• Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa
Kresy24.pl
  • 31 sie 2026
  • Archiwa Czasopism
    • Archiwum Dziennika Kijowskiego
    • Archiwum Gazety Polskiej Bukowiny
    • Archiwum Głosu Polonii
    • Archiwum Głosu znad Niemna
    • Archiwum Kuriera Galicyjskiego
    • Archiwum Kwartalnika Echa Polesia
    • Archiwum Kwartalnika Krynica
    • Archiwum Magazynu Polskiego
    • Archiwum Monitora Wołyńskiego
    • Archiwum Mozaiki Berdyczowskiej
    • Archiwum pisma Nasze Drogi
    • Archiwum pisma Polacy Donbasu
    • Archiwum Słowa Polskiego
    • Archiwum Słowa Życia
    • Archiwum Tęczy Żytomierszczyzny
    • Archiwum pisma Polonia Charkowa
    • Archiwum pisma Wołanie z Wołynia
    • Archiwum Polak na Łotwie
    • Archiwum Polaka Małego
    • Archiwum Polaka w Niemczech
  • Filmoteka
  • Niepodległość
  • Polacy na (Bliskim) Wschodzie
  • Trójmorze
  • TV Kresy24.pl
  • Archiwum Kresowe
Kresy24.pl
  • Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa

Wspomnienia ostatniego świadka Rzezi Wołyńskiej

09 lut 2025

Wydział Powiatowy w Sarnach w okresie międzywojennym. W Parośli położonej w powiecie sarneńskim w 1943 roku miał miejsce pierwszy masowy mord UPA na ludności polskiej.Foto: Narodowe Archiwum Cyfrowe

Wydział Powiatowy w Sarnach w okresie międzywojennym. W Parośli położonej w powiecie sarneńskim w 1943 roku miał miejsce pierwszy masowy mord UPA na ludności polskiej. Foto: Narodowe Archiwum Cyfrowe

Przyszli nad ranem. Najpierw wszystkich związali, a potem miarowo, po kolei, zaczęli mordować. Jedno uderzenie siekierą, jedna śmierć. Mężczyzna, kobieta, dziecko… 9 lutego 1943 r. oddział Hryhorija Perehijniaka “Dowbeszki-Korobki”, uznany za pierwszą sotnię UPA, dokonał w Parośli masakry polskich mieszkańców. Zginęło 155 osób, w tym dzieci i niemowlęta.

Na przełomie roku 1942/1943 roku doszło do pierwszych zabójstw Polaków z rąk UPA. Początkowo były to pojedyncze osoby, najczęściej będące w podróży. Polacy odbierali te zabójstwa jako przestępstwa dokonane na tle rabunkowym, dlatego nie panowało wśród nich poczucie strachu. Pomimo napięć w stosunkach z Ukraińcami, do jakich doszło podczas okupacji sowieckiej i niemieckiej, Polacy oceniali kontakty z sąsiadami jako dobre i nie spodziewali się z ich strony przemocy.

Postrzeganie sytuacji zmienił zbiorowy mord popełniony na mieszkańcach wsi Parośla I położonej w powiecie sarneńskim na wschodzie Wołynia. Parośla było wioską założoną jeszcze w XIX wieku. Tuż przed wybuchem II wojny światowej zamieszkiwało ją około 130 Polaków w 27 zagrodach, zajmujących się na co dzień rolnictwem i pracami leśnymi.

Newsweek przypomina relację ostatniego świadka Rzezi Wołyńskiej Pana Witolda Kołodyńskiego, świadka historii Polski Kresowej, zmarłego w lipcu 2015 roku.

– Proszę dotknąć, proszę bardzo – Witold Kołodyński pochyla głowę i odgarnia siwe włosy na potylicy. Pod palcami daje się wyczuć wgłębienie w czaszce. Szerokie na sześć-osiem centymetrów i przynajmniej na jeden centymetr wklęsłe.

