• Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa
Kresy24.pl
  • 18 lis 2026
  • Archiwa Czasopism
    • Archiwum Dziennika Kijowskiego
    • Archiwum Gazety Polskiej Bukowiny
    • Archiwum Głosu Polonii
    • Archiwum Głosu znad Niemna
    • Archiwum Kuriera Galicyjskiego
    • Archiwum Kwartalnika Echa Polesia
    • Archiwum Kwartalnika Krynica
    • Archiwum Magazynu Polskiego
    • Archiwum Monitora Wołyńskiego
    • Archiwum Mozaiki Berdyczowskiej
    • Archiwum pisma Nasze Drogi
    • Archiwum pisma Polacy Donbasu
    • Archiwum Słowa Polskiego
    • Archiwum Słowa Życia
    • Archiwum Tęczy Żytomierszczyzny
    • Archiwum pisma Polonia Charkowa
    • Archiwum pisma Wołanie z Wołynia
    • Archiwum Polak na Łotwie
    • Archiwum Polaka Małego
    • Archiwum Polaka w Niemczech
  • Filmoteka
  • Niepodległość
  • Polacy na (Bliskim) Wschodzie
  • Trójmorze
  • TV Kresy24.pl
  • Archiwum Kresowe
Kresy24.pl
  • Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa

„A więc wojna!…” – w 85. rocznicę Września 1939 roku (I)

01 wrz 2024

„A więc wojna!…” – w 85. rocznicę Września 1939 roku (I)

Polski plakat propagandowy „Gwałt zadawany siłą, musi być siłą odparty”, 1939 r.

„A więc wojna! Z dniem dzisiejszym wszelkie sprawy i zagadnienia schodzą na plan dalszy. Całe nasze życie publiczne i prywatne przestawiamy na specjalne tory. Weszliśmy w okres wojny. Cały wysiłek narodu musi iść w jednym kierunku. Wszyscy jesteśmy żołnierzami. Musimy myśleć tylko o jednym: walka aż do zwycięstwa” – 1 września 1939 roku, o godz. 6:30, przerywając planowy program radiowy, spiker Zbigniew Świętochowski wygłosił komunikat informujący o rozpoczęciu II wojny światowej.

W związku z agresywnymi posunięciami III Rzeszy i jej żądaniami względem Polski, dyplomaci II Rzeczypospolitej zaczęli szukać porozumienia z mocarstwami zachodnimi. Efektem ich starań było podpisanie 19 maja 1939 roku w Paryżu umowy wojskowej, którą sygnowali minister spraw wojskowych gen. dyw. Tadeusz Kasprzycki oraz szef Sztabu Generalnego Armii Francuskiej gen. Maurice Gamelin. Umowa te przewidywała m.in., iż począwszy od 15 dnia od wypowiedzenia wojny Francja swymi głównymi siłami rozwinie stopniowo działania ofensywne przeciwko Niemcom. Wobec coraz bardziej napiętej sytuacji politycznej w Europie podobny traktat sojusznicy Polska zawarła 25 sierpnia 1939 roku z Wielką Brytanią.

Należy pamiętać, że do śmierci Marszałka Józefa Piłsudskiego w polskim Sztabie Głównym nie prowadzono żadnych prac przygotowawczych na wypadek wojny z Niemcami. Dopiero 4 marca 1939 roku Sztab rozpoczął oficjalne prace nad planem wojny na Zachodzie.

Początkowo stratedzy zakładali, że główne uderzenie niemieckie wyjdzie z terenu Prus Wschodnich i Pomorza. Plan te musiano jednak skorygować po zajęciu przez Niemcy Sudetów.

Plan zakładał stoczenie bitwy granicznej, a w razie utracenia pozycji granicznych zakładano przegrupowanie się wojsk i wycofanie na nowe linie obrony na rzekach Wisła, San i Narew. Ostatnim bastionem Wojska Polskiego miało być przedmoście rumuńskie, czyli obszar graniczący z Węgrami i Rumunią.

Od maja 1938 roku w Wojsku Polskim obowiązywał plan mobilizacyjny zwany „planem W”. Był on uniwersalny – odpowiadał na zagrożenia zarówno ze strony Niemiec jak i ZSSR.

Zgodnie z planem wojny „Zachód” utworzono:

  • Samodzielna Grupa Operacyjna „Narew” – dowódca gen. bryg. Czesław Młot-Fijałkowski,
  • Armia „Modlin” –  dowódca gen. bryg. Emil Przedrzymirski-Krukowicz,
  • Grupa Odwodów „Wyszków” – dowódca gen. bryg. Wincenty Kowalski,
  • Armia „Pomorze” – dowódca gen. dyw. Władysław Bortnowski,
  • Armia „Poznań” – dowódca gen. dyw. Tadeusz Kutrzeba,
  • Armia „Łódź” – dowódca gen. dyw. Juliusz Rómmel,
  • Armia „Kraków” – dowódca gen. bryg. Antoni Szylling,
  • Armia „Karpaty” – dowódca – gen. bryg. Kazimierz Fabrycy,
  • Armia „Prusy” – dowódca – gen. dyw. Stefan Dąb-Biernacki,
  • Obrona Wybrzeża – kontradm. Józef Unrung.

W skład tych związków weszły wszystkie zmobilizowane Wielkie Jednostki polskiej armii: 40 dywizji piechoty, 11 brygad kawalerii, brygada zmotoryzowana, brygada piechoty, oddziały lądowej Obrony Wybrzeża, oddziały dyspozycyjne i służby.

Granice wschodnią obsadzały oddziały Korpusu Ochrony Pogranicza, a w dyspozycji Naczelnego Wodza znajdowała się będąca w trakcje formowania druga brygada zmotoryzowana.

Na wschodnich terenach Rzeczypospolitej koncentrowały się wycofane ośrodki zapasowe, instytucje wojskowe oraz oddziały służb, które liczyły wówczas ponad 250 000 żołnierzy. Tylko cześć z nich była umundurowana i posiadała broń strzelecką. Formacje te mogły być zdolne do walki po uzupełnieniu wyposażenia, zreorganizowaniu i wyposażeniu w broń maszynową i artylerię.

Wojsko Polskie zmobilizowane w trakcie mobilizacji niejawnej (marzec 1939 roku) i powszechnej (której pierwszym dniem był czwartek 31 sierpnia 1939 roku) zgromadziło w swoich szeregach ok. 1 miliona żołnierzy (z 1 350 000 planowanych), uzbrojonych w: 890 000 karabinów, 7200 dział i działek przeciwpancernych, 750 czołgów i samochodów pancernych i 400 samolotów.

Na przeciw nie do końca zmobilizowanego i skoncentrowanego na pozycjach Wojska Polskiego stanęła większość sił niemieckiego Wehrmachtu, którego potencjał stanowiło: ponad 4,5 mln żołnierzy, 11 000 dział (plus 10 000 działek ppanc.), około 2700 czołgów, 1300 samochodów pancernych oraz ponad 4 100 samolotów.

1 września 1939 roku na Polskę uderzyło dwóch agresorów – III Rzesza i Słowacja. Niemiecki Wehrmacht wystawił do walki ok. 1 850 000 żołnierzy, zaś słowacka Slovenská Poľná Armáda – 51 tysięcy.

3 września 1939 roku Francja i Wielka Brytania wypowiedziały wojnę Niemcom…

„Obwieszczenie mobilizacji”, 30 sierpnia 1939 r.

RTR

< Idź pod prąd Zobacz inny >
Ważne? Ciekawe? Podaj dalej:

Nie przegap w tym temacie:

W Łucku będzie Skwer AndersaW Łucku będzie Skwer Andersa 17 września – Pamięć jaka nas ocaliła (KOMENTARZ)17 września – Pamięć jaka nas ocaliła (KOMENTARZ) K24Sejm ustanowił 12 lipca Dniem Walki i Męczeństwa Polskiej Wsi
  • Tagi
  • II wojna światowa
  • Niemcy
  • wojna
  • Wojsko Polskie

HISTORYCZNE KALENDARIUM KRESÓW

17 listopada w Historii Kresów

17 listopada w Historii Kresów

NA ŚWIECIE

Chcą do UE, ale Moskwa... Władza pokazała karty

Chcą do UE, ale Moskwa... Władza pokazała karty

Mrożący plan Putina. To brzmi jak wyrok dla Polski

Mrożący plan Putina. To brzmi jak wyrok dla Polski

Ukradł szczątki świętego i zrobił z nimi coś niewyobrażalnego

Ukradł szczątki świętego i zrobił z nimi coś niewyobrażalnego

Rozmowy w Abu Zabi: na razie wynik zero. Ale wymiana jeńców

Rozmowy w Abu Zabi: na razie wynik zero. Ale wymiana jeńców

Płynąć, płynie. Ale dokąd? Paliwowa farsa na Atlantyku

Płynąć, płynie. Ale dokąd? Paliwowa farsa na Atlantyku

Wielka gra o Ukrainę. Berlin i Paryż nie oddadzą swego losu w ręce Brukseli

Wielka gra o Ukrainę. Berlin i Paryż nie oddadzą swego losu w ręce Brukseli

Więcej ze świata »

REGION BAŁTYKU

Szokujący plan rządu. Nawet okupacja nie przerwie ich rządów

Szokujący plan rządu. Nawet okupacja nie przerwie ich rządów

Zamykają wszystkie przejścia graniczne z Rosją!

Zamykają wszystkie przejścia graniczne z Rosją!

