• Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa
Kresy24.pl
  • 16 lis 2026
  • Archiwa Czasopism
    • Archiwum Dziennika Kijowskiego
    • Archiwum Gazety Polskiej Bukowiny
    • Archiwum Głosu Polonii
    • Archiwum Głosu znad Niemna
    • Archiwum Kuriera Galicyjskiego
    • Archiwum Kwartalnika Echa Polesia
    • Archiwum Kwartalnika Krynica
    • Archiwum Magazynu Polskiego
    • Archiwum Monitora Wołyńskiego
    • Archiwum Mozaiki Berdyczowskiej
    • Archiwum pisma Nasze Drogi
    • Archiwum pisma Polacy Donbasu
    • Archiwum Słowa Polskiego
    • Archiwum Słowa Życia
    • Archiwum Tęczy Żytomierszczyzny
    • Archiwum pisma Polonia Charkowa
    • Archiwum pisma Wołanie z Wołynia
    • Archiwum Polak na Łotwie
    • Archiwum Polaka Małego
    • Archiwum Polaka w Niemczech
  • Filmoteka
  • Niepodległość
  • Polacy na (Bliskim) Wschodzie
  • Trójmorze
  • TV Kresy24.pl
  • Archiwum Kresowe
Kresy24.pl
  • Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa

Kresy w czerwieni (XVI). Improwizowane zgrupowania Wojska Polskiego przeciw dwu wrogom

01 paź 2023

Kresy w czerwieni (XVI). Improwizowane zgrupowania Wojska Polskiego przeciw dwu wrogom

Polski piechur z kampanii wrześniowej 1939 r.
Fot. zbiory autora

Grupa „Włodzimierz”

Została utworzona 10 września 1939 roku dla przygotowania II linii obrony na odcinku od  Włodzimierza po Rawę Ruską – dowódcą wyznaczony został gen. bryg. Kazimierz Sawicki.

Do jego dyspozycji przekazano oddziały formowane na miejscu w Ośrodku Zapasowym  27. Dywizji Piechoty i Ośrodku Zapasowym Artylerii nr 2. Grupa liczyła około 8000 żołnierzy,  ale tylko cześć z nich była uzbrojona. Pomimo to udało się sformować 12 batalionów piechoty  i kilka baterii artylerii.

Od 14 września oddziały grupy toczyły walki z jednostkami niemieckiej 4. Dywizji Lekkiej, a następnie z siłami XII Korpusu, który próbował zdobyć miasto Włodzimierz od strony Uściługu. Jednak dzięki bohaterstwu polskich żołnierzy kolejne ataki zostały odparte.

Rankiem 17 września niemieckie oddziały niespodziewanie dla polskich obrońców wycofały się na lewy brzeg Bugu, a na wieść o agresji sowieckiej gen. Sawicki udał się do Łucka, gdzie  dowódca Okręgu Korpusu nr II Lublin gen. bryg. Mieczysław Smorawiński rozkazał mu odesłać do Łucka oddziały Obrony Narodowej i objął dowództwo grupy.

Po przybyciu do Włodzimierza gen. Smorawiński poinformował kadrę dowódczą, że będzie oczekiwał na Rosjan w mieście, a następnego dnia wydał rozkaz zwalniający żołnierzy do domów. Część oficerów postanowiła oczekiwać na Armię Czerwoną w mieście, ale część zorganizowała oddziały z pozostałych żołnierzy i ruszyła w stronę Bugu. 19 września Włodzimierz został okrążony przez sowiecki 36. Korpus Pancerny, a polscy obrońcy podjęli z nim walkę.

O północy gen. Smorawiński zawarł z Sowietami porozumienie, na mocy którego polskie oddziały miały złożyć broń, a następnie swobodnie przejść przez Bug. 20 września po wyjściu z miasta polskie oddziały zostały pod Uściługiem okrążone i wzięte do niewoli.

Gen. bryg. Mieczysław Smorawiński, we wrześniu 1939 r. dowódca Okręgu Korpusu nr II w Lublinie, a następnie drugi dowódca Grupy „Włodzimierz”
Fot. zbiory autora

Grupa „Dubno”

Została utworzona 12 września 1939 roku w garnizonie Dubno na Wołyniu, z oddziałów zapasowych i rozbitków, z zadaniem obrony rzeki Ikwy na wypadek przebicia się Niemców na tyły Wojska Polskiego. Dowództwo grupy objął emerytowany gen. bryg. Stefan Strzemieński, a jego zastępcą został płk Stefan Hanka-Kulesza, który 17 września przejął dowództwo grupy.

Początkowo grupa składała się z oddziału saperów i batalionu piechoty, lecz stopniowo wchłaniała kolejne oddziały z rozbitków i ośrodków zapasowych, tak że 17 września liczyła ponad 4000 żołnierzy, zorganizowanych w trzy bataliony: „Kraków”, „Równe”, „Wilno” i Legię Oficerską.

