Andrzej Poczobut: Fot: PrtSc
16 grudnia 2025 roku, córka uwięzionego Andrzeja Poczobuta – Jana Poczobut– odbiera Nagrodę im. Andrieja Sacharowa za Wolność Myśli w imieniu taty.
Nagroda im. Sacharowa za wolność myśli to najwyższe wyróżnienie za działania na rzecz praw człowieka przyznawane przez Unię Europejską.
Sesja plenarna Parlamentu Europejskiego – wręczenie Nagrody im. Sacharowa 2025. Fot: multimedia.europarl.europa.eu
— Odwaga Andrzeja w obliczu represji białoruskiej, jego niezachwiana obrona mniejszości polskiej sprawiła, że stał się on symbolem oporu – przypomniała przewodnicząca Parlamentu Europejskiego, przedstawiając sylwetki laureatów.
„To bardzo wzruszający moment dla naszej rodziny. Od prawie pięciu lat moja rodzina żyje w ciszy, niepewności i nieobecności ukochanej osoby. Chcę podziękować Parlamentowi Europejskiemu za pamięć o nim i wszystkich rodzinach, które żyją z tymi samymi pytaniami bez odpowiedzi” – cytuje Deutsche Welle słowa Jany Poczobut.
Dziewczyna zauważyła, że Andrzej Poczobut jest nie tylko osobą publiczną, ale także ojcem, synem i przyjacielem. I każdego dnia przez te pięć lat bliscy nie wiedzą, czy jest bezpieczny. „Jednak każdego dnia wybieramy nadzieję, bo nadzieja to jedyna rzecz, której nam nie odebrano” – powiedziała.
W swoim przemówieniu Jana Poczobut wspomniała o więźniu politycznym Mikołaju Statkiewiczu, który został osadzony w więzieniu po tym, jak odmówił opuszczenia Białorusi wraz z innymi uwolnionymi więźniami politycznymi.
„Wspomniałam dziś o jego nazwisku nie jako o deklarację polityczną, ale jako o przypomnieniu, że za każdym milczeniem kryje się ludzkie życie i rodzina, która zasługuje na poznanie prawdy. Kiedy wypowiemy te nazwiska na głos, przestają być statystykami, stają się znów realne” – mówiła Jana Poczobut.
Córce działacza polskiej mniejszości na Białorusi i dziennikarza towarzyszą w Strasburgu Anna Ketlińska , przewodnicząca podlaskiego oddziału Wspólnoty Polskiej, oraz Robert Tyszkiewicz, doradca Marszałek Senatu ds. Polonii.
Druga tegoroczna laureatka, Mzia Amaglabeli, również nie będzie mogła uczestniczyć w ceremonii wręczenia nagród. Będzie ją reprezentować dziennikarka Gazeti Batumelebi Irma Dimitradze i zastępca dyrektora Gruzińskiej Fundacji Społeczeństwa Obywatelskiego Khatuna Jinjikhadze.
Andrzej Poczobut został aresztowany (kolejny raz) w marcu 2021 roku, a w lutym 2023 roku skazany na 8 lat kolonii karnej o zaostrzonym rygorze za „działalność szkodzącą interesom państwa, podżeganie do nienawiści i rehabilitację nazizmu” (to znaczy za nazwanie „agresją” ataku ZSRR na Polskę w 1939 r. i za pisanie o historii Armii Krajowej). Wyrok odsiaduje w najcięższej kolonii karnej na Białorusi – w Nowopołocku. Jest systematycznie wtrącany do karceru, trzymany w izolacji, pozbawiany kontaktów z rodziną, nawet tą najbliższą i światem zewnętrznym.
13 grudnia, gdy reżim Łukaszenki wypuścił 123 więźniów politycznych, w tym Noblistę Alesia Bialackiego, Andrzeja niestety nie było wśród uwolnionych, choć wiadomo, że Warszawa od lat zabiega o uwolnienie Polaka.
Dlaczego? Nie wiadomo co kryje się za decyzją władz w Mińsku o dalszym więzieniu Andrzeja. Czego jeszcze oczekuje reżim od Polski. W połowie listopada polskie władze podjęły decyzję o otwarciu dwóch przejść granicznych z RB (jedno z nich zamknięte w lutym 2023 po wyroku skazującym na Andrzeja).
