Aleksander Jagiellończyk Foto: Public domain/Wikimedia Commons
1501 – król Aleksander Jagiellończyk zatwierdził polsko-litewską Unię Mielnicką. Był to ważny krok do połączenia Polski i Litwy w jedno państwo.
Zawarta w Piotrkowie 3 października 1501 r. i zatwierdzona 23 października unia stanowiła, że Polska i Wielkie Księstwo Litewskie “łączą się i spalają w jedno nierozdzielne i nieróżne ciało”. Oba narody miały wspólnie wybierać władcę – króla polskiego. Tym samym Jagiellonowie tracili dziedziczne prawa do Litwy. Ponadto planowano ujednolicenie waluty i wzajemne wspieranie się militarne, co było szczególnie ważne w obliczu wspólnego zagrożenia ze strony Moskwy.
W praktyce unia mielnicka nie została zrealizowana w wyniku separatystycznych tendencji części rodów litewskich i niezbyt przychylnej postawy samego króla Aleksandra Jagiellończyka, będącego przecież także wielkim księciem litewskim. Akt ten był jednak bardzo ważnym wydarzeniem w historii Polski i Litwy, gdyż stworzył fundament dla późniejszej polsko – litewskiej Unii Lubelskiej z 1569 roku, która stała się początkiem Rzeczypospolitej Obojga Narodów.
1793 – Sejm w Grodnie ratyfikował II rozbiór Polski.
1823 – w Zamościu urodził się Antoni Pietkiewicz – polski pisarz, dziennikarz. W latach 1858-1862 kierownik szkoły męskiej w Żytomierzu. Za udział w organizacji powstańczej został zesłany do Owrucza. Po powrocie został nauczycielem domowym na Podolu. W latach 1864-1866 więziony w Kijowie. Zmarł w 1903 r.
1891 – zmarł Ignacy Fonberg – polski chemik, lekarz, profesor Uniwersytetu Wileńskiego. Członek wileńskiego Towarzystwa Szubrawców. Urodzony w 1801 r.
1927 – w Wilnie urodził się Andrzej Strumiłło – polski malarz, grafik, rzeźbiarz, fotograf, poeta, pisarz, scenograf. Dzieciństwo spędził nad Żejmianą pod Święcianami, w rodzinnym zaścianku Sudany.
Kresy24.pl / Historyczne Kalendarium Kresowe – 23 października
