okolicach” — jedno z najważniejszych źródeł informacji o przeszłości miasta

Więcej z Biblioteki Kresowej »

KULTURA

Dziady – noc, w której zmarli wracają do domu

Dziady – noc, w której zmarli wracają do domu

Kresowy Wawel przemówił. Sensacyjne odkrycie pod gruzami!

Kresowy Wawel przemówił. Sensacyjne odkrycie pod gruzami!

Narodowa Galeria Sztuki „Zachęta” pokazała „zapach granicy”

Narodowa Galeria Sztuki „Zachęta” pokazała „zapach granicy”

Skarb? Jest. Ale co tam skarb. Tam się kryje tajemnica szczęścia!

Skarb? Jest. Ale co tam skarb. Tam się kryje tajemnica szczęścia!

A tam w kącie co za bazgroły? Chagall? Nie znam

A tam w kącie co za bazgroły? Chagall? Nie znam

Więcej w dziale Kultura »

KUCHNIA KRESOWA

Kurczak w kefirze - Kuchnia Kresowa

Kurczak w kefirze - Kuchnia Kresowa

Kasza kartoflana zapiekana z grzybami

Kasza kartoflana zapiekana z grzybami

Kotlety ze śledzia - Kucharka Litewska

Kotlety ze śledzia - Kucharka Litewska

Pączki Pana Marszałka. Spiżowa postać? Gdzie tam!

Pączki Pana Marszałka. Spiżowa postać? Gdzie tam!

Buljon rumiany kwaskowaty - Kucharka Litewska

Buljon rumiany kwaskowaty - Kucharka Litewska

Galarepa nadziewana - Kucharka Litewska

Galarepa nadziewana - Kucharka Litewska

Więcej z Kuchni Kresowej »
  • Click here - to select or create a menu
Projekt finansowany ze środków MSZ
© Kresy24.pl 2026. Wszelkie Prawa Zastrzeżone. O nas i Kontakt | Polityka prywatności
Produkcja: Fundacja Wolność i Demokracja