Muzeum Etnograficzne Wileńszczyzny zaprasza wszystkich chętnych do wzięcia udziału w konkursie połączonym z wystawą „Najpiękniejsza palma Wileńszczyzny”, którą organizuje w Centrum Rzemiosła Tradycyjnego w Dworze Houwaltów w Mejszagole (ul. Algirdo 4), przy współpracy Izby Palm i Użytku Powszechnego w Ciechanowiszkach.
http://l24.lt
Palma jest – chyba znanym wszystkim – symbolem Wileńszczyzny i piękną dekoracją Świąt Wielkanocnych, zaś wicie palm – tradycją ziemi wileńskiej. Rękodzieło to trwa, a nawet rozkwita, zwłaszcza kilkanaście kilometrów na północ od Wilna, na terenach od Piłajć do Suderwi.
Przypuszcza się, iż wicie palm wywodzi się od pogańskiego zwyczaju związanego z kultem drzewa, lub powstało od wydarzenia powitania gałązkami palmowymi Jezusa Chrystusa triumfalnie wjeżdżającego do Jerozolimy.
Zakorzeniona w litewskiej tradycji ludowej sztuka uplatania palm wileńskich wywodzi się z Bujwidziszek i Suderwi, zaś później przeniosła się do innych podwileńskich wsi: Krawczun, Wilkieliszek, Sałat, Ciechanowiszek.
Wicie palm rozpoczynało się po Zapustach (lit. Uzgavėnės) i trwało do Niedzieli Palmowej; oprócz kultywowania tradycji było także dodatkowym źródłem dochodu rodziny.
Niegdyś palmy robiło się z papieru i traw oraz z gałązek wierzby. Drzewo to bowiem od dawna miała wielkie znaczenie w życiu ludzi na wsi, w kulturze chrześcijańskiej, gdyż wiosną najwcześniej budzi się do życia, a w symbolice chrześcijańskiej jest znakiem zmartwychwstania i nieśmiertelności duszy.
Obecnie barwne i ozdobne palmy wileńskie plecie się z 50 gatunków suchych polnych, leśnych i ogrodowych kwiatów zbieranych o różnych porach roku dla uzyskania odpowiedniej kolorystyki. Tradycyjne wileńskie palmy są uwijane na suchych drewnianych patykach, z jednej strony lub dookoła, z farbowanego albo naturalnego suchotnika, mietliczki, krwawnika, dziurawca, tymotki chmielu, wrotyczy, kocanki piaskowej. Wierzchołek zaś wykonuje się z 11 gatunków traw. W tradycyjnej palmie wileńskiej wykorzystuje się także kłosy zboża i owsa.
Z palmami wielkanocnymi wiąże się wiele zwyczajów i wierzeń. Tradycją Niedzieli Palmowej było chłostanie się palmą, życząc sobie zdrowia i bogactwa. Wierzono, że poświęcona palma leczy choroby, chroni przed czarami, ogniem i złem.
Poświęcone w kościele palmy przechowywano przez cały rok za obrazem przedstawiającym świętych, aż do następnej Niedzieli Palmowej.
Wileńska palma jest niekwestionowaną królową i symbolem tradycyjnych Kaziuków Wileńskich.
Konkurs i wystawa „Najpiękniejsza palma Wileńszczyzny”:
- rejestracja uczestników i dostarczenie prac rozpocznie się 1 marca 2023 r. i będzie trwała do 19 marca 2023 r.;
- otwarcie wystawy odbędzie się 24 marca 2023 r.;
- ocena prac nastąpi 5 kwietnia 2023 r.;
- wyniki konkursu i wręczenie nagród odbędzie się 14 kwietnia 2023 r.
Regulamin wystawy konkursowej dla uczniów, młodzieży i dorosłych palmiarzy Wileńszczyzny na „Najpiękniejszą palmę Wileńszczyzny” w 2023 roku
I. Założenia organizacyjne
1. Regulamin wystawy konkursowej dla uczniów, młodzieży i dorosłych palmiarzy Wileńszczyzny na „Najpiękniejszą Palmę Wileńszczyzny” 2023 r. (dalej – Wystawa) reguluje cel wydarzenia, wiek uczestników, prezentowane prace, organizację wystawy konkursowej, ocenia i wyznacza nagrody,
organizatorów i koordynatorów konkursu.
1.1. Podstawowe zagadnienie:
1.1.1. Palma wileńska – artystycznie skomponowane suche kwiaty, trawy i zioła przymocowane do patyka z leszczyny;
II. Cele
2. Cele wystawy:
2.1. Utrzymanie i odradzanie zanikającej tradycji wicia palm;
2.2. Zainteresowanie społeczeństwa, zwłaszcza młodego pokolenia, ludowym rzemiosłem na Wileńszczyźnie – tradycją wicia palm. Pogłębianie wiedzy o sztuce ludowej;
2.3. Wyłonienie najzdolniejszych uczniów, młodzieży i dorosłych, którzy swój wolny czas poświęcili na studiowanie tradycyjnej sztuki ludowej (palmiarstwa), i na podstawie uzyskanej wiedzy zaprezentowali swoją twórczość szerokiej publiczności; stworzenie możliwości konkurencji i rywalizacji.
III. Uczestnicy
3. W wystawie biorą udział uczniowie, młodzież i dorośli;
3.1. Uczestnicy podzieleni są na dwie grupy wiekowe:
3.2. Uczniowie i młodzież;
3.3. Dorośli.
IV. Prace zgłoszone na wystawę konkursową
4. Prace prezentowane na wystawie:
4.1. Tradycyjne palmy wałkowe, figuralne, wieńcowe, rózeczkowe, rozgałęzione, w kształcie serca (uczestnik przygotowuje od 3 do 5 palm), o wysokości od 25 do 80 cm;
4.2. Prezentowane palmy powinny być w dobrym stanie, przygotowane specjalnie na wystawę, uwite w ciągu ostatnich dwóch lat;
4.3. Do prac zgłaszanych na wystawę należy załączyć wypełniony formularz uczestnika i wskazać kategorią oraz listę zgłoszonych prac.
V. Organizacja
5. Organizatorem Wystawy jest Centrum Rzemiosła Tradycyjnego w Dworze Houwaltów (adres: ul. Algirdo 4, Mejszagoła, rejon wileński);
5.1. Koordynator wystawy: Jolanta Lapińskaja, kierowniczka Centrum Rzemiosła Tradycyjnego w Dworze Houwaltów w Mejszagole (tel. 867290225) i Janina Norkūnienė, kierowniczka Izby Palm i Użytku Powszechnego w Ciechanowiszkach (tel. 867837529);
5.2. Publikacja regulaminu wystawy: 4 lutego 2023 r.;
5.3. Rejestracja uczestników i dostarczenie prac: od 1 do 19 marca 2023 r.;
5.4. Otwarcie wystawy 24 marca 2023 r.;
5.5. Ocena prac – 5 kwietnia 2023 r.;
5.6. Ogłoszenie wyników wystawy i nominacje zwycięzców: 14 kwietnia 2023 r.
VI. Oceny i nagrody
6. Zgłoszone na wystawę prace oceniane są z uwzględnieniem ich wartości artystycznej, mistrzostwa wykonania, zachowania tradycji.
6.1. Prace ocenia 5-osobowa komisja, składająca się z mistrzów sztuki ludowej, muzealników i innych specjalistów, w tym przewodniczącego komisji;
6.2. Komisja wybiera i nagradza najlepsze prace w każdej grupie wiekowej.
6.2.1. Kategoria I „Najpiękniejsza Palma Wileńszczyzny”. Dorośli: I, II i III miejsce, dyplomy i nagroda pieniężna;
6.2.2. Kategoria I „Najpiękniejsza Palma Wileńszczyzny”. Uczniowie i młodzież: I, II i III miejsca, dyplomy i nagroda pieniężna;
6.2.3. Kategoria II „Najpiękniejsza kompozycja palmy”. Dorośli: I, II i III miejsce, dyplomy i nagroda pieniężna;
6.2.4. Kategoria II „Najpiękniejsza kompozycja palmy”. Uczniowie i młodzież: I, II i III miejsca, dyplomy i nagroda pieniężna;
6.2.5. Kategoria III „Najpiękniejsza kompozycja palmy w ocenie oglądających”. Dorośli, dyplom i nagroda pamiątkowa;
6.2.6. Kategoria III „Najpiękniejsza kompozycja palmy w ocenie oglądających”. Uczniowie i młodzież nagrodzeni dyplomem i pamiątkową nagrodą;
6.2.7. Uczniowie i młodzież uczestniczący w Wystawie otrzymają bezpłatną edukację wicia palm w Izbie Palm i Użytku Publicznego w Ciechanowiszkach;
6.2.8. Komisja oraz sponsorzy Wystawy mogą przyznać inne specjalne nagrody;
6.2.9. Decyzja Komisji jest ostateczna i bezsporna;
6.2.10. Po ogłoszeniu zwycięzców Wystawy Komisja ma publicznie omówić Wystawę i skomentować swoją decyzję.
VII. Organizatorzy i koordynatorzy
7. Organizatorem wystawy jest Centrum Rzemiosła Tradycyjnego w Dworze Houwaltów w Mejszagole, filia Muzeum Etnograficznego Wileńszczyzny i Izba Palm i Użytku Powszechnego w Ciechanowiszkach;
7.1. Partnerem wystawy jest Stowarzyszenie Twórców Ludowych Wileńszczyzny;
7.2. Koordynatorem – Wydział Sportu Kultury i Turystyki Administracji Samorządu Rejonu Wileńskiego.
VIII. Postanowienia końcowe
8. Informacje o konkursie publikowane są w lokalnej prasie oraz na stronach internetowych: www.vrsa.lt, www.vilniaustautodaile.lt, www.vkem.lt.
8.1. W czasie wystawy uczestnicy i ich prace mogą być fotografowani i filmowani;
8.2. Fotografie i materiały filmowane uważane są za własność Muzeum Etnograficznego Wileńszczyzny i mogą być wykorzystane do celów edukacyjnych, kulturalnych i reklamowych bez zgody uczestników.
RES