Pierwsze skojarzenie: zupełnie jak skorupka jajka pęknięta od delikatnego uderzenia łyżeczką. Ale ten cios został zadany z całej siły siekierą. Tego uderzenia pan Witold miał nie przeżyć. Nie powinien go przeżyć. Miał wtedy 12 lat. czytaj dalej…

Kresy24.pl/newsweek.pl

< Idź pod prąd Zobacz inny >
Ważne? Ciekawe? Podaj dalej:

Nie przegap w tym temacie:

Polscy wolontariusze porządkują groby ofiar Rzezi WołyńskiejPolscy wolontariusze porządkują groby ofiar Rzezi Wołyńskiej K24Prezydenci Polski i Ukrainy nie porozumieli się w sprawie obchodów Dnia Pamięci Ofiar Rzezi Wołyńskiej? Gdy Duda będzie na Wołyniu, Poroszenko przyjedzie do Sahrynia K24Wybielanie ukraińskiej przeszłości. “Foreign Policy” demaskuje fałszerza historii
  • Tagi
  • Galicja Wschodnia
  • OUN-UPA
  • Rzeź Wołyńska
Najnowsze wiadomości
Nie do wiary. Decyzja Muska zapowiada przełom wojny!

Nie do wiary. Decyzja Muska zapowiada przełom wojny!

NATO osacza cel nr 1. Poderwali aż 50 samolotów!

NATO osacza cel nr 1. Poderwali aż 50 samolotów!

Grodzieńszczyzna zawrzała! Takie propozycje rzucił gauleiter Karajew

Grodzieńszczyzna zawrzała! Takie propozycje rzucił gauleiter Karajew

„Jesteśmy zobowiązani”. Duma Rosji wzywa do ataku nuklearnego

„Jesteśmy zobowiązani”. Duma Rosji wzywa do ataku nuklearnego

Putin przepowiedział swoją przyszłość: „Mnie i tak p.......”

Putin przepowiedział swoją przyszłość: „Mnie i tak p.......”

„Cały rosyjski arsenał spadnie na was”. Amerykanie urządzili Polakom polowanie

„Cały rosyjski arsenał spadnie na was”. Amerykanie urządzili Polakom polowanie

Rosja wściekła na Chiny! "Nam nie pomogły, a zbroją wroga"

Rosja wściekła na Chiny! "Nam nie pomogły, a zbroją wroga"

Amerykanin laureatem nagrody im Anny Politkowskiej. Za słowa: „Jesteście wolni”

Amerykanin laureatem nagrody im Anny Politkowskiej. Za słowa: „Jesteście wolni”

Bum i jeden mniej! A niewiele ich już zostało (WIDEO)

Bum i jeden mniej! A niewiele ich już zostało (WIDEO)

Przeżył egzekucję, wyszedł z własnego grobu. Tak go potraktowali Ukraińcy

Przeżył egzekucję, wyszedł z własnego grobu. Tak go potraktowali Ukraińcy

Zdążył ostrzec, że znajduje się na liście „osób do likwidacji”

Zdążył ostrzec, że znajduje się na liście „osób do likwidacji”

Po co kombinować? Kałachy na kółkach zamiast żołnierzy (WIDEO)

Po co kombinować? Kałachy na kółkach zamiast żołnierzy (WIDEO)

Ukraińcy weszli na poligon w Polsce i zbaranieli: Nie tak, panowie!

Ukraińcy weszli na poligon w Polsce i zbaranieli: Nie tak, panowie!

24-latka zdetonowała bombę i... Służby deptały jej po piętach

24-latka zdetonowała bombę i... Służby deptały jej po piętach

Zmarł najstarszy monarcha Europy

Zmarł najstarszy monarcha Europy

Testują reakcję NATO. Ukrainiec i Łotysz w rękach policji

Testują reakcję NATO. Ukrainiec i Łotysz w rękach policji

Nie zostawili polskiemu księdzu wyboru. Wierni nie kryją bólu

Nie zostawili polskiemu księdzu wyboru. Wierni nie kryją bólu

Znaleźli to i zadrżeli. A więc tamci już to mają!

Znaleźli to i zadrżeli. A więc tamci już to mają!

Projekt finansowany ze środków MSZ
Zmień ustawienia cookies
© Kresy24.pl 2026. Wszelkie Prawa Zastrzeżone. O nas i Kontakt | Polityka prywatności
Produkcja: Fundacja Wolność i Demokracja