Aleksander Łukaszenka w Ostrowcu 3 listopada 2023. Fot: belta.by
Białoruś i Węgry podpisały tzw. Mapę drogową współpracy w dziedzinie energetyki jądrowej. Dokument przewiduje współpracę w latach 2025–2027.
Węgry budują nową elektrownię jądrową Paks II według rosyjskiego projektu. Według tego samego projektu powstała elektrownia jądrowa w białoruskim Ostrowcu. Posiada ona dwa rosyjskie reaktory WWER-1200 trzeciej generacji. Takie same reaktory mają zostać zainstalowane w elektrowni Paks II.
Podpisana przez rządy w Mińsku i Budapeszcie Mapa drogowa obejmuje działania w ramach wymiany doświadczeń w zakresie rozwoju infrastruktury energetyki jądrowej, zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i radiacyjnego, gospodarki odpadami radioaktywnymi i wypalonym paliwem jądrowym, naukowo-technicznego wsparcia eksploatacji elektrowni jądrowych.
Generalnym wykonawcą białoruskiej elektrowni jądrowej i Paks II jest ten sam rosyjski koncern Rosatom.
Białoruska elektrownia atomowa powstała w Ostrowcu na Grodzieńszczyźnie, według rosyjskiego projektu AES-2006, jest finansowana z rosyjskiego budżetu. Elektrownia składa się z dwóch bloków energetycznych, z których każdy posiada reaktor o mocy do 1200 megawatów. Według planów elektrownia ma produkować 18 mld kilowatogodzin energii elektrycznej rocznie.
Od początku, inwestycji sprzeciwiała się Litwa, która obawia się, że usytuowana niespełna 50 km. od Wilna siłownia, to „rosyjski projekt geopolityczny”, zagrażający bezpieczeństwu narodowemu kraju.
Podczas budowy elektrowni w Ostrowcu dochodziło do licznych wypadków i incydentów. Najgroźniejszy miał miejsce wiosną 2016 r., gdy uszkodzona została obudowa reaktora jądrowego.
Kilka miesięcy wcześniej na budowie runęła konstrukcja powstająca pomiędzy dwoma reaktorami. Władze Białorusi wypierały się i bagatelizowały sprawę, zarzucały mediom kłamstwa. Wreszcie przyparte do muru w świetle przedstawionych dowodów musiały przyznać, że dochodzi tam do niebezpiecznych zdarzeń.
W styczniu 2021 roku obawy Wilna podzieliła Unia Europejska. W przyjętej rezolucji stwierdza się, że białoruska elektrownia jądrowa w Ostrowcu to geopolityczny projekt Białorusi i Rosji nie spełniający międzynarodowych standardów bezpieczeństwa.
ba
