Zniszczone kontenery po rosyjskim ataku rakietowo-dronowym w obwodzie odeskim. Fot. t.me/odeskaODA
Rosyjskie naloty na ukraińskie porty nad Morzem Czarnym pod koniec ubiegłego roku zmniejszyły ich przepustowość i zaszkodziły ukraińskiemu eksportowi produktów rolnych i rudy. Obwód odeski, w którym zlokalizowany jest główny węzeł przeładunkowy Ukrainy, jest atakowany od pierwszych dni rosyjskiej inwazji na pełną skalę w 2022 roku. Ukraina, która transportuje około 90% swojego eksportu przez ten węzeł, zdołała stworzyć własny „korytarz morski”: statki są utrzymywane bliżej wybrzeża, a rosyjskie okręty są odstraszana przez drony morskie. Jednak w grudniu Rosja gwałtownie zwiększyła intensywność ataków na porty nad Morzem Czarnym. Sprawę przeanalizowali dziennikarze agencji „Reuters”.
Według nich rosyjskie naloty w grudniu uszkodziły 13 statków – głównie masowce, zazwyczaj wykorzystywane do transportu zboża i rudy żelaza, głównych towarów eksportowych Ukrainy.
Według obliczeń stanowi to prawie 10% całkowitej liczby statków, które zostały trafione od początku wojny cztery lata temu. Źródło z branży transportowej, które chciało zachować anonimowość, poinformowało media, że ataki na porty w obwodzie odeskim w ciągu ostatnich kilku miesięcy zmniejszyły ich zdolność eksportową do 30% poziomu sprzed wojny.
Ataki na infrastrukturę portową zaszkodziły lokalnym przedsiębiorstwom, zmuszając je do obniżania cen, aby utrzymać konkurencyjność na rynku globalnym.
Sytuację dodatkowo komplikują częste przerwy w dostawach prądu spowodowane rosyjskimi atakami na sektor energetyczny, a w niektórych przypadkach uniemożliwiają produkcję.
Dane udostępnione przez agencję „Reuters” wskazują, że z powodu nalotów w grudniu porty były w stanie obsłużyć jedynie około trzech czwartych planowanego eksportu. W styczniu, wraz ze spadkiem intensywności ataków, wskaźnik ten wzrósł do 84%.
Według Ministerstwa Gospodarki, Ukraina wyeksportowała w listopadzie 4 mln ton produktów rolnych. W grudniu, w szczytowym okresie rosyjskich ataków, wolumen spadł do 3,7 mln ton i utrzymał się na tym poziomie w styczniu. W lutym, wraz ze spadkiem liczby ataków na porty, ukraiński eksport rolny nieznacznie wzrósł. W ciągu pierwszych 17 dni lutego dostawy wzrosły o 7% w porównaniu z analogicznym okresem stycznia, osiągając około 1,4 mln ton.
Drugim co do wielkości towarem eksportowym Ukrainy jest ruda żelaza, której większość trafia do Chin.
Analitycy „GMK Center” poinformowali, że eksport rudy żelaza w listopadzie spadł o 8,7% w porównaniu z poprzednim miesiącem. W grudniu utrzymywał się na stabilnym poziomie, ale w styczniu ponownie spadł o 7,5%.
Spadek eksportu był spowodowany rosnącymi kosztami logistyki na Ukrainie, w połączeniu z niższymi cenami rudy żelaza w Chinach.
Warto również zauważyć, że od końca 2025 roku Rosja zintensyfikowała ataki na infrastrukturę kolejową. Minister infrastruktury Ołeksij Kułeba poinformował, że od początku 2026 roku Rosja przeprowadziła już 266 ataków na pociągi i obiekty kolejowe.
Przypomnijmy, że ub. r. produkty rolne stanowiły ponad połowę całkowitego eksportu Ukrainy. Eksport produktów rolnych o wartości dodanej, zwłaszcza towarów przetworzonych, znacząco wzrósł.
Ogółem Ukraina wyeksportowała produkty rolne o wartości 22,71 mld dolarów, a zaimportowała 9,12 mld dolarów. W porównaniu z 2024 r. ogólne wyniki uległy pogorszeniu: eksport spadł o 9%, a import wzrósł o 13%.
Według wstępnych szacunków udział UE w ukraińskim eksporcie rolnym zmniejszył się z 52% w 2024 r. do 49%. Głównymi towarami sprzedawanymi za granicę były olej słonecznikowy (5,2 mld dolarów), kukurydza (3,9 mld dolarów) i pszenica (3 mld dolarów).
Opr. TB, reuters.com
