Wileński Grupa Rekonstrukcji Historycznej „Garnizon Nowa Wilejka”, realizator filmu „«Fakir». W imieniu Rzeczypospolitej” zaprasza do jego obejrzenia w Internecie, na kanale You Tube. Obraz opowiada o losach burzliwych losach por. Sergiusza Kościałkowskiego – wileńskiego Żołnierza Niezłomnego.
Fot. stop-klatka/YouTube/http://l24.lt
Porucznik „Fakir” to Sergiusz Kościałkowski, podkomendny legendarnego pisarza Sergiusza Piaseckiego, oficer Armii Krajowej, egzekutor podziemnych służb specjalnych wykonujący w Wilnie wyroki sądów Polskiego Państwa Podziemnego na zdrajcach i kolaborantach, żołnierz 5. Brygady Wileńskiej por. Zygmunta Szendzielarza „Łupaszki” i dowódca szwadronu 1. Brygady Wileńskiej por. Czesława Grombczewskiego „Juranda”. Walczył w okolicach Mejszagoły i Solecznik. W Tietańcach w grudniu 1942 roku urodził się syn „Fakira” Andrzej Kościałkowski.
Po zajęciu Wileńszczyzny przez Sowietów Sergiusz Kościałkowski nie złożył broni. Jesienią 1944 roku utworzył oddział partyzancki Armii Krajowej. Pod ps. „Kapitan Grób” prowadził potyczki z patrolami sowieckimi, organizował zasadzki leśne, zwalczał konfidentów NKWD. Bronił ludności polskiej przed bolszewikami. 4 lutego 1945 roku przebywając w Raubiszkach koło Podbrodzia oddział „Fakira” został zaskoczony przez sowiecki zwiad wojskowy. Bolszewicy, którzy patrolując teren wjechali w sam środek wsi, nie spodziewali się tak licznego polskiego oddziału. Po ponad godzinnej walce dowódca został ciężko ranny. Podkomendni ewakuowali komendanta na saniach. Zmarł w drodze na rękach sanitariuszki Wandy Kiałki z d. Cejko ps. „Wilia”, mieszkającej do dzisiaj we Wrocławiu. Ciało zostało pogrzebane nad Jeziorem Dubińskim pod Wilnem, a następnie w marcu 1945 roku ekshumowane przez ojca na wileńską Rossę. Spoczął tam obok swojej sanitariuszki Czesławy Wyrwas „Kotki”. Zginął w dniu, w którym tzw. „Wielka Trójka” mocarstw oddała w Jałcie Polskę pod sowiecką strefę wpływów.
Film powstał w celach edukacyjnych w oparciu o trzytomową biografię Sergiusza Kościałkowskiego autorstwa historyka – dr. hab. Tomasza Balbusa z wrocławskiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej: „«Fakir» Sergiusz Kościałkowski : biografia egzekutora Kedywu, dowódcy szwadronu brygady «Juranda», komendanta oddziału partyzanckiego Armii Krajowej (na tle historii Okręgu Wileńskiego)”. T. 1, „Życie i wojna na Wileńszczyźnie”, Warszawa 2018; „«Fakir» Sergiusz Kościałkowski : biografia egzekutora Kedywu, dowódcy szwadronu brygady «Juranda», komendanta oddziału partyzanckiego Armii Krajowej (na tle historii Okręgu Wileńskiego)”. T. 2, „Wojna i śmierć na Wileńszczyźnie”, Warszawa 2020; „«Fakir» Sergiusz Kościałkowski : biografia egzekutora Kedywu, dowódcy szwadronu brygady «Juranda», komendanta oddziału partyzanckiego Armii Krajowej (na tle historii Okręgu Wileńskiego)”. T. 3, „Śmierć i zagłada na Wileńszczyźnie”, Warszawa 2020.
Jak powiedział jeden z reżyserów filmu, wileński historyk Tomasz Bożerocki:
„Film opowiada historię życia Sergiusza Kościałkowskiego «Fakira» jedynego w swoim rodzaju egzekutora, który jednocześnie był poetą, kawalerzystą, partyzantem. Kościałkowski zginął jako komendant liniowego oddziału samoobrony czynnej ziemi wileńskiej. Bardzo symboliczne jest to, że zginął 4 lutego 1945 roku, czyli w dniu, kiedy Wielka Trójka zaczęła swoje obrady w Jałcie, które ostatecznie przesądziły losu Europy Wschodniej. Ta część Europy została oddana na pastwę bolszewizmu. «Fakir» nienawidził niemieckiego nazizmu i rosyjskiego bolszewizmu. Latem 1944 roku nie nawiązał współpracy z Sowietami i to motywował słowami: «Nie będę pertraktował z bandytami!»”.
Film pt. „«Fakir». W imieniu Rzeczypospolitej”:
- Realizacja: Wileńska Grupa Rekonstrukcji Historycznej „Garnizon Nowa Wilejka” na zlecenie Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej we Wrocławiu oraz Gimnazjum im. Józefa Ignacego Kraszewskiego w Wilnie;
- Reżyseria: Waldemar Szełkowski, Tomasz Bożerocki;
- Scenariusz: Tomasz Balbus, Tomasz Bożerocki;
- Narracja: Tomasz Bożerocki;
- Konsultacja naukowa: Tomasz Balbus;
- Zdjęcia i montaż: Rafał Marcinkiewicz;
- W roli Sergiusza Kościałkowskiego – Tomasz Bożerocki;
- W roli Czesława Ancerewicza – Waldemar Szełkowski;
- W filmie udział wzięli uczniowie i nauczyciele Gimnazjum im. Józefa Ignacego Kraszewskiego w Wilnie.
Premiera filmu odbyła się 1 marca 2023 roku, w Narodowym Dniu Pamięci Żołnierzy Wyklętych, w Wilnie i we Wrocławiu.
Link do filmu: https://www.youtube.com/watch?v=0GTLr2wD-_M.
RES