Uderzenie w okręt na Bałtyku! Koniec bezpiecznych portów

Uderzenie w okręt na Bałtyku! Koniec bezpiecznych portów

Nawet +55°C. Hakerzy przejęli kontrolę nad sklepami. Carrefoura też nie oszczędzili

Nawet +55°C. Hakerzy przejęli kontrolę nad sklepami. Carrefoura też nie oszczędzili

Koszmar Europy? To, co wydarzy się po zakończeniu wojny

Koszmar Europy? To, co wydarzy się po zakończeniu wojny

Więcej z Regionu Bałtyku »

LITWA

Amerykańskie wojsko już przy granicy z Białorusią

Amerykańskie wojsko już przy granicy z Białorusią

Łasuchy z osmalonymi brwiami. Ten trunek rozpalał zmysły!

Łasuchy z osmalonymi brwiami. Ten trunek rozpalał zmysły!

Koniec polskiej potęgi na Litwie. Ważą się losy

Koniec polskiej potęgi na Litwie. Ważą się losy

Litwa wykryła, polskie wojsko przeoczyło. A Rosja atakuje już przy naszej granicy

Litwa wykryła, polskie wojsko przeoczyło. A Rosja atakuje już przy naszej granicy

Alarm przy granicy z obwodem królewieckim. Wojsko rusza na granicę

Alarm przy granicy z obwodem królewieckim. Wojsko rusza na granicę

Więcej z Litwy »

AZJA I ZAKAUKAZIE

Drżyjcie chińscy towarzysze! Mao zmartwychwstał

Drżyjcie chińscy towarzysze! Mao zmartwychwstał

Chiny szantażują Putina: oddaj bogactwa! Kłótnia na Kremlu

Chiny szantażują Putina: oddaj bogactwa! Kłótnia na Kremlu

Udaremnili zamach stanu! Policja weszła do akcji

Udaremnili zamach stanu! Policja weszła do akcji

Po 20 latach przeprasza Kazachów za Borata

Po 20 latach przeprasza Kazachów za Borata

29.10.2026. Szokujące sceny z obrad sejmu (WIDEO)

29.10.2026. Szokujące sceny z obrad sejmu (WIDEO)

Więcej z Azji i Zakaukazia »

WYSZUKIWARKA KRESOWA

Szukasz swojej rodziny, albo korzeni na Kresach? Zamieść bezpłatnie ogłoszenie w naszej Wyszukiwarce Kresowej. Czytają nas setki tysięcy rodaków w Polsce i na świecie. Może ktoś odpowie?
Wejdź do Wyszukiwarki Kresowej »

BIBLIOTEKA KRESOWA

Człowiek przemieniony w wilka

Człowiek przemieniony w wilka

Dla honoru organizacji

Dla honoru organizacji

Te relacje zhańbią Łukaszenkę na wieki....

Te relacje zhańbią Łukaszenkę na wieki....

Aż 300 zdjęć! Album "Oblicza Powstania 1863-1865"

Aż 300 zdjęć! Album "Oblicza Powstania 1863-1865"

„Przechadzki po Wilnie i jego okolicach” — jedno z najważniejszych źródeł informacji o przeszłości miasta

„Przechadzki po Wilnie i jego okolicach” — jedno z najważniejszych źródeł informacji o przeszłości miasta

Więcej z Biblioteki Kresowej »

KULTURA

Dziady – noc, w której zmarli wracają do domu

Dziady – noc, w której zmarli wracają do domu

Kresowy Wawel przemówił. Sensacyjne odkrycie pod gruzami!

Kresowy Wawel przemówił. Sensacyjne odkrycie pod gruzami!

Narodowa Galeria Sztuki „Zachęta” pokazała „zapach granicy”

Narodowa Galeria Sztuki „Zachęta” pokazała „zapach granicy”

Skarb? Jest. Ale co tam skarb. Tam się kryje tajemnica szczęścia!

Skarb? Jest. Ale co tam skarb. Tam się kryje tajemnica szczęścia!

A tam w kącie co za bazgroły? Chagall? Nie znam

A tam w kącie co za bazgroły? Chagall? Nie znam

Więcej w dziale Kultura »

KUCHNIA KRESOWA

Kurczak w kefirze - Kuchnia Kresowa

Kurczak w kefirze - Kuchnia Kresowa

Kasza kartoflana zapiekana z grzybami

Kasza kartoflana zapiekana z grzybami

Kotlety ze śledzia - Kucharka Litewska

Kotlety ze śledzia - Kucharka Litewska

Pączki Pana Marszałka. Spiżowa postać? Gdzie tam!

Pączki Pana Marszałka. Spiżowa postać? Gdzie tam!

Buljon rumiany kwaskowaty - Kucharka Litewska

Buljon rumiany kwaskowaty - Kucharka Litewska

Galarepa nadziewana - Kucharka Litewska

Galarepa nadziewana - Kucharka Litewska

Więcej z Kuchni Kresowej »
  • Click here - to select or create a menu
Projekt finansowany ze środków MSZ
© Kresy24.pl 2026. Wszelkie Prawa Zastrzeżone. O nas i Kontakt | Polityka prywatności
Produkcja: Fundacja Wolność i Demokracja