Pomnik przed dewastacją FOT: /t.me/toposmemoru
Pomnik upamiętniający Polaków i Litwinów, ofiary sowieckiej deportacji do Galjaszor w Kraju Permskim w Rosji, został zniszczony – poinformowało w sobotę zdelegalizowane w Rosji Stowarzyszenie Memoriał, organizacja dokumentująca stalinowskie zbrodnie.
W rejonie Kudymkar w obwodzie permskim, na miejscu dawnego cmentarza galiaszorskiego, ruscy babarzyńcy zniszczyli pomnik poległych polskich i litewskicj zesłańców z lat 30. Zdewastowany pomnik odnaleźli mieszkańcy pobliskiej wsi Welwa-Baza. Jak informuje portal Parmanews.ru pomnik został zburzony w marcu, ale miejscowi tego nie zauważyli, bo sprzęt, którego użyto do zbezczeszczenia miejsca trafił inną drogą.
Według Towarzystwa Memoriał (wpisanego do rejestru agentów zagranicznych, następnie zlikwidowanego na wniosek sądu) osada Galjaszor powstała w 1932 r. i do końca lat 40. trafiali tam zesłańcy do pracy przy wyrębie. W 1945 roku i w kolejnych latach wywieziono około 60 litewskich i polskich rodzin z terytorium dzisiejszej Litwy. Później osada opustoszała, zachował się jednak cmentarz zesłańców. W 2016 r. grupa obywateli Litwy (niektórzy urodzili się w Galjaszor) postawiła pomnik – drewnianą stelę z rozcięciem w kształcie krzyża chrześcijańskiego. Na metalowych tabliczkach wypisano 89 imion i nazwisk zesłańców oraz napis: „Tu pochowani są Litwini, Polacy, ofiary represji politycznych 1945 roku. Pamiętamy o Was, kochamy Was, opłakujemy Was. Rodacy”’. Wszystkie osoby, których nazwiska zostały zapisane, zostały zrehabilitowane jako ofiary represji politycznych.
Cmentarz w Galjaszor został oficjalnie zamknięty w latach 70. XX wieku. Położony jest na gruntach będących pod zarządem lasów. Pomnik powstał z inicjatywy Antanasa Gurkshnisa, mieszkańca Permu, który dorastał w tej wsi. Jeszcze przed pandemią koronawirusa podejmowano próby zalegalizowania pomnika i przekazania gruntów pod nim na własność gminy. Jesienią ubiegłego roku organizacja „Centrum Pamięci Historycznej” wystąpiła do regionalnego inspektoratu ochrony zabytków z prośbą o nadanie traktowi Galjaszor statusu miejsca pamięci, ale wniosek został odrzucony.
Portal solevar.online wskazuje, że prawdopodobnie ci, którzy zburzyli pomnik, uważają swoje działania za odpowiedź na rozbiórkę sowieckich pomników na Litwie.
ba za solevar.online