Grupa wyruszyła na południe, z zamiarem przebicia się do Lwowa. Po drodze dołączyły do niej zgrupowanie kawalerii ppłk. Kazimierza Halickiego z rozwiązanej Grupy „Łuck” oraz batalion Straży Granicznej ppłk. Karola Bacza.

Rankiem 20 września oddziały grupy stoczyły szereg potyczek z ukraińskimi dywersantami w rejonie Krasnego. Po popołudniu polskie oddziały zostały zaatakowane przez Armię Czerwoną w rejonie Buska, ale polscy kawalerzyści odparli atak, niszcząc dwa czołgi. Następnego dnia grupa skierowała się w rejon Kamionki Strumiłowej, gdzie walczyła z oddziałami niemieckiej 4. Dywizji Lekkiej. Wobec przewagi wroga przeszła w rejon Rawy Ruskiej, gdzie 25 września stoczyła całodzienną bitwę z oddziałami niemieckimi. Pomimo sukcesów w walce, z braku amunicji płk Hanka-Kulesza wydał rozkaz kapitulacji. Drobne grupy żołnierzy próbowały przedostać się na Węgry, lecz po drodze zostały zagarnięte przez Armię Czerwoną.

Gen. bryg. Stefan Strzemieński, we wrześniu 1939 r. pierwszy dowódca Grupy „Dubno”
Fot. zbiory autora

Grupa „Łuck”

Została utworzona 13 września 1939 roku z oddziałów Ośrodka Zapasowego Wołyńskiej Brygady Kawalerii w Hrubieszowie i części Wołyńskiej Półbrygady Obrony Narodowej. Dowództwo grupy objął szef Departamentu Kawalerii Ministerstwa Spraw Wojskowych gen. bryg. Piotr Skuratowicz.

Zadaniem grupy było przygotowanie II linii obrony przeciwko Niemcom wzdłuż rzeki Styr, z Łuckiem jako głównym punktem oporu. Agresja sowiecka zastała oddziały grupy w czasie działań organizacyjnych. Z rozkazu gen. bryg. Kazimierza Sawickiego Grupa „Łuck” oddała do Grupy „Włodzimierz” oddziały kawalerii ppłk. Halickiego, które jednak nie dotarły do Włodzimierza z powodu odcięcia przez oddziały sowieckie i dołączyły do Grupy „Dubno”.

Reszta Grupy „Łuck” skierowała się na Lwów, a następnego dnia gen. Skuratowicz otrzymał rozkaz rozwiązania grupy. Jednak w tym czasie Armia Czerwona okrążyła już polskie oddziały i gen. Skuratowicz z większością żołnierzy dostali się w ręce Sowietów.

Artyleria i samochody pancerne BA-10 Armii Czerwonej na Kresach Rzeczypospolitej
Fot. Facebook

RTR

< Idź pod prąd Zobacz inny >
Ważne? Ciekawe? Podaj dalej:

Nie przegap w tym temacie:

Rosja grozi Finlandii zniszczeniem. Finowie się nie bojąRosja grozi Finlandii zniszczeniem. Finowie się nie boją K24Lewicowa izraelska gazeta: Yad Vashem powinien zaprzeczyć ostatnim wypowiedziom Putina o Polsce K24Określenie “polskie obozy koncentracyjne” dla ośrodków prześladowań obywateli Polski przez komunistów godzi w interes państwa
  • Tagi
  • Dubno
  • II wojna światowa
  • Kresy Wschodnie
  • Łuck
  • Niemcy
  • Włodzimierz Wołyński
  • wojna

HISTORYCZNE KALENDARIUM KRESÓW

15 listopada w Historii Kresów

15 listopada w Historii Kresów

NA ŚWIECIE

Mrożący plan Putina. To brzmi jak wyrok dla Polski

Mrożący plan Putina. To brzmi jak wyrok dla Polski

Ukradł szczątki świętego i zrobił z nimi coś niewyobrażalnego

Ukradł szczątki świętego i zrobił z nimi coś niewyobrażalnego

Rozmowy w Abu Zabi: na razie wynik zero. Ale wymiana jeńców

Rozmowy w Abu Zabi: na razie wynik zero. Ale wymiana jeńców

Płynąć, płynie. Ale dokąd? Paliwowa farsa na Atlantyku

Płynąć, płynie. Ale dokąd? Paliwowa farsa na Atlantyku

Wielka gra o Ukrainę. Berlin i Paryż nie oddadzą swego losu w ręce Brukseli

Wielka gra o Ukrainę. Berlin i Paryż nie oddadzą swego losu w ręce Brukseli

Orbán zatrzymany pod zarzutem przemytu ludzi

Orbán zatrzymany pod zarzutem przemytu ludzi

Więcej ze świata »

REGION BAŁTYKU

Zamykają wszystkie przejścia graniczne z Rosją!

Zamykają wszystkie przejścia graniczne z Rosją!

Uderzenie w okręt na Bałtyku! Koniec bezpiecznych portów

Uderzenie w okręt na Bałtyku! Koniec bezpiecznych portów

Nawet +55°C. Hakerzy przejęli kontrolę nad sklepami. Carrefoura też nie oszczędzili

Nawet +55°C. Hakerzy przejęli kontrolę nad sklepami. Carrefoura też nie oszczędzili

Koszmar Europy? To, co wydarzy się po zakończeniu wojny

Koszmar Europy? To, co wydarzy się po zakończeniu wojny

150 bunkrów na granicy z Rosją! I to tylko początek

150 bunkrów na granicy z Rosją! I to tylko początek

Więcej z Regionu Bałtyku »

LITWA

Łasuchy z osmalonymi brwiami. Ten trunek rozpalał zmysły!

Łasuchy z osmalonymi brwiami. Ten trunek rozpalał zmysły!

Koniec polskiej potęgi na Litwie. Ważą się losy

Koniec polskiej potęgi na Litwie. Ważą się losy

Litwa wykryła, polskie wojsko przeoczyło. A Rosja atakuje już przy naszej granicy

Litwa wykryła, polskie wojsko przeoczyło. A Rosja atakuje już przy naszej granicy

Alarm przy granicy z obwodem królewieckim. Wojsko rusza na granicę

Alarm przy granicy z obwodem królewieckim. Wojsko rusza na granicę

Wsadzili Marychę za kraty! Koniec tuptania z Białorusi

Wsadzili Marychę za kraty! Koniec tuptania z Białorusi

Więcej z Litwy »

AZJA I ZAKAUKAZIE

Drżyjcie chińscy towarzysze! Mao zmartwychwstał

Drżyjcie chińscy towarzysze! Mao zmartwychwstał

Chiny szantażują Putina: oddaj bogactwa! Kłótnia na Kremlu

Chiny szantażują Putina: oddaj bogactwa! Kłótnia na Kremlu

Udaremnili zamach stanu! Policja weszła do akcji

Udaremnili zamach stanu! Policja weszła do akcji

Po 20 latach przeprasza Kazachów za Borata

Po 20 latach przeprasza Kazachów za Borata

29.10.2026. Szokujące sceny z obrad sejmu (WIDEO)

29.10.2026. Szokujące sceny z obrad sejmu (WIDEO)

Więcej z Azji i Zakaukazia »

WYSZUKIWARKA KRESOWA

Szukasz swojej rodziny, albo korzeni na Kresach? Zamieść bezpłatnie ogłoszenie w naszej Wyszukiwarce Kresowej. Czytają nas setki tysięcy rodaków w Polsce i na świecie. Może ktoś odpowie?
Wejdź do Wyszukiwarki Kresowej »

BIBLIOTEKA KRESOWA

Człowiek przemieniony w wilka

Człowiek przemieniony w wilka

Dla honoru organizacji

Dla honoru organizacji

Te relacje zhańbią Łukaszenkę na wieki....

Te relacje zhańbią Łukaszenkę na wieki....

Aż 300 zdjęć! Album "Oblicza Powstania 1863-1865"

Aż 300 zdjęć! Album "Oblicza Powstania 1863-1865"

„Przechadzki po Wilnie i jego okolicach” — jedno z najważniejszych źródeł informacji o przeszłości miasta

„Przechadzki po Wilnie i jego okolicach” — jedno z najważniejszych źródeł informacji o przeszłości miasta

Więcej z Biblioteki Kresowej »

KULTURA

Dziady – noc, w której zmarli wracają do domu

Dziady – noc, w której zmarli wracają do domu

Kresowy Wawel przemówił. Sensacyjne odkrycie pod gruzami!

Kresowy Wawel przemówił. Sensacyjne odkrycie pod gruzami!

Narodowa Galeria Sztuki „Zachęta” pokazała „zapach granicy”

Narodowa Galeria Sztuki „Zachęta” pokazała „zapach granicy”

Skarb? Jest. Ale co tam skarb. Tam się kryje tajemnica szczęścia!

Skarb? Jest. Ale co tam skarb. Tam się kryje tajemnica szczęścia!

A tam w kącie co za bazgroły? Chagall? Nie znam

A tam w kącie co za bazgroły? Chagall? Nie znam

Więcej w dziale Kultura »

KUCHNIA KRESOWA

Kurczak w kefirze - Kuchnia Kresowa

Kurczak w kefirze - Kuchnia Kresowa

Kasza kartoflana zapiekana z grzybami

Kasza kartoflana zapiekana z grzybami

Kotlety ze śledzia - Kucharka Litewska

Kotlety ze śledzia - Kucharka Litewska

Pączki Pana Marszałka. Spiżowa postać? Gdzie tam!

Pączki Pana Marszałka. Spiżowa postać? Gdzie tam!

Buljon rumiany kwaskowaty - Kucharka Litewska

Buljon rumiany kwaskowaty - Kucharka Litewska

Galarepa nadziewana - Kucharka Litewska

Galarepa nadziewana - Kucharka Litewska

Więcej z Kuchni Kresowej »
  • Click here - to select or create a menu
Projekt finansowany ze środków MSZ
© Kresy24.pl 2026. Wszelkie Prawa Zastrzeżone. O nas i Kontakt | Polityka prywatności
Produkcja: Fundacja Wolność i Demokracja