Huculi i Huculszczyzna

Mapa turystyczna Karpat Wschodnich, Beskid Wschodni z 1928 roku
Mapster – domena publiczna

Pytania o pochodzenie Hucułów zadawano od początków kontaktów z nimi. Sami Huculi niewiele mogli pomóc w znalezieniu odpowiedzi, bowiem nie mieli własnej tradycji ani o pochodzeniu, ani o nazwie.

Wywodzono więc ich rodowód od Daków, Połowców, Celtów, Sarmatów, Uzów, Pieczyngów i Uliczów, Białochorwatów czy ludów irańsko-tureckich. Jedno jednak nie ulega wątpliwości, że ich kultura ukształtowana została, podobnie jak innych grup ruskich górali w Karpatach, pod wpływem Wołochów i Rusinów, z domieszką najróżniejszego elementu etnicznego – węgierskiego, ukraińskiego, rumuńskiego, polskiego, cygańskiego, ormiańskiego, tureckiego i tatarskiego.

Nazwa Hucuł, podobnie jak ich pochodzenie, nie została ostatecznie wyjaśniona. Wielu XIX-wiecznych badaczy i pisarzy, w tym Wincenty Pol, nazwę wywodziło od słowa „koczuł” oznaczającego koczownika. Inni pochodzenia nazwy doszukiwali się w rumuńskim słowie „hotul”, czyli rozbójnik.

Ostatnie badania nazwę wywodzą od imienia wodza naczelnika plemienia – morawskiego księcia Heciła wspomnianego w kronice pod rokiem 864. Jedno jest pewne, że do powszechnego użycia nazwa „Huculi” weszła w XIX w. i miała pejoratywne znaczenie.

Granice Huculszczyzny nie zostały wyraźnie określone, co w przypadku opisania kultury danej grupy jest normalne, bowiem granice te nigdy nie są ostre. Stąd wielość koncepcji jej przebiegu. Obszar, który zamieszkują leży na terenie Ukrainy, Rumunii i Węgier. Zamieszkują Gorgany, Czarnohorę, Świdowiec, Karpaty Marmaroskie, Połoniny Hryniawskie i Beskidy Pokucko-Bukowińskie. Najlepiej poznana, uważana za właściwą Huculszczyznę jest jej ukraińska część. Huculszczyzna to około czterdzieści wsi w południowowschodnich Karpatach, u stóp pasma górskiego Czarnohory między górnymi biegami Prutu, Białego i Czarnego Czeremoszu oraz Cisy. Za jej „stolicę” uważało się wieś Werchowinę (dawniej Żabie), największą wieś w dawnej monarchii austriackiej, a może i w Europie. Oprócz Hucułów wśród jej mieszkańców wymieniano również Rumunów, Rusinów, Polaków, Żydów, Niemców i Węgrów.

RTR

Nie przegap w tym temacie:

Łukasz Adamski: Martyrologia i walka. Ukraina w czasie II wojny światowej. Czego nie wiedzą Polacy, a czego nie rozumieją Ukraińcy? Prezydent RP nagrodził dziewięć osób z Czech, Rumunii, Słowacji, Ukrainy i Węgier, za pomoc polskim obywatelom w czasach totalitaryzmów i wojen (WIDEO) Zakarpacki kocioł, czyli jak konformiści-poligloci pędzą “separatystyczną” śliwowicę