Kijowski pomnik Matka Ojczyzna
Wikipedia – domena publiczna
W ramach desowietyzacji władze Kijowa usunęły herb Związku Sowieckiego z pomnika Matka Ojczyzna. W jego miejsce zamocowany zostanie ukraiński tryzub. Jurij Sawczuk, dyrektor Narodowego Muzeum II Wojny Światowej w Kijowie, na którego terenie znajduje się kontrowersyjny pomnik, powiedział, że teraz „Rosjanie chcą go zniszczyć i trudno powiedzieć, że pomnik jest bezpieczny”.
Kolejnym tematem dyskusyjnym w ukraińskiej stolicy jest zmiana nazwy pomnika z „Matka Ojczyzna” na „Ukraina Matka”.
Matka Ojczyzna (ukr. Батьківщина-Мати) to monumentalny pomnik stojący w Kijowie, na terenie dzielnicy Peczersk, wzniesiony w 1981 roku. Statuę wykonano ze stali nierdzewnej, jej wysokość to 62 m, wraz z postumentem całość ma wysokość 102 m. Masa rzeźby wynosi 560 ton. Miecz trzymany w prawej ręce rzeźby ma 16 metrów i waży 9 ton, lewa ręka trzyma tarczę o wymiarach 13×8 metrów.
Wewnątrz postumentu znajduje się sala pamięci, wyłożona marmurowymi płytami, na których wyryto imiona ponad 11 tysięcy żołnierzy i 200 robotników, którzy otrzymali tytuły Bohatera Związku Sowieckiego i Bohatera Pracy Socjalistycznej. Na wzgórzach wokół muzeum tradycyjnie składa się kwiaty i wieńce. Obiekt jest wpisany na listę Państwowego Rejestru Zabytków Nieruchomych Ukrainy pod numerem 80-382-0200.
Po uzyskaniu przez Ukrainę niepodległości, pojawiły się głosy nawołujące do usunięcia pomnika i wykorzystania pozyskanej z niego stali na ważniejsze cele. Kontrowersje wzbudzają też koszty utrzymania pomnika: umieszczony u jego podnóża wieczny płomień, który w czasach ZSSR faktycznie płonął nieprzerwanie, zużywa tak duże ilości gazu ziemnego (do 400 m3), że obecnie zapala się go tylko podczas ważnych uroczystości państwowych.
Pomnika, jako miejsca pamięci związanego z II wojną światową, nie objęły przepisy ustaw dekomunizacyjnych uchwalonych na Ukrainie w roku 2015, stąd nie usunięto z niego wówczas godła ZSSR. Temat jego likwidacji powrócił po inwazji Rosji na Ukrainę w 2022 roku. 30 lipca 2023 roku rozpoczął się demontaż ważącego 450 kg herbu Związku Sowieckiego; zastąpiony zostanie on herbem Ukrainy.
Pierwszym usuniętym elementem, ważącym ok. 120 kg, stała się prawa część wieńca z kłosów zbożowych, okalającego centralną część godła – sierp i młot. Nowy – ukraiński trójząb – waży 50 kg więcej i zostanie wkrótce zamontowany jako całość.
„Trójząb będzie mocowany jako całość, a największym przy tym problemem jest wiatr. Musimy uważać, żeby w tracie montowania nie doszło do deformacji metalu”
– wskazał dyrektor Jurij Sawczuk.
RES na podst. Ukrinform