Fot: Straż Graniczna
Liczba obywateli Białorusi przebywających w Polsce bez prawa pobytu wyraźnie wzrosła. W pierwszym półroczu 2026 roku Straż Graniczna wykryła 863 takie przypadki – o blisko jedną czwartą więcej niż rok wcześniej. Najwięcej osób ujawniono podczas prób opuszczenia Polski na przejściach granicznych.
Jak wynika z danych Straży Granicznej za I półrocze 2026 roku, na które powołuje się portal MOST, funkcjonariusze wykryli 863 obywateli Białorusi przebywających w Polsce nielegalnie. To wzrost o prawie 1/4 w porównaniu z analogicznym okresem ubiegłego roku, kiedy odnotowano 699 takich przypadków.
Najwięcej, bo 562 przypadki, ujawniono podczas kontroli na przejściach granicznych. Chodzi głównie o osoby, którym wygasły wizy lub zezwolenia na pobyt, a które zgłosiły się na granicę, aby opuścić Polskę.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami Straż Graniczna wydaje im decyzję zobowiązującą do opuszczenia kraju, dlatego takie przypadki trafiają do oficjalnych statystyk.
Zdecydowana większość Białorusinów wyjeżdżała przez granicę z Białorusią. 548 osób zostało skontrolowanych — przede wszystkim na przejściu granicznym w Terespolu. Kolejnych 40 osób ujawniono na granicy z Ukrainą, po cztery przypadki odnotowano na granicy z Rosją oraz w portach lotniczych.
Straż Graniczna odnotowała również wzrost liczby cudzoziemców ujawnianych podczas kontroli prowadzonych już na terytorium Polski. W pierwszych sześciu miesiącach roku wykryto 301 obywateli Białorusi, którzy nie posiadali legalnej podstawy pobytu. To o 39,4 proc. więcej niż rok wcześniej.
Jednocześnie 561 Białorusinów opuściło Polskę, wykonując decyzję zobowiązującą do wyjazdu. Dla porównania, w pierwszej połowie 2025 roku takich osób było 654.
Na wzrost liczby takich przypadków wpływ mają także restrykcje wprowadzone przez reżim Aleksandra Łukaszenki. Ograniczenie możliwości odnawiania paszportów i załatwiania spraw dokumentowych poza Białorusią (w konsulatach RB na terytorium Polski) sprawia, że emigranci, którzy ukryli się u nas przed sześciu laty przed represjami reżimu, teraz tracą ważne dokumenty, co utrudnia zarówno legalny pobyt, jak i przekraczanie granic. Po powrocie na Białoruś wielu wpada w łapy aparatu bezpieczeństwa RB. Wielu trafia do więzień i kolonii karnych.
W przeciwieństwie do rosnącej liczby naruszeń przepisów pobytowych, spadła liczba przypadków nielegalnego zatrudnienia obywateli Białorusi. W pierwszym półroczu 2026 roku Straż Graniczna wykryła 386 osób pracujących niezgodnie z przepisami. Rok wcześniej było ich 421.
Funkcjonariusze odnotowali również 47 przypadków posługiwania się podrobionymi dokumentami przez obywateli Białorusi. Najczęściej były to fałszywe wizy – 39 przypadków. Ponadto wykryto po jednym sfałszowanym paszporcie i dokumencie pobytowym oraz sześć innych podrobionych dokumentów wykorzystywanych przy przekraczaniu granicy lub legalizacji pobytu.
Opublikowane dane pokazują, że choć większość wykrywanych przypadków dotyczy osób samodzielnie opuszczających Polskę po wygaśnięciu prawa pobytu, rośnie również liczba Białorusinów ujawnianych podczas kontroli prowadzonych wewnątrz kraju.
Polska znacząco zwiększyła liczbę odmów wjazdu dla obywateli Białorusi. W pierwszym półroczu 2026 roku Straż Graniczna nie wpuściła do naszego kraju 898 Białorusinów – o ponad jedną trzecią więcej niż rok wcześniej. Najwięcej odmów odnotowano na przejściu granicznym w Terespolu, przy 31 przypadkach odnotowanych na innych zewnętrznych granicach Unii Europejskiej, w tym podczas kontroli na lotniskach.
