Fot. Samorząd Rejonu Wileńskiego
Działająca od 23 stycznia 2020 roku Polsko-Litewska Grupa Parlamentarna, w skład której wchodzi 54 posłów na Sejm RP ze wszystkich klubów poselskich, wyraziła w liście otwartym niepokój wobec informacji napływających od polskiej mniejszości narodowej na Litwie, zwłaszcza dotyczących oświaty w języku polskim.
List datowany na 14 czerwca 2023 roku został skierowany do litewskich posłów z Grupy ds. Kontaktów Międzyparlamentarnych z Sejmem i Senatem Rzeczypospolitej.
„Apelujemy o zaniechanie podejmowania działań uderzających w szkolnictwo polskiej mniejszości narodowej, w tym w młodych Polaków na Litwie, którzy będąc lojalnymi obywatelami Litwy, pragną jednocześnie pielęgnować swoją polską tożsamość narodową”
– czytamy w apelu Polsko-Litewskiej Grupy Parlamentarnej, podpisanym przez jej przewodniczącą, poseł na Sejm RP Iwonę Arent z Prawa i Sprawiedliwości
„Ze szczególną troską myślimy o zachowaniu polskiej tożsamości na Litwie i kluczowej roli, jaką odgrywa oświata w języku polskim na Litwie w jej pielęgnowaniu. Polacy zamieszkali na Litwie – rodzice, nauczyciele, uczniowie żyją w niepokoju z powodu wciąż nasilającego się ograniczania praw oświatowych do nauczania w języku ojczystym. Kolejne reformy podejmowane przez litewski resort oświaty, mające w założeniu poprawę jakości nauczania i dobro dziecka – stają się, przeciwnie, w opinii Polaków na Litwie, poważnym zagrożeniem dla szkół polskiej mniejszości narodowej na Litwie”
– napisano w apelu.
Polscy parlamentarzyści podkreślają, że ze smutkiem obserwują, jak każdy rok szkolny kończy się i zaczyna walką o przetrwanie poszczególnych placówek z polskim językiem nauczania na Litwie.
„W chwili obecnej dotyczy to kryteriów powoływania i optymalizacji sieci szkół. Stosowane rozwiązania zagrażają istnieniu szkół, prowadzą do ich likwidacji lub do obniżenia statusu szkoły. Przedstawiony projekt ustawy o oświacie wymaga głębokiego rozpatrzenia i analizy, ponieważ dotyczy ważnych zmian dla edukacji”
– wskazują polscy politycy.
Dodają, że Stowarzyszenie Nauczycieli Szkół Polskich na Litwie „Macierz Szkolna”, wspólnoty szkolne, wyrażając swój niepokój zaistniałą sytuacją, troszcząc się o zachowanie nauczania w języku polskim, ojczystym oraz losy uczniów, sugerowało przy optymalizacji sieci stosowanie nie tylko kryteriów ilościowych, ale także jakościowych, oceniających kontekst społeczno-ekonomiczny danej szkoły.
„Kierując się dobrą, mającą swoje podstawy w polskich przepisach ustawowych, praktyką powoływania i utrzymywania szkół mniejszości narodowych, w tym litewskiej w Polsce, sugerujemy również na Litwie stosowanie odpowiednich kryteriów wobec szkół polskiej mniejszości narodowej. Należy umożliwić społeczności lokalnej, w porozumieniu z samorządem, decydowania o losie danej placówki”
– czytamy w apelu.
Polscy parlamentarzyści zwracają uwagę na to, że dobra współpraca Polski i Litwy w wielu dziedzinach, w tym w ramach strategicznego partnerstwa energetycznego i wojskowego oraz znaczenie obu krajów na arenie międzynarodowej stają się inspirującym punktem odniesienia w zaistniałej sytuacji.
Politycy przypominają, że jako kraje członkowskie Unii Europejskiej Polska i Litwa zobowiązały się do przestrzegania praw mniejszości narodowych, przyjmując szereg stosownych dokumentów w tej dziedzinie. Ponadto w przyszłym roku przypada 30. rocznica podpisania „Traktatu między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Litewską o przyjaznych stosunkach i dobrosąsiedzkiej współpracy”, którego artykuł 13. zobowiązuje strony do poszanowania praw mniejszości narodowych – polskiej mniejszości narodowej zamieszkałej na Litwie i litewskiej mniejszości narodowej zamieszkałej w Polsce.
RES na podst. http://arent.olsztyn.pl