fot. Aleksander Kuśnierz / Nowy Kurier Galicyjski
Od 1 stycznia 2026 roku wchodzi w życie 11 zmian w zasadach pisowni dotyczących łącznej i rozdzielnej pisowni wyrazów oraz stosowania wielkiej litery, opracowanych przez Radę Języka Polskiego.
Zmiany te, wynikające z potrzeby dostosowania pisowni do uzusu językowego oraz badań współczesnych tekstów, mają na celu uproszczenie i ujednolicenie reguł ortograficznych. Nie są rewolucyjne – zapewnia Rada.
Prof. Danuta Krzyżyk z Instytutu Językoznawstwa Uniwersytetu Śląskiego powiedziała, że chodzi o uporządkowanie i uspójnienie obowiązujących reguł oraz wyeliminowanie niekonsekwencji.
– Na przykład połączenia wyrazowe jednakowo czy też podobnie brzmiące w obecnie obowiązującym słowniku ortograficznym są różnie zapisywane. Na przykład mamy „stuk-puk” zapisywane z łącznikiem, ale „puk, puk” już zapisywane z przecinkiem. To rodzaj niekonsekwencji, który sprawia piszącym kłopot – zwróciła uwagę prof. Danuta Krzyżyk.
Od nowego roku takie połączenia wyrazowe będzie można zapisać na trzy sposoby: łącznie, z przecinkiem lub łącznikiem. Mniej problemów sprawią również nazwy własne i nazwy mieszkańców miast oraz dzielnic. Profesor Ewa Kołodziejek z Uniwersytetu Szczecińskiego podkreśliła, że istniał rozdźwięk między regułą a praktyką językową.
– Dotyczy to na przykład pisowni małą literą – zgodnie z regułą – nazw mieszkańców [miast i dzielnic – radiomaryja.pl], podczas gdy nazwy wszystkich innych mieszkańców piszemy wielką literą. Ludzie i tak pisali „Szczecinianka”, „Warszawiak” czy „Krakowianka” – wielką literą, niejako wbrew regule. Chcieliśmy zniwelować ten rozdźwięk między regułami a praktyką – zaznaczyła prof. Ewa Kołodziejek.
Wielką literą zapisywane będą też nazwy marek, modeli i pojedynczych wyrobów. Tak samo będzie w przypadku nazw lokali i obiektów usługowych, na przykład w nazwach „Teatr Rampa” i „Kawiarnia Literacka” oba człony po nowym roku będą zapisywane wielką literą.
Wszystkie zmiany w ortografii języka polskiego, obowiązujące od nowego roku, można znaleźć na stronie internetowej Rady Języka Polskiego (https://rjp.pan.pl/zmiany-pisowni-2026-3/).
RIRM