Skazani z Wołkowyska. Fot: spring96.org
Czy na Białorusi jest bezpiecznie i czy warto tam wrócić – jak przekonują niektórzy działacze uwikłani w „dialog” z reżimem Łukaszenki? Absolutnie nie jest, a każdy kto do tego namawia, obciąża swoje sumienie.
W Grodnie zapadł właśnie drakoński wyrok w tzw. sprawie „czatów podwórkowych”. Dziewięcioro mieszkańców Wołkowyska na Grodzieńszczyźnie – sześć kobiet i trzech mężczyzn – zostało skazanych na surowe wyroki kolonii karnej i wysokie grzywny, informuje Centrum Praw Człowieka „Wiasna”.
Białoruski sąd orzekł, że ich winą był… udział w lokalnym czacie na Telegramie „Wolne Wilki”, który władze uznały za „formację ekstremistyczną”.
Sześciu kobietom i trzem mężczyznom postawiono zarzut „udziału w organizacji ekstremistycznej” (część 3, artykuł 361-1 Kodeksu karnego) i skazano na kolonie karne oraz grzywny. Każdy ze skazanych musi zapłacić karę w wysokości 800 jednostek bazowych – to w przeliczeniu 33 600 rubli białoruskich (równowartość ca. 33 600 złotych) na osobę.
Tak surowy wyrok za udział mieszkańców Wołkowyska w podwórkowym czacie wydała sędzia Zinajda Barcewicz.
Wszyscy mieszkańcy Wołkowyska, oskarżeni w sprawie przebywają za kratkami już ponad rok, zostali aresztowani w październiku 2024 roku.
Łącznie Lilia Juruć, Ludmiła Szrubok, Olga Prokopczyk, Alena Żukowa, Iryna Dobrynowicz, Wiktor Turczenik, Natallia Krawczuk, Ilja Chodas i Witalij Cynkel zostali skazani na 23 lata i trzy miesiące więzienia oraz grzywnę w wysokości 302 400 rubli (około 77 200 euro).
„Wiasna” przypomina, że jesienią 2024 roku we wszystkich regionach Białorusi przetoczyła się fala aresztowań w tz. sprawie „czatów podwórkowych”, które według wersji oskarżenia „próbowały zjednoczyć się w organizację w celu przejęcia władzy”.
29 października 2024 roku KGB uznało za ekstremistyczną koalicję podwórkową „Orden”, w skład której wchodzą czaty podwórkowe „Złe pazurki”, „Sucharewo”, „Senica 2.0”, „Solidarność”, „Wolne wilki”, „Nowogródzkie partyzanty”, „WILIA”, „Skromne matrioszki”, „Sąsiedzi”.
Wobec kilkudziesięciu osób wszczęto postępowania karne na podstawie art. 357 ust. 1 kodeksu karnego (spisek lub inne działania mające na celu przejęcie władzy państwowej), a także art. 361-1 ust. 1 i 3 kodeksu karnego (utworzenie ugrupowania ekstremistycznego lub udział w nim).
Niektórzy z oskarżonych przebywają za granicą, kilkadziesiąt osób przebywa obecnie w areszcie. Niektórym początkowo postawiono zarzuty na podstawie art. 357 kodeksu karnego, a następnie przekwalifikowano je na art. 361-1 kodeksu karnego, niektórych oskarżono jednocześnie na podstawie dwóch artykułów.
W lipcu 2025 roku w Białorusi rozpoczęły się pierwsze masowe procesy w tej sprawie.
Od 2022 roku Ministerstwo Spraw Wewnętrznych wprowadziło regularną praktykę: aktualizację „Listy obywateli Białorusi, cudzoziemców lub osób bezpaństwowych zaangażowanych w działalność ekstremistyczną” (Lista Ekstremistów). Obecnie znajduje się na niej 5942 osób skazanych za przestępstwa polityczne. W październiku na Listę wpisano 125 osób, w tym 47 kobiet.
ba na podst. spring96.org
