• Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa
Kresy24.pl – Wschodnia Gazeta Codzienna
  • 15 maj 2026
  • Gazety i Czasopisma Kresowe
    • Archiwum Dziennika Kijowskiego
    • Archiwum Gazety Polskiej Bukowiny
    • Archiwum Głosu Polonii
    • Archiwum Głosu znad Niemna
    • Archiwum Kuriera Galicyjskiego
    • Archiwum Kwartalnika Echa Polesia
    • Archiwum Kwartalnika Krynica
    • Archiwum Magazynu Polskiego
    • Archiwum Monitora Wołyńskiego
    • Archiwum Mozaiki Berdyczowskiej
    • Archiwum pisma Nasze Drogi
    • Archiwum pisma Polacy Donbasu
    • Archiwum pisma Polonia Charkowa
    • Archiwum pisma Wołanie z Wołynia
    • Archiwum Polak na Łotwie
    • Archiwum Polaka Małego
    • Archiwum Polaka w Niemczech
    • Archiwum Słowa Polskiego
    • Archiwum Słowa Życia
    • Archiwum Tęczy Żytomierszczyzny
    • Archiwum Gazety Polak Mały
Kresy24.pl - Wschodnia Gazeta Codzienna
  • Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa
Home
II wojna światowa na Kresach

Kresy w czerwieni (XVI). Improwizowane zgrupowania Wojska Polskiego przeciw dwu wrogom

01 paź 2023

Polski piechur z kampanii wrześniowej 1939 r.
Fot. zbiory autora

Grupa „Włodzimierz”

Została utworzona 10 września 1939 roku dla przygotowania II linii obrony na odcinku od  Włodzimierza po Rawę Ruską – dowódcą wyznaczony został gen. bryg. Kazimierz Sawicki.

Do jego dyspozycji przekazano oddziały formowane na miejscu w Ośrodku Zapasowym  27. Dywizji Piechoty i Ośrodku Zapasowym Artylerii nr 2. Grupa liczyła około 8000 żołnierzy,  ale tylko cześć z nich była uzbrojona. Pomimo to udało się sformować 12 batalionów piechoty  i kilka baterii artylerii.

Od 14 września oddziały grupy toczyły walki z jednostkami niemieckiej 4. Dywizji Lekkiej, a następnie z siłami XII Korpusu, który próbował zdobyć miasto Włodzimierz od strony Uściługu. Jednak dzięki bohaterstwu polskich żołnierzy kolejne ataki zostały odparte.

Rankiem 17 września niemieckie oddziały niespodziewanie dla polskich obrońców wycofały się na lewy brzeg Bugu, a na wieść o agresji sowieckiej gen. Sawicki udał się do Łucka, gdzie  dowódca Okręgu Korpusu nr II Lublin gen. bryg. Mieczysław Smorawiński rozkazał mu odesłać do Łucka oddziały Obrony Narodowej i objął dowództwo grupy.

Po przybyciu do Włodzimierza gen. Smorawiński poinformował kadrę dowódczą, że będzie oczekiwał na Rosjan w mieście, a następnego dnia wydał rozkaz zwalniający żołnierzy do domów. Część oficerów postanowiła oczekiwać na Armię Czerwoną w mieście, ale część zorganizowała oddziały z pozostałych żołnierzy i ruszyła w stronę Bugu. 19 września Włodzimierz został okrążony przez sowiecki 36. Korpus Pancerny, a polscy obrońcy podjęli z nim walkę.

O północy gen. Smorawiński zawarł z Sowietami porozumienie, na mocy którego polskie oddziały miały złożyć broń, a następnie swobodnie przejść przez Bug. 20 września po wyjściu z miasta polskie oddziały zostały pod Uściługiem okrążone i wzięte do niewoli.

Gen. bryg. Mieczysław Smorawiński, we wrześniu 1939 r. dowódca Okręgu Korpusu nr II w Lublinie, a następnie drugi dowódca Grupy „Włodzimierz”
Fot. zbiory autora

Grupa „Dubno”

Została utworzona 12 września 1939 roku w garnizonie Dubno na Wołyniu, z oddziałów zapasowych i rozbitków, z zadaniem obrony rzeki Ikwy na wypadek przebicia się Niemców na tyły Wojska Polskiego. Dowództwo grupy objął emerytowany gen. bryg. Stefan Strzemieński, a jego zastępcą został płk Stefan Hanka-Kulesza, który 17 września przejął dowództwo grupy.

Początkowo grupa składała się z oddziału saperów i batalionu piechoty, lecz stopniowo wchłaniała kolejne oddziały z rozbitków i ośrodków zapasowych, tak że 17 września liczyła ponad 4000 żołnierzy, zorganizowanych w trzy bataliony: „Kraków”, „Równe”, „Wilno” i Legię Oficerską.

Grupa wyruszyła na południe, z zamiarem przebicia się do Lwowa. Po drodze dołączyły do niej zgrupowanie kawalerii ppłk. Kazimierza Halickiego z rozwiązanej Grupy „Łuck” oraz batalion Straży Granicznej ppłk. Karola Bacza.

Rankiem 20 września oddziały grupy stoczyły szereg potyczek z ukraińskimi dywersantami w rejonie Krasnego. Po popołudniu polskie oddziały zostały zaatakowane przez Armię Czerwoną w rejonie Buska, ale polscy kawalerzyści odparli atak, niszcząc dwa czołgi. Następnego dnia grupa skierowała się w rejon Kamionki Strumiłowej, gdzie walczyła z oddziałami niemieckiej 4. Dywizji Lekkiej. Wobec przewagi wroga przeszła w rejon Rawy Ruskiej, gdzie 25 września stoczyła całodzienną bitwę z oddziałami niemieckimi. Pomimo sukcesów w walce, z braku amunicji płk Hanka-Kulesza wydał rozkaz kapitulacji. Drobne grupy żołnierzy próbowały przedostać się na Węgry, lecz po drodze zostały zagarnięte przez Armię Czerwoną.

Gen. bryg. Stefan Strzemieński, we wrześniu 1939 r. pierwszy dowódca Grupy „Dubno”
Fot. zbiory autora

Grupa „Łuck”

Została utworzona 13 września 1939 roku z oddziałów Ośrodka Zapasowego Wołyńskiej Brygady Kawalerii w Hrubieszowie i części Wołyńskiej Półbrygady Obrony Narodowej. Dowództwo grupy objął szef Departamentu Kawalerii Ministerstwa Spraw Wojskowych gen. bryg. Piotr Skuratowicz.

Zadaniem grupy było przygotowanie II linii obrony przeciwko Niemcom wzdłuż rzeki Styr, z Łuckiem jako głównym punktem oporu. Agresja sowiecka zastała oddziały grupy w czasie działań organizacyjnych. Z rozkazu gen. bryg. Kazimierza Sawickiego Grupa „Łuck” oddała do Grupy „Włodzimierz” oddziały kawalerii ppłk. Halickiego, które jednak nie dotarły do Włodzimierza z powodu odcięcia przez oddziały sowieckie i dołączyły do Grupy „Dubno”.

Reszta Grupy „Łuck” skierowała się na Lwów, a następnego dnia gen. Skuratowicz otrzymał rozkaz rozwiązania grupy. Jednak w tym czasie Armia Czerwona okrążyła już polskie oddziały i gen. Skuratowicz z większością żołnierzy dostali się w ręce Sowietów.

Artyleria i samochody pancerne BA-10 Armii Czerwonej na Kresach Rzeczypospolitej
Fot. Facebook

RTR

Ważne? Ciekawe? Podaj dalej:

Nie przegap w tym temacie:

Default Thumbnail[#17września80lat] Czerwonoarmiści generała Kleeberga. Białoruski historyk dr Ihar Melnikau o niezwykłym wydarzeniu z września 1939 Default ThumbnailPłk. Marian Żegota Januszajtis – Strategiczne granice Polski na Wschodzie Default ThumbnailWspomnienia Elżbiety z Bispingów
  • Tagi
  • Dubno
  • II wojna światowa
  • Kresy Wschodnie
  • Łuck
  • Niemcy
  • Włodzimierz Wołyński
  • wojna
Poprzedni artykułRosja szykuje się na wiele lat wojny na Ukrainie
Następny artykuł Rumunia odmawia gry przeciw piłkarskim reprezentacjom Rosji

Dodaj swój komentarz Anuluj pisanie odpowiedzi

Uwaga! Komentarze naruszające prawo będą usuwane, a dane autorów - przekazywane organom ścigania.

Najnowsze wiadomości
Andrzej Poczobut uwolniony!

Andrzej Poczobut uwolniony!

Kresy24.pl zawieszają działalność. Mimo milionów czytelników. Oto powód

Kresy24.pl zawieszają działalność. Mimo milionów czytelników. Oto powód

Trump: Z niecierpliwością czekam na Łukaszenkę w USA

Trump: Z niecierpliwością czekam na Łukaszenkę w USA

Burza po słowach prezesa: Rheinmetall tłumaczy się Ukraińcom

Burza po słowach prezesa: Rheinmetall tłumaczy się Ukraińcom

MSZ RP: Nigdy nie zaakceptujemy Białorusi jako części ruskiego miru

MSZ RP: Nigdy nie zaakceptujemy Białorusi jako części ruskiego miru

Zdrada i terroryzm. Fico ma poważne kłopoty

Zdrada i terroryzm. Fico ma poważne kłopoty

W Rosji zabierają ludziom wypłaty! Potrzebne na wojnę

W Rosji zabierają ludziom wypłaty! Potrzebne na wojnę

Poparcie dla Putina ostro w dół! Najgorszy wynik od początku wojny

Poparcie dla Putina ostro w dół! Najgorszy wynik od początku wojny

W ruskim mirze bez zmian. Zamiast leku na raka, ulepszyli narzędzie zabijania. Już produkują

W ruskim mirze bez zmian. Zamiast leku na raka, ulepszyli narzędzie zabijania. Już produkują

Ukraina i Arabia Saudyjska zawarły porozumienie wojskowe

Ukraina i Arabia Saudyjska zawarły porozumienie wojskowe

© Kresy24.pl 2018. Wszelkie Prawa Zastrzeżone.  Kontakt | Polityka prywatności
Produkcja: Fundacja Wolność i Demokracja